ဒုတိယသမၼတ ေဒါက္တာစိုင္းေမာက္ခမ္း ႏိုင္ငံတစ္၀န္း ၀က္သက္ႏွင့္ ဂ်ိဳက္သိုးေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး အစုလိုက္ ထိုးႏွံျခင္း လုပ္ငန္း (၂၀၁၅) ဂုဏ္ျပဳပြဲ အခမ္းအနားသို႔ တက္ေရာက္

ေနျပည္ေတာ္ မတ္ ၂၆

ႏိုင္ငံတစ္၀န္း ၀က္သက္ႏွင့္ ဂ်ိဳက္သိုးေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး အစုလိုက္ ထိုးႏွံျခင္း လုပ္ငန္း ၂၀၁၅ ဂုဏ္ျပဳပြဲ အခမ္းအနားကို ယေန႔နံနက္ (၉) နာရီတြင္ ေနျပည္ေတာ္ရွိ ျမန္မာအျပည္ျပည္ဆိုင္ရာကြန္ဗင္းရွင္း ဗဟုိဌာန (MICC 2) ၌ က်င္းပရာ ဒုတိယသမၼတ ေဒါက္တာစိုင္းေမာက္ခမ္း  တက္ေရာက္သည္။

အခမ္းအနားသို႔ ဒုတိယသမၼတႏွင့္အတူ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးမ်ား၊ ဒုတိယ၀န္ႀကီး မ်ား၊ အမ်ိဳးသား က်န္းမာေရး ေကာ္မတီ၀င္မ်ား၊ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖဲြ႕၊ ကုလသမဂၢ ကေလးမ်ား ရန္ပံုေငြအဖဲြ႕၊ ကုလသမဂၢ လက္ေအာက္ခံအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ဌာေနကိုယ္ စားလွယ္မ်ား၊ ျပည္တြင္းျပည္ပ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ အလွဴရွင္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ၊ တာ၀န္ရွိသူမ်ားႏွင့္ ဖိတ္ၾကားထားသူမ်ား တက္ေရာက္ၾကသည္။

ေရွးဦးစြာ ဒုတိယသမၼတက ဂုဏ္ျပဳအမွာစကားေျပာၾကားရာတြင္ ျပည္ေထာင္စု သမၼတ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရသည္ ျပည္သူလူထု အေျချပဳ ဖြ႕ံၿဖိဳးေရးစီမံကိန္းမ်ား ေရးဆဲြကာ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကုိ ျဖည့္ဆည္းေဆာင္ရြက္ေနရသည့္ အျပင္(၂၀၁၅)ခုႏွစ္တြင္ ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္ေနရသည့္ လုပ္ငန္းတာ၀န္မ်ားမွာ ပဏာမက်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ လႊမ္းျခံဳႏုိင္ေရး၊ ပညာေရးအဆင့္အတန္း ျမင့္မား လာေစေရး၊ သန္႔ရွင္းေသာ ေသာက္သံုးေရ ရရွိေစေရး၊ လွ်ပ္စစ္မီး လံုေလာက္စြာ ရရွိ ေစေရး၊ လမ္းပန္းဆက္သြယ္မႈ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေစေရးႏွင့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေလွ်ာ့ခ်ေရး စသည့္က႑မ်ားျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ၂၀၁၃-၂၀၁၄ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ က်န္းမာေရး အသံုးစရိတ္ကို ပိုမိုတိုးျမွင့္ေပးၿပီး  ေဆးရုံ ေဆးခန္းအတြင္း အခမဲ့ ေဆးကုသမႈ စတင္ခဲ့ ၿပီးေနာက္ ျပည္သူမ်ား၏ အိတ္ေထာင္မွ စိုက္ထုတ္ ကုန္က်ေနရသည့္ က်န္းမာေရး အသံုးစရိတ္ကို ေလွ်ာ့ခ်ရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာစစ္တမ္းမ်ားအရ (၈၀) ရာခိုင္ႏႈန္းမွ (၆၀) ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ခဲ့သည္ဟု သိရွိရပါေၾကာင္း။

