အမ်ားျပည္သူ ဝန္ေဆာင္မႈ သို႔မဟုတ္ အစိုးရ ႐ုပ္သံလႊင့္ျခင္း

မွတ္စုတို-၉

အမ်ားျပည္သူ ဝန္ေဆာင္မႈ သို႔မဟုတ္ ႏုိင္ငံပိုင္ ႐ုပ္သံလႊင့္ ဌာနမ်ား (Public Service Broadcasting-PSB)သည္ မီဒီယာ မ်က္ႏွာစာတြင္ မရွိမျဖစ္ က႑တစ္ခု ျဖစ္သည္။ ၄င္းတို႔သည္ မ်ဳိးစံုကြဲျပားျခင္းႏွင့္ အရည္အေသြးျမင့္ အစီအစဥ္မ်ား၏

အေျခခံအုတ္ျမစ္အျဖစ္ အလုပ္အေကြၽးျပဳ ႏုိင္သည္။ အထူးသျဖင့္ ေစ်းကြက္သို႔ ခ်ဥ္းကပ္ရန္ အတြက္ နည္းလမ္းမ်ားက ၄င္းတို႔အား အမွန္တကယ္ အေထာက္ အကူမျပဳေပ။ PSB မ်ားသည္ လူနည္းစု၏ အေလးဂ႐ုျပဳေရး စီမံခ်က္ေဘာင္ အတြင္းမွေန၍ အမ်ဳိးသား အမွတ္ လကၡဏာကို ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ရန္ႏွင့္ လူမႈေရးမူေဘာင္ အတြင္း ပါဝင္လာႏုိင္ေရးႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး တန္ဖိုးမ်ားေလးစား လိုက္နာမႈကို ျမႇင့္တင္ေပးရန္လည္း အလုပ္အေကြၽး ျပဳႏုိင္သည္။ က်ယ္ျပန္႔လာေသာ မီဒီယာျမင္ကြင္း၌ အစိုးရ ႐ုပ္သံလႊင့္ ဌာနမ်ားသည္ မၾကာခဏဆိုသလို အရည္အေသြးမ်ား ခ်ျပႏုိင္သျဖင့္ စီးပြားျဖစ္ လုပ္ကိုင္သူမ်ားမွလည္း အရည္ အေသြးျမင့္ၿပီး ပိုမိုေခတ္မီ ဆန္းသစ္ေသာ အစီအစဥ္မ်ား ထုတ္လုပ္ျခင္းျဖင့္ တန္ျပန္ရန္ တြန္းအားေပးသည္။

လုပ္ပိုင္ခြင့္
အစိုးရ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ားသည္ စီးပြားျဖစ္ ႐ုပ္သံလႊင့္သူမ်ား၏ အစီအစဥ္မ်ားကို ျဖည့္စြက္တုိးခ်ဲ႕ကာ အမ်ား ျပည္သူ စိတ္ဝင္စားမည့္ အစီအစဥ္မ်ားကို ထုတ္လႊင့္ျခင္းအားျဖင့္ မီဒီယာ၌ မ်ဳိးစံုကဲြျပားမႈ တုိးျမႇင့္လာေစရန္ အလုပ္ အေကြၽးျပဳသည္။ ျပည္သူမ်ား၏ စိတ္ဝင္စားမႈကို တုံ႔ျပန္ႏုိင္သည့္ အစီအစဥ္မ်ား ထုတ္လႊင့္ႏုိင္ရန္ႏွင့္ ထုတ္လႊင့္သည့္ အစီစဥ္အေပၚ တာဝန္ခံႏုိင္ရန္ အတြက္ အမ်ားျပည္သူ ဝန္ေဆာင္မႈ ႐ုပ္သံလႊင့္ ဌာနမ်ားသည္ ဥပေဒႏွင့္ စည္းမ်ဥ္းမ်ား အရ ရွင္းလင္းေသာ အမ်ားျပည္သူ ဝန္ေဆာင္မႈ ဆုိင္ရာ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ခ်မွတ္ရန္သည္ အေရးႀကီးသည္။ ၄င္းလုပ္ပိုင္ခြင့္သည္ အစိုးရ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ား အတြက္ လြန္လြန္ကဲကဲ ထိန္းခ်ဳပ္ထားျခင္း မရွိဘဲ အေသးစိတ္ က်သင့္သည္။

