ႏိုင္ငံသားတိုင္းေနရာေဒသမေရြး၊ ဆင္းရဲခ်မ္းသာမေရြး၊ လူ႕ေမွ်ာ္မွန္းသက္တမ္းညီတူညီမွ် တိုးျမွင့္ေစေရး အားစိုက္ေဆာင္ရြက္ခဲ့

ေနျပည္ေတာ္ မတ္ ၂၆

ႏိုင္ငံတစ္ဝန္း ဝက္သက္ႏွင့္ ဂ်ိဳက္သိုးေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး အစုလိုက္ ထိုးႏွံျခင္းလုပ္ငန္း ၂ဝ၁၅ ဂုဏ္ျပဳပြဲအခမ္းအနားကို ယေန႔နံနက္ ၉ နာရီတြင္ ေနျပည္ေတာ္ရွိ ျမန္မာအျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္းဗဟိုဌာန (MICC 2) ၌ က်င္းပရာ ဒုတိယသမၼတ ေဒါက္တာစိုင္းေမာက္ခမ္း တက္ေရာက္သည္။

အခမ္းအနားသို႔ ဒုတိယသမၼတႏွင့္အတူ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးမ်ား၊ ဒုတိယဝန္ႀကီးမ်ား၊ အမ်ဳိးသားက်န္းမာေရး ေကာ္မတီဝင္မ်ား၊ ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕၊ ကုလသမဂၢကေလးမ်ားရန္ပုံေငြအဖြဲ႕၊ ကုလသမဂၢလက္ေအာက္ခံအဖြဲ႕ အစည္းမ်ားမွ ဌာေနကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ျပည္တြင္းျပည္ပအစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ အလွဴရွင္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ တာဝန္ရွိသူမ်ားႏွင့္ ဖိတ္ၾကား ထားသူမ်ား တက္ေရာက္ၾကသည္။

ေရွးဦးစြာ ဒုတိယသမၼတက ဂုဏ္ျပဳအမွာစကားေျပာၾကားရာတြင္ ျပည္ေထာင္စုသမၼတ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရသည္ ျပည္သူလူထုအေျချပဳ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးစီမံကိန္းမ်ားေရးဆြဲကာ ႏိုင္ငံသားမ်ား၏ လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို ျဖည့္ဆည္းေဆာင္ရြက္ေနရသည့္အျပင ္(၂ဝ၁၅)ခုႏွစ္တြင္ ဦးစားေပး ေဆာင္ ရြက္ေနရသည့္လုပ္ငန္းတာဝန္မ်ားမွာ ပဏာမ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ လႊမ္းျခံဳႏိုင္ေရး၊ ပညာေရး အဆင့္အတန္း ျမင့္မား လာေစေရး၊ သန္႔ရွင္းေသာ ေသာက္ သုံးေရရရွိေစေရး၊ လွ်ပ္စစ္မီး လုံ ေလာက္စြာရရွိေစေရး၊ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္မႈ ပိုမိုေကာင္းမြန္ေစေရး ႏွင့္ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈေလွ်ာ့ခ်ေရး စသည့္က႑မ်ား ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ၂ဝ၁၃-၂ဝ၁၄ ဘ႑ာႏွစ္တြင္ က်န္း မာေရးအသုံးစရိတ္ကို ပိုမိုတိုးျမႇင့္ ေပးၿပီး ေဆး႐ုံေဆးခန္းအတြင္း အခမဲ့ေဆးကုသမႈ စတင္ခဲ့ၿပီးေနာက္ ျပည္သူမ်ား၏ အိတ္ေထာင္မွ စိုက္ ထုတ္ကုန္က်ေနရသည့္ က်န္းမာေရး အသုံးစရိတ္ကို ေလွ်ာ႔ခ်ရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာ စစ္တမ္းမ်ားအရ ၈ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ ၆ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ခဲ့သည္ဟု သိရွိရပါ ေၾကာင္း။