ျပည္ေထာင္စုသမၼတ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အေနျဖင့္ ႏိုင္ငံသားတိုင္း ေနရာေဒသ မေရြး၊ ဆင္းရဲခ်မ္းသာမေရြး၊ လူ႔ေမွ်ာ္မွန္းသက္တမ္းကို ညီတူညီမွ် တိုးျမွင့္ေစေရးကို အားစိုက္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံသားတိုင္း လူ႔ေမွ်ာ္မွန္းသက္တမ္း ပိုရွည္ရန္ အသက္တစ္ႏွစ္ေအာက္ႏွင့္ ငါးႏွစ္ေအာက္ကေလးမ်ား ေသဆံုးမႈႏႈန္းကို ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ရန္၊ အဓိကေဆာင္ရြက္ရမည့္ အေၾကာင္းရင္းတစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး ကာကြယ္ေဆးထိုးျခင္းသည္ အေရးပါဆံုးအခ်က္တစ္ခု ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ တိုးခ်ဲ႕ကာကြယ္ေဆးထိုးလုပ္ငန္းကို (၁၉၇၈) ခုႏွစ္တြင္ အသက္ တစ္ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ားအတြက္ ဘီဂ်ီစီ၊ ဆံုဆို႔၊ ၾကက္ညွာ၊ ေမးခိုင္ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္မ်ားအတြက္ ေမးခိုင္ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးမ်ားႏွင့္ စတင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ (၁၉၈၇) ခုႏွစ္တြင္ ၀က္သက္ႏွင့္ ပိုလီယိုေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးမ်ားႏွင့္ (၂၀၀၃) ခုႏွစ္တြင္ အသည္းေရာင္ အသား၀ါ(ဘီ)ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး ထပ္မံထိုးေပးႏိုင္ခဲ့ပါေၾကာင္း ။

(၂၀၁၂) ခုႏွစ္တြင္ Haemophilus influenza type –b ကာကြယ္ေဆး အသစ္ ပါ၀င္သည့္ Pentavalent vaccine ကို ႏိုင္ငံေတာ္ဘ႑ာေငြ ထည့္၀င္မႈႏွင့္ စတင္ထိုးႏွံ ေပးခဲ့ၿပီးေနာက္ အသက္ ငါးႏွစ္ေအာက္ကေလးမ်ား ေသဆံုးမႈ အမ်ားဆံုးျဖစ္ေစသည့္ ျပင္းထန္ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါ ေသဆံုးမႈကို သံုးပံုတစ္ပံုခန္႔အထိ ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏိုင္ခဲ့ပါ ေၾကာင္း၊ (၂၀၁၂) ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလမွ စတင္ကာ အသက္တစ္ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ား ပံုမွန္ကာကြယ္ေဆးထိုး အစီအစဥ္တြင္ ေရာဂါ (၈) မ်ိဳးကို ကာကြယ္ႏိုင္သည့္ ကာကြယ္ ေဆးမ်ား ထိုးႏွံတိုက္ေကၽြးၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အသက္ (၅) ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ား၊ ေသဆံုးမႈအမ်ားဆံုး ျဖစ္ေစသည့္ေရာဂါမ်ားမွ ကာကြယ္ေပးခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ပံုမွန္ ကာကြယ္ေဆးထိုး အစီအစဥ္မွာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္မ်ားအဖို႔  ေမးခိုင္ကာကြယ္ေဆး ႏွစ္ၾကိမ္ထိုးျခင္းျဖင့္ မိခင္ႏွင့္ ေမြးကင္းစကေလးကို ေမးခိုင္ေရာဂါမွ ကာကြယ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ေထာင္စုႏွစ္ရည္မွန္းခ်က္ အမွတ္(၄)ျပည့္မီေစေရး ႀကိဳးပမ္းမႈတစ္ရပ္အေနျဖင့္ အသက္(၅)ႏွစ္ေအာက္ကေလးမ်ား ေသဆံုးမႈကို အရွင္ေမြး(၁၀၀၀)တြင္ (၄၃)ေယာက္ အထိ ေလွ်ာ့ခ်ႏုိင္ရန္အတြက္ ကူးစက္ေရာဂါတားဆီးေရးႏွင့္ ကာကြယ္ေဆးထိုး လႊမ္းျခံဳ မႈျမင့္မားေရးတို႔သည္ အဓိကက်ေနပါေၾကာင္း၊ (၂၀၁၄)ခုႏွစ္တြင္ တစ္ႏိုင္ငံလံုး ကာကြယ္ေဆးလႊမ္းျခံဳမႈ (၈၈)ရာခိုင္ႏႈန္းရရွိခဲ့ၿပီး ယခင္ႏွစ္မ်ားထက္ တိုးတက္ခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရွိရပါေၾကာင္း။