ရွင္းလင္းတိက်ေသာ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားသည္ ႏုိင္ငံတစ္ႏုိင္ငံႏွင့္ တစ္ႏုိင္ငံ ျခားနား ကြဲျပားေသာ္လည္း အခ်ဳိ႕ေသာ သြင္ျပင္ လကၡဏာမ်ားကိုမူ ႏုိင္ငံအမ်ားစုတြင္ ေတြ႕ရွိႏုိင္သည္။ က်ယ္ျပန္႔ေသာ သတင္း အစီအစဥ္မ်ားႏွင့္ မ်က္ေမွာက္ေရးရာ အစီအစဥ္မ်ားသည္ အစိုးရ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ား၏ အမွတ္လကၡဏာ ျဖစ္ၿပီး မွန္ကန္တိက်မႈ၊ ဘက္မလိုက္မႈႏွင့္ ညီမွ်မႈရွိရန္ အေရးႀကီးသည္။ ကိစၥရပ္အမ်ားစုတြင္ ႏုိင္ငံပိုင္ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ားသည္ အဓိကဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ေပးႏုိင္သည့္အဖဲြ႕အစည္း အထူးသျဖင့္ ဥပေဒျပဳ သူမ်ား၏ အစီအစဥ္မ်ားအား အကာအကြယ္ ေပးၿပီး ဖံြ႕ၿဖိဳး တုိးတက္မႈမ်ားအား ႏုိင္ငံေတာ္အဆင့္ သာမက ႏုိင္ငံတကာႏွင့္ ေဒသတြင္း အဆင့္ထိ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ အစီရင္ခံႏုိင္ရန္ ျဖည့္ဆည္း ေပးသည္။

အစိုးရ ႐ုပ္သံလႊင့္ ဌာနမ်ားအား ပံုမွန္အားျဖင့္ အမ်ားႀကိဳက္ အစီအစဥ္မ်ားႏွင့္ သီးသန္႔ ပရိသတ္မ်ားအတြက္ ထူးထူး ျခားျခား အစီအစဥ္မ်ား ဖန္တီးေပးရန္ ရံဖန္ရံခါ အစဥ္အလာ အတုိင္း လ်စ္လ်ဴ႐ႈခဲ့ၾကသည့္ ပညာေပး အစီအစဥ္ ကဲ့သို႔ေသာ နယ္ပယ္မ်ားႏွင့္ လူနည္းစုမ်ား အေၾကာင္း တင္ဆက္ထားသည့္ ႐ုပ္သံ အစီအစဥ္မ်ာကို တစိုက္မတ္မတ္ တင္ဆက္ေပးရန္ ေမွ်ာ္လင့္သည္။

အစိုးရ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ား အတြက္ ၄င္းတို႔ ထုတ္လႊင့္လိုက္ေသာ ႐ုပ္သံလႊင့္မႈမ်ားကို လူအမ်ားထံ ျဖစ္ႏုိင္သမွ် က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ ေရာက္ရွိေစေရးသည္ ေယဘုယ် လိုအပ္ခ်က္ တစ္ခု ျဖစ္သည္။ ၄င္းတို႔သည္ ျပည္သူ႔ အခြန္ေငြျဖင့္ ရပ္တည္ေနျခင္း ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ဤလိုအပ္ခ်က္ကို ျဖည့္ဆည္း ရမည္မွာ သဘာဝက်သည္။

လြတ္လပ္မႈရွိျခင္း
အစိုးရ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ားအား အစိုးရ၏ ဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္မႈကို ဆန္႔က်င္၍ အကာအကြယ္ မေပးပါက ဆိုလိုသည္မွာ ၄င္းတုိ႔သည္ အမီွအခိုကင္းျခင္း မရွိပါက ၄င္းတို႔၏ ျပည္သူအမ်ား၏ ေထာက္ခံမႈအရ ရရွိေသာ ဝန္ေဆာင္မႈ လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို ထိထိ ေရာက္ေရာက္ ေက်ပြန္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မည္ မဟုတ္ေခ်။

ဤအခ်က္၏ အေရးပါမႈကို ဂါနာႏုိင္ငံ၏ တရား႐ံုးခ်ဳပ္၌ မ်ဳိးခ်စ္ပါတီသစ္New Patriotic Party ႏွင့္ Ghana Broadcasting Corp ဂါနာ႐ုပ္သံ ေကာ္ပိုေရးရွင္းတို႔ၾကား ျဖစ္ပြားေသာ အမႈတြင္ သိသာ ထင္ရွားစြာ ေဖာ္ျပထားသည္။