ျပည္ေထာင္စုသမၼတ ျမန္မာ ႏိုင္ငံေတာ္အေနျဖင့္ ႏိုင္ငံသားတိုင္း ေနရာေဒသမေရြး၊ ဆင္းရဲခ်မ္းသာ မေရြး၊ လူ႔ေမွ်ာ္မွန္းသက္တမ္းကို ညီတူညီမွ် တိုးျမႇင့္ေစေရးကို အား စိုက္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံ သားတိုင္းလူ႕ေမွ်ာ္မွန္း သက္တမ္း ပိုရွည္ရန္ အသက္တစ္ႏွစ္ေအာက္ ႏွင့္ ငါးႏွစ္ေအာက္ကေလးမ်ား ေသဆုံးမႈႏႈန္းကို ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္ရန္ အဓိကေဆာင္ရြက္ရမည့္အေၾကာင္း ရင္းတစ္ရပ္ျဖစ္ၿပီး ကာကြယ္ေဆး ထိုးျခင္းသည္ အေရးပါဆုံးအခ်က္ တစ္ခု ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ တိုးခ်ဲ႕ကာကြယ္ေဆးထိုးလုပ္ငန္းကို ၁၉၇၈ ခုႏွစ္ တြင္ အသက္တစ္ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ားအတြက္ ဘီစီဂ်ီ၊ ဆုံဆို႔၊ ၾကက္ညႇာ၊ ေမးခိုင္ေရာဂါ ကာကြယ္ ေဆး၊ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မ်ား အတြက္ေမးခိုင္ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး မ်ားႏွင့္ စတင္ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ၁၉၈၇ ခုႏွစ္တြင္ ဝက္သက္ႏွင့္ ပိုလီယိုေရာဂါ ကာ ကြယ္ေဆးမ်ားႏွင့္ ၂ဝဝ၃ ခုႏွစ္တြင္ အသည္းေရာင္ အသားဝါ(ဘီ)ေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး ထပ္မံထိုးေပးႏိုင္ခဲ့ ပါေၾကာင္း ။

၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္တြင္ Haemo- philus influenza type –b ကာကြယ္ေဆးအသစ္ ပါဝင္သည့္ Pentavalent vaccine ကို ႏိုင္ငံေတာ္ဘ႑ာေငြ ထည့္ဝင္မႈႏွင့္ စတင္ထိုးႏွံ ေပးခဲ့ၿပီးေနာက္ အသက္ ငါးႏွစ္ေအာက္ကေလးမ်ား ေသဆုံးမႈ အမ်ားဆုံးျဖစ္ေစသည့္ ျပင္းထန္အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါ ေသ ဆုံးမႈကို သုံးပုံတစ္ပုံခန္႔အထိ ေလွ်ာ့ ခ်ေပးႏိုင္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလမွ စတင္ကာ အသက္ တစ္ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ား ပုံမွန္ ကာကြယ္ေဆးထိုး အစီအစဥ္တြင္ ေရာဂါ (၈) မ်ဳိးကို ကာကြယ္ႏိုင္သည့္ ကာကြယ္ေဆးမ်ား ထိုးႏွံတိုက္ေကြၽး ၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အသက္ ငါး ႏွစ္ေအာက္ ကေလးမ်ား၊ ေသဆုံးမႈ အမ်ားဆုံး ျဖစ္ေစသည့္ေရာဂါမ်ားမွ ကာကြယ္ေပးခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ပုံမွန္ ကာကြယ္ေဆးထိုး အစီအစဥ္မွာ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္မ်ားအဖို႔ ေမး ခိုင္ကာကြယ္ေဆး ႏွစ္ႀကိမ္ထိုးျခင္း ျဖင့္ မိခင္ႏွင့္ေမြးကင္းစကေလးကို ေမးခိုင္ေရာဂါမွ ကာကြယ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ေထာင္စုႏွစ္ ရည္မွန္းခ်