ပံုမွန္ကာကြယ္ေဆးထိုးလုပ္ငန္းမ်ားအျပင္ အပိုေဆာင္းကာကြယ္ေဆးထိုး လုပ္ငန္းမ်ားကို တစ္ႏိုင္ငံလံုး အတုိင္းအတာအေနျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေနရာေဒသ အလိုက္ေသာ္လည္းေကာင္း လိုအပ္သလို ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္းကိုလည္း သိရိွရပါ ေၾကာင္း၊ ကာကြယ္ေဆးရရွိသင့္သည့္ကေလးမ်ား တစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ် မက်န္ရ ေလေအာင္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသ၊ ယာယီကယ္ဆယ္ေရးစခန္းမ်ား၊ ေ၀းလံခက္ခဲ ေနရာေဒသမ်ားရွိသည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္နယ္၊ ရခိုင္ျပည္နယ္မ်ားမွ လူအုပ္စု မ်ားကိုပါ ကာကြယ္ေဆးထိုးလုပ္ငန္း ေရာက္ရွိေစခဲ့ပါေၾကာင္း။

ထုိသို႔ ကာကြယ္ေဆးလႊမ္းျခံဳမႈ ျမင့္မားေစရန္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ရရွိခဲ့သည့္မွတ္တိုင္မ်ားမွာ (၂၀၁၀)ခုႏွစ္တြင္ မိခင္ႏွင့္ေမြးကင္းစ ကေလး ေမးခိုင္ေရာဂါကို ျပည္သူ႔က်န္းမာေရး ျပႆနာအျဖစ္မွ ကင္းေ၀းေၾကာင္း ေၾကာ္ျငာႏိုင္ခဲ့ျခင္း၊ (၂၀၁၀) ခုႏွစ္တြင္ ၀က္သက္ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈကို (၁၉၉၀) ခုႏွစ္ ေသဆံုးမႈႏႈန္း၏ (၉၀) ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ခဲ့ျခင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပိုလီယို ကင္းစင္သည့္အေျခအေနကို  (၂၀၁၄)ခုႏွစ္၊ မတ္လတြင္ ရရွိခဲ့ျခင္းတို႔ပင္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ထပ္မံ၍ ၀က္သက္ေရာဂါ ကင္းစင္မႈ ၊ ဂ်ိဳက္သိုးႏွင့္ ေမြးရာပါဂ်ိဳက္သိုးေရာဂါ ေလွ်ာ့က်မႈမ်ားကို  (၂၀၂၀)ခုႏွစ္တြင္ ရရွိရန္၊ ဂ်ိဳက္သိုးေရာဂါကာကြယ္ေဆးအား (၂၀၁၅)ခုႏွစ္တြင္ ထည့္သြင္းထိုးႏွံရန္ လ်ာထားခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ထို႔အတြက္ ၀က္သက္ႏွင့္ ဂ်ိဳက္သိုးေရာဂါကာကြယ္ေဆး အစုလိုက္ထိုးႏွံျခင္းလုပ္ငန္းကို တစ္ႏိုင္ငံလံုးအတိုင္း အတာျဖင့္(၂၀၁၅)ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီလႏွင့္ ေဖေဖာ္၀ါရီလမ်ားတြင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါေၾကာင္း။