ႏုိင္ငံေတာ္ပိုင္ မီဒီယာဟူသည္ အမ်ဳိးသားပိုင္ ပစၥည္း တစ္ခုျဖစ္ၿပီး ရပ္ရြာ အဖဲြ႕အစည္း တစ္ခုလံုးမွလည္း ပိုင္ဆုိင္ သည္။ ႏုိင္ငံဟူေသာ အေကာင္အထည္ မရွိသည့္ စိတၱဇနာမ္ တစ္ခုမွ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အစိုးရ ႐ုံးအဖဲြ႕တစ္ခုမွ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏုိင္ငံေရးပါတီမွ ေသာ္လည္းေကာင္း မပိုင္ဆိုင္ႏုိင္ေပ။ အဆုိပါ အမ်ဳိးသားပိုင္ ပစၥည္းတစ္ခုသည္ တစ္စုံတစ္ေယာက္၏ စကားေျပာခြက္ တစ္ခု (သုိ႔မဟုတ္) ပါတီမ်ား၏ ႏုိင္ငံေရး အာဏာ ၿပိဳင္ဆုိင္မႈ အတြက္ ေပါင္းစပ္မႈ တစ္ခုကဲ့သို႔ ျဖစ္လာပါက ဒီမိုကေရစီစနစ္သည္ အတုအေယာင္မွ်သာ ျဖစ္ေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။

အစိုးရ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ားၾကား၌ အမီွအခိုကင္းရန္ လိုအပ္မႈသည္ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆုိခြင့္၏ ႏုိင္ငံတကာ အာမခံခ်က္မ်ားမွ စတင္ျခင္းျဖစ္သည္။ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ လူ႔အခြင့္အေရး ေကာ္မတီ၏ အေထြေထြ သံုးသပ္ခ်က္ အမွတ္ ၃၄ ၌ ႏုိင္ငံမ်ားသည္ အစိုးရ ႐ုပ္သံလႊင့္ ဌာနမ်ား၏ အမီွအခိုကင္းစြာ ရပ္တည္ေၾကာင္း ေသခ်ာေစရမည္။ ဤအခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ႏုိင္ငံမ်ားသည္ ၄င္းတို႔၏ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ ေရြးခ်ယ္ တည္းျဖတ္မႈဆုိင္ရာ လြတ္လပ္ခြင့္ကို အာမခံခ်က္ေပးရမည္။ ႏုိင္ငံမ်ားသည္ ေငြေၾကး ေထာက္ပံ့မႈမ်ား ျပဳလုပ္ႏုိင္ေသာ္ျငား ဤလုပ္ေဆာင္ခ်က္သည္ လြတ္လပ္မႈကို ေလ်ာ့က်ေစျခင္း မရွိေစရ။ UNESCO ၏ လမ္းညႊန္မႈေအာက္မွ မ်ားစြာေသာ ေၾကာ္ျငာခ်က္မ်ားတြင္လည္း အစိုးရ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ား အတြက္ အမွီအခို ကင္းျခင္း၏ အေရးႀကီးမႈအား ေဖာ္ျပထား သည္။ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆိုခြင့္ ဆုိင္ရာ အျပည္ျပည္ ဆုိင္ရာ အထူးျပ႒ာန္းခ်က္ ၂ဝ၁၁ ခုႏွစ္ ပူးတြဲ ေၾကညာခ်က္၌ ျပည္သူပိုင္ ႐ုပ္သံ ထုတ္လႊင့္သူမ်ားသည္ ႏုိင္ငံေရးအရ လႊမ္းမိုး ထိန္းခ်ဳပ္ခံရပါက အမ်ားျပည္သူတုိ႔ အက်ဳိးစီးပြား အတြက္ ရပ္တည္ လည္ပတ္ ေဆာင္ရြက္ရမည့္ အစား အစိုးရ၏စကား ေျပာခြက္သဖြယ္ ျဖစ္လာမည္ဟု ေဖာ္ျပထားသည္။