ေက်ာင္းအေျချပဳ ကာကြယ္ေဆးထိုးအစီအစဥ္ႏွင့္ တစ္ႏိုင္ငံလံုးရွိ အသက္ကိုးလ မွ(၁၅)ႏွစ္အထိ ကေလး (၁၇ ဒသမ ၄) သန္းခန္႔ကို ကာကြယ္ေဆးထိုးႏိုင္ရန္ လ်ာထား ခဲ့ရာ (၇ ဒသမ ၈)သန္း ထုိးေပးႏိုင္ခဲ့ၿပီး ျပည္သူလူထုအေျချပဳ ကာကြယ္ေဆးထုိး အစီအစဥ္တြင္ အသက္(၅)ႏွစ္ေအာက္ ကေလးအပါအ၀င္ ေက်ာင္းျပင္ပတြင္ရွိသည့္ ကေလး(၈ ဒသမ ၇)သန္းကို ထိုးႏွံေပးႏိုင္ခဲ့၍ တစ္ႏိုင္ငံလံုး၏ (၉၅)ရာခိုင္ႏႈန္း လႊမ္းျခံဳမႈ ရရွိခဲ့ပါေၾကာင္း။

၀က္သက္ႏွင့္ ဂ်ိဳက္သိုးေရာဂါကာကြယ္ေဆး အစုလိုက္ထိုးႏွံျခင္းလုပ္ငန္း ေအာင္ျမင္ေစသည့္ ေနာက္ထပ္အဓိကက်ေသာ အေၾကာင္းရင္းမ်ားမွာ GAVI Vaccine alliance ၏ ရန္ပံုေငြပံ့ပိုးမႈ၊ ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖြဲ႕ႏွင့္ ကုလသမဂၢကေလးမ်ား ရန္ပံုေငြ အဖြဲ႕၏ နည္းပညာပံ့ပိုးမႈ ၊ အစိုးရမဟုတ္ေသာ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ လူမႈေရး အသင္းအဖဲြ႕မ်ား၊ တိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္ ၊ ၿမိဳ႕နယ္က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမ်ား၏ ပူးေပါင္းကူညီေဆာင္ရြက္မႈႏွင့္ တာ၀န္ရွိသူအဆင့္ဆင့္၏ မျပတ္ႀကီးၾကပ္ ေဆာင္ရြက္မႈ မ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ ေက်ာင္းဆရာ၊ ဆရာမမ်ား၏ ပူးေပါင္းပါ၀င္မႈ၊ တာ၀န္ယူမႈေၾကာင့္ ေက်ာင္းသူ၊ေက်ာင္းသားအားလံုးအတြက္ ကာကြယ္ေဆးရရွိေစရန္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့မႈေၾကာင့္  ပညာေရး၀န္ႀကီးဌာနကို ေက်းဇူးတင္ဂုဏ္ျပဳ မွတ္တမ္းတင္အပ္ပါေၾကာင္း။

ျမန္မာႏို္င္ငံ မိခင္ႏွင့္ကေလး ေစာင့္ေရွာက္ေရးအသင္း၀င္မ်ားႏွင့္ အျခားလူမႈေရး အသင္းအဖြဲ႕မ်ားအားလံုးကိုလည္း ကာကြယ္ေဆးထိုးရမည့္ကေလး တစ္ဦးမွ်မက်န္ ရေအာင္ စည္းရုံးၿပီး ကာကြယ္ေဆးထိုးစုရပ္အေရာက္ ေခၚေဆာင္လာႏိုင္ခဲ့ၾက၍ ေက်းဇူးတင္ဂုဏ္ယူ၀မ္းေျမာက္ေၾကာင္း ေျပာၾကားလိုပါေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ထပ္မံ ထည့္သြင္းထုိုးႏွံရမည့္ ကာကြယ္ေဆးအသစ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္းေကာင္း၊ ၀က္သက္ႏွင့္ ဂ်ိဳက္သိုးေရာဂါကာကြယ္ေဆး အစုလိုက္ထိုးႏွံျခင္း လုပ္ငန္း ေဘးကင္း ေခ်ာေမြ႕စြာ ေဆာင္ရြက္ႏို္င္ရန္အတြက္လည္းေကာင္း၊ နည္းပညာဆုိင္ရာ အကူအညီ မ်ားႏွင့္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံျပဳေပးခ့ဲသည့္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ကာကြယ္ေဆးထိုး လုပ္ငန္းဆိုင္ရာ အႀကံေပးေကာ္မတီကိုလည္းေကာင္း ေလးစားစြာ ဂုဏ္ယူ ၀မ္းေျမာက္ ေၾကာင္း ေျပာၾကားလိုပါေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ ယခုလုပ္ငန္းအတြက္ ျပည္သူလူထု စည္းရုံး လႈံ႕ေဆာ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ က်ယ္ျပန္႔စြာ ေဆာင္ရြက္ကူညီေပးခဲ့ၾကသည့္ အနုပညာ ရွင္မ်ား အားလံုးကိုလည္း ေက်းဇူးတင္ရွိေၾကာင္းကို မွတ္တမ္းတင္အပ္ပါေၾကာင္း။

ႏုိ္င္ငံတစ္၀န္းလံုး ၀က္သက္ႏွင့္ ဂ်ိဳက္သိုးေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး အစုလိုက္ ထိုးႏွံျခင္းလုပ္ငန္းကို ေအာင္ျမင္စြာ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏို္င္ခဲ့ၾကသည့္ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီး ဌာန ၊တုိုင္းေဒသႀကီး / ျပည္နယ္၊ ၿမိဳ႕နယ္ ဦးစီးဌာနမ်ားႏွင့္ အေျခခံ က်န္းမာေရး ၀န္ထမ္းမ်ား အားလံုးကိုလည္း ျမန္မာနိုင္ငံ ျပည္သူလူထုႏွင့္ ရင္ေသြးငယ္မ်ားကိုယ္စား ေက်းဇူးအထူးတင္ရွိေၾကာင္းကို ဂုဏ္ျပဳေျပာၾကားလိုပါေၾကာင္း၊ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရ အေန ျဖင့္ က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာန၏ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို စဥ္ဆက္ မျပတ္ပံ့ပိုးသြားရမည္ ျဖစ္သည့္အားေလ်ာ္စြာ ႏွီးႏြယ္ေသာ ဌာနဆိုင္ရာမ်ား၊ ကုလသမဂၢ လက္ေအာက္ခံ အဖဲြ႕အစည္းမ်ား၊ ျပည္တြင္းျပည္ပ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္း မ်ားႏွင့္ျပည္သူလူထု တစ္ရပ္လံုးမွ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ရင္ေသြးငယ္ေလးမ်ား၊ ကာကြယ္ေဆး ထိုးလုပ္ငန္းအပါအ၀င္ မိခင္ႏွင့္ကေလး  က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ဆက္လက္ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္သြားၾကပါစို႔ဟု တိုက္တြန္းပါေၾကာင္းျဖင့္ ေျပာၾကားခဲ့ သည္။

ယင္းေနာက္ အခမ္းအနားသို႔ တက္ေရာက္လာၾကသူမ်ားအား ဂုဏ္ျပဳသီခ်င္းျဖင့္ ဧည့္ခံ ေဖ်ာ္ေျဖၾကသည္။

ထုိ႔ေနာက္ ဒုတိယသမၼတႏွင့္  ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ေဒါက္တာသန္းေအာင္တို႔က ႏိုင္ငံတစ္၀န္း ၀က္သက္ေရာဂါႏွင့္ ဂ်ိဳက္သိုးေရာဂါ ကာကြယ္ေဆးအစုလိုက္ ထိုးႏွံျခင္း လုပ္ငန္း (၂၀၁၅)  ဂုဏ္ျပဳမွတ္တမ္းလႊာမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာ၀န္ႀကီးဌာနမ်ားႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားထံ ေပးအပ္သည္။

ယင္းေနာက္ ဒုတိယသမၼတႏွင့္ အဖဲြ႕၀င္မ်ားသည္ အခမ္းအနားသို႔ တက္ေရာက္ လာၾကသူမ်ားႏွင့္အတူ အမွတ္တရ စုေပါင္းဓါတ္ပံုရိုက္ၾကၿပီး ခန္းမအတြင္း ခင္းက်င္း ျပသထားရွိသည့္ ျပခန္းငယ္အား လွည့္လည္ၾကည့္ရႈၾကသည္။