အထူးသျဖင့္ ႐ုပ္သံထုတ္လႊင့္သူမ်ား၏ အမွီအခိုကင္းမႈကို အကာအကြယ္ ေပးျခင္းသည္ ႐ုပ္သံလႊင့္မႈဆုိင္ရာ စည္းကမ္း ထိန္းသိမ္းသူမ်ား၏ အမွီအခိုကင္းမႈကို ကာကြယ္ ေပးျခင္းျဖင့္ ေအာင္ျမင္မႈ ရရွိႏုိင္သည္ (မွတ္စုတို ၇ ကို ၾကည့္ရန္)။ ဤအခ်က္သည္ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္သည့္ အဖဲြ႕အစည္းမွ ျပည္သူပိုင္ ႐ုပ္သံ ထုတ္လႊင့္သူမ်ားအား ေစာင့္ၾကပ္ ၾကည့္႐ႈေနေၾကာင္း ေသခ်ာေစရန္ အလြန္အေရးႀကီးၿပီး အဆုိပါ အဖြဲ႕အစည္း၏ အဖြဲ႕ဝင္မ်ားကို ခန္႔အပ္ရာတြင္လည္း လြတ္လပ္မႈ ရွိရန္လိုသည္။

အစုိးရ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ားအား ကာကြယ္မႈ ျပဳရာတြင္ ထပ္မံ ထည့္သြင္းရမည့္ အခ်က္တစ္ခ်က္မွာ ေရြးခ်ယ္ တည္းျဖတ္မႈဆုိင္ရာ လြတ္လပ္ခြင့္ ျဖစ္သည္။ ဤအေတြးအျမင္၏ အဓိကညႊန္းဆိုခ်က္မွာ ေရြးခ်ယ္ တည္းျဖတ္မႈ ဆိုင္ရာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားကို ကြၽမ္းက်င္ ဝန္ထမ္းမ်ားျဖစ္သည့္ အယ္ဒီတာမ်ားမွ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႕ ကုိယ္စား ေဆာင္ရြက္ရမည္ ျဖစ္သည္။ အုပ္ခ်ဳပ္မႈအဖြဲ႕ (အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုလံုးအတြက္ တာဝန္ရွိသူမ်ား)ႏွင့္ မန္ေနဂ်ာႏွင့္ အယ္ဒီတာမ်ား (ေန႔စဥ္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ရန္ တာဝန္ရွိသူမ်ား) အၾကားရွင္းလင္းစြာ ခြဲျခားထားလိုက္ျခင္းျဖင့္ ေရြးခ်ယ္ တည္းျဖတ္မႈ ဆုိင္ရာ လြတ္လပ္ခြင့္အား ရႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ ကြၽမ္းက်င္ ဝန္ထမ္းမ်ားမွ အဖြဲ႕အစည္း တစ္ခုလံုး၏ လုပ္ငန္းလည္ပတ္မႈကို စီမံခန္႔ခြဲေနစဥ္တြင္ အုပ္ခ်ဳပ္မႈအဖြဲ႕မွ လုပ္ငန္းမ်ားကိုႀကီးၾကပ္ ကြပ္ကဲျခင္းႏွင့္ အစုိးရအား တင္ျပျခင္းတုိ႔ကို ေဆာင္ရြက္သည္။ ဤေဆာင္ရြက္မႈသည္ အစုိးရ၏ ဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္မႈကို အလႊာႏွစ္လႊာစနစ္ျဖင့္ ဆန္႔က်င္ ကာကြယ္ထားျခင္း ျဖစ္ၿပီး၊ တစ္စံုတစ္ဦးသည္ ႐ုပ္သံ ထုတ္လႊင့္မႈကို ဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္လာမည္ ဆုိပါက အုပ္ခ်ဳပ္မႈအဖြဲ႕ႏွင့္ အယ္ဒီတာ အဖြဲ႕ႏွစ္ခုစလံုးကို ေက်ာ္ျဖတ္ရမည္ျဖစ္သည္။

ရန္ပံုေငြရရွိျခင္း
၎တို႔၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားအား သင့္တင့္ ေလ်ာက္ပတ္ေသာ နည္းလမ္းျဖင့္ ရယူရာတြင္ စီးပြားျဖစ္ ႐ုပ္သံထုတ္လုပ္ သူမ်ားထက္ ပိုမို သာလြန္ ေကာင္းမြန္ေသာ ထြက္ကုန္မ်ား၊ ထုတ္လႊင့္မႈမ်ား ေပးအပ္ျခင္းသည္လည္း ပါဝင္ၿပီး ျပည္သူပိုင္ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ားသည္ အခ်ဳိ႕ေသာ အမ်ားျပည္သူ ရန္ပံုေငြ မ်ားမွ အက်ဳိးအျမတ္ ရရွိရန္ လိုအပ္သည္။ တစ္ခ်ိန္တည္း၌ပင္ ဤရန္ပံုေငြမ်ားအား ျပည္သူပိုင္ ႐ုပ္သံလႊင့္ ဌာနမ်ား၏ လြတ္လပ္မႈကို ကာကြယ္ထားသည့္ စနစ္အရ အစုိးရ ထိန္းခ်ဳပ္မႈမွ ကင္းလြတ္သည့္ နည္းလမ္းျဖင့္သာ ေပးအပ္ရမည္။

ဤေဖာ္ျပခ်က္၌ ေကာင္းမြန္ေသာ အေလ့အက်င့္ တစ္ခုမွာ ရန္ပံုေငြမ်ားကို အစိုးရဘတ္ဂ်က္မွ တိုက္႐ိုက္ ေပးအပ္ျခင္းထက္ လုပ္ငန္းခြင့္ျပဳမိန္႔ (သုိ႔မဟုတ္) အျခားေသာ အခြန္အခတုိ႔မွ တစ္ဆင့္ ေပးအပ္ျခင္းျဖစ္သည္။ အခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံမ်ား၌ ျပည္သူပိုင္ ႐ုပ္သံလႊင့္ ဌာနမ်ားသည္ ေရဒီယို (သို႔မဟုတ္) ႐ုပ္ျမင္သံၾကား စက္ရွိေသာ အိမ္ေထာင္စု အားလံုးမွ မျဖစ္မေန စည္းၾကပ္ ရရွိေသာ အခြန္ေငြမ်ားမွ တစ္ဆင့္ ရန္ပံုေငြမ်ားကို ရရွိသည္။ ဤနည္းလမ္းသည္ အခ်ိန္ႏွင့္အမွ် ေျပာင္းလဲမႈမရွိသည့္ ရန္ပံုေငြမ်ား ေပးအပ္ႏိုင္သည့္ အက်ဳိးေက်းဇူးရွိၿပီး အစုိးရ၏ ဝင္ေရာက္ စြက္ဖက္မႈမွ ဟန္႔တားႏိုင္ေသာ္ျငား ၎အခြန္အခမ်ားကို ေကာက္ယူရန္မွာမူ ခက္ခဲသည္ႏွင့္/ သို႔မဟုတ္ ကုန္က်စရိတ္ မ်ားျပားသည္။ အျခား နည္းလမ္းတစ္ခုမွာ ဤအခြန္အခမ်ားကို သီးသန္႔ ေကာက္ယူမည့္ အစား လွ်ပ္စစ္မီတာခ ကဲ့သုိ႔ေသာ အျခားအခြန္အခတစ္ခုႏွင့္ တြဲ၍စည္းၾကပ္ပါက လိုက္လံ ေကာက္ယူရမည့္ ကုန္က်စရိတ္ သက္သာႏုိင္သည္။ အျခား ထူးျခား ဆန္းသစ္သည့္ ခ်ဥ္းကပ္မႈမ်ားလည္း ရွိသည္။ ဥပမာ ထုိင္းႏိုင္ငံတြင္ ႏိုင္ငံပိုင္ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ား အတြက္ ရန္ပံုေငြ မ်ားကို အရက္ႏွင့္ ေဆးလိပ္မ်ား တင္သြင္းလာေသာ အေကာက္ ခြန္မ်ားမွ ရရွိသည္။

ႏိုင္ငံ အမ်ားအျပားတြင္ ျပည္သူပိုင္ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ားသည္ ေရာယွက္ ရန္ပံုေငြပံုစံကုိ အားထားၾကသည္။ ဤရန္ပံု ေငြမ်ားကို အမ်ားျပည္သူ အရင္းအျမစ္မ်ားႏွင့္ အခ်ဳိ႕ေသာ ေၾကာ္ျငာမ်ား အပါအဝင္ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားမွ ရရွိသည္။ ဥေရာပပါလီမန္ အစည္းအေဝး ေကာင္စီ၏ ေထာက္ခံခ်က္ အမွတ္ ၁၈၇၈ (၂ဝဝ၉) တြင္ ရန္ပံုေငြရရွိရန္ ျဖစ္ႏိုင္ေသာ အရင္းအျမစ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေအာက္ပါအတုိင္း ညႊန္းဆို ထားသည္။

အမ်ားျပည္သူ ဝန္ေဆာင္မႈ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ား၏ ရန္ပုံေငြမ်ားသည္ ဤအခ်က္မ်ားမွ ရရွိေစသည္။ ၄င္းတို႔မွာ တည္ၿငိမ္ေသာ ႐ုပ္သံထုတ္လႊင့္ခြင့္ ခြင့္ျပဳမိန္႔ ဝန္ေဆာင္ခ၊ အခြန္ အေကာက္မ်ား၊ ႏိုင္ငံေတာ္မွ ေထာက္ပံ့ေငြ၊ ႏွစ္စဥ္ ေၾကး၊ ေၾကာ္ျငာခႏွင့္ ကမကထျပဳမႈ အတြက္ ရရွိေသာ ဝန္ေဆာင္ခ၊ တစ္ဦးခ်င္း ၾကည့္႐ႈမႈ ဝန္ေဆာင္ခႏွင့္အျခား ဆက္စပ္ေနေသာ ထုတ္လုပ္မႈမ်ား ျဖစ္သည့္ စာအုပ္စာတန္း၊ ဗီဒီယိုႏွင့္ ႐ုပ္ရွင္၊ ၄င္းတို႔၏ ႐ုပ္သံ ေမာ္ကြန္းတိုက္ အသုံးျပဳမႈအတြက္ ရရွိေသာ ဝန္ေဆာင္ခတို႔ ျဖစ္သည္။

ေရာယွက္ ရန္ပုံေငြပုံစံသည္ အမ်ားျပည္သူ ဝန္ေဆာင္မႈ ႐ုပ္သံလႊင့္ ဌာနမ်ား အတြက္ အရင္းအျမစ္မ်ား ပိုမုိရရွိေစၿပီး ၄င္းတို႔၏ လြတ္လပ္စြာ တည္ရွိမႈကို တုိးျမႇင့္ေအာင္ ကူညီႏိုင္သည္။ စီးပြားေရးဆုိင္ရာ ရင္းျမစ္မ်ားမွ ရန္ပုံေငြမ်ားကုိ အလြန္ အားကိုး အားထားျပဳျခင္းသည္ စီးပြားျဖစ္ႏွင့္ အမ်ား ျပည္သူဝန္ေဆာင္မႈ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ား ၾကားရွိ ကြာျခားမႈကို ေလ်ာ့ပါးေစသည္။ အဆုံးသတ္အားျဖင့္၊ ျပည္သူမ်ားမွ ျပည္သူပိုင္ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ားအား စီးပြားျဖစ္ ႐ုပ္သံထုတ္လႊင့္မႈမ်ား ထံမွရရွိေသာ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားထက္ ပိုမုိေသာ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား ေပးေစလိုပါက ၄င္းကို စြမ္းေဆာင္ရန္ သင့္တင့္ ေလ်ာက္ပတ္ေသာ ျပည္သူ႔ရန္ပုံေငြမ်ား ေပးအပ္ရမည္ ျဖစ္သည္။

တာဝန္ခံမႈရွိျခင္း
အစိုးရထံမွ လြတ္လပ္ခြင့္ ရရွိသည္ ဆိုသည္မွာ ႏိုင္ငံပိုင္ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ားသည္ ေနာက္ဆုံး၌ ျပည္သူမ်ားအထိ အားလုံး အေပၚ၌ တာဝန္ခံမႈ ရွိရန္မလိုဟု ဆိုလိုျခင္း မဟုတ္ေပ။ ဤအခ်က္သည္ အမ်ားျပည္သူထံမွ ရန္ပုံေငြရရွိကာ ၄င္းရန္ပုံေငြျဖင့္ အမ်ားျပည္သူ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကုိ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္း ျဖစ္ၿပီး ထုိျဖစ္ရပ္ ႏွစ္ခုလုံးသည္ အေရးပါေသာ ျပည္သူ႕ အင္အားျဖစ္သည္။

အစိုးရ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ားအတြက္ ပါလီမန္တြင္ တာဝန္ ခံမႈရွိျခင္းသည္ အစိုးရႏွင့္ တုိက္႐ိုက္ ေဆာင္ရြက္ျခင္းထက္ ပိုမုိေကာင္းမြန္ေသာ အေလ့အက်င့္ျဖစ္သည္။ ထုိသို႔ ေဆာင္ရြက္ရန္ အမ်ားျပည္သူ ဝန္ေဆာင္မႈ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာန မ်ားသည္ ဥပမာအားျဖင့္ ၄င္းတုိ႔၏ ေငြစာရင္းမ်ားကို ျပင္ပစာရင္းစစ္ျဖင့္ စစ္ေဆးထားမႈ အပါအဝင္ ႏွစ္စဥ္ အစီရင္ခံစာအား ျပန္လည္ ဆန္းစစ္မည့္ ဥပေဒျပဳအမတ္ထံ တင္ျပရမည္။ ဤအခ်က္ကို အမ်ားျပည္သူ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား က်င္းပႏိုင္ရန္ တာဝန္ယူျခင္း၊ စစ္တမ္းမ်ား ေကာက္ယူျခင္းႏွင့္ အျခားေသာ နည္းလမ္းမ်ားျဖစ္သည့္ ျပည္သူပိုင္ ႐ုပ္သံလႊင့္ ဌာနမ်ားထံသုိ႔ ျပည္သူတို႔မွ တုိက္႐ိုက္ တုံ႔ျပန္မႈမ်ားေပးပို႔ျခင္း အစရွိသည့္ ပိုမုိ တိုက္႐ိုက္က်ေသာ အမ်ားျပည္သူထံ တာဝန္ခံမႈ နည္းလမ္းမ်ားျဖင့္လည္း ျဖည့္စြက္ႏိုင္သည္။

အမ်ားျပည္သူ ဝန္ေဆာင္မႈ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ားသည္ သတင္းအခ်က္အလက္ ဥပေဒကို အမွီျပဳသင့္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ ျပည္သူမ်ားသည္ ျပည္သူပိုင္ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနတုိ႔မွ တစ္ဆင့္ သတင္း အခ်က္္အလက္မ်ား ေတာင္းခံရယူႏိုင္သည္။ တရားဥပေဒ ျခြင္းခ်က္မ်ားမွလြဲ၍ (မွတ္စုတုိ ၃ ကို ၾကည့္ရန္) တုိက္႐ိုက္တာဝန္ခံမႈ၏ အျခားပုံစံတစ္မ်ဳိးမွာ အမ်ားျပည္သူ ဝန္ေဆာင္မႈ ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနမ်ားသည္ ၄င္းတုိ႔၏ ျပဳမူ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားႏွင့္ ထုတ္လႊင့္ရန္ အစီအစဥ္ ေရြးခ်ယ္မႈမ်ားပါဝင္သည့္ လုပ္ငန္းက်င့္ထုံး စည္းကမ္းမ်ားကုိ ခ်မွတ္ထားရန္ လိုအပ္ၿပီး ႐ုပ္သံလႊင့္ဌာနသည္ အဆိုပါ က်င့္ထုံးမ်ားကို ခ်ဳိးေဖာက္ပါက ျပည္သူမ်ားမွ တုိင္တန္းႏိုင္သည္။

မွတ္ခ်က္။ ။ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခြင့္က်င့္သံုးရာ၌ လိုက္နာရမည့္ စံႏႈန္းမ်ား၊ က်င့္ဝတ္မ်ား၊ တာဝန္ ဝတၲရားမ်ားကို သိရွိႏိုင္ရန္အတြက္ ဥပေဒႏွင့္ ဒီမိုကေရစီဗဟိုဌာန (Centre for Law and Democracy) ႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာ ေထာက္ပံ့ကူညီေရး အဖြဲ႔ (International Media Support-IMS) တို႔မွ ျပဳစုထုတ္ေဝသည့္ ''အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးတစ္ခုျဖစ္ေသာ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားခြင့္'' (လမ္းညႊန္မွတ္စုအတြဲမ်ား)၊ Briefing Note Series " Freedom of Expression''စာအုပ္ကို အပတ္စဥ္တနဂၤေႏြေန႔တိုင္း ေဖာ္ျပသြားမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ေဆာင္းပါးပါ ျမန္မာဘာသာ ျပန္ဆုိခ်က္မ်ားႏွင့္ အသံုးအႏႈန္းမ်ားမွာ မူရင္းဘာသာျပန္ဆိုသည့္ သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ အာေဘာ္သာ ျဖစ္ေၾကာင္း ေဖာ္ျပအပ္ပါသည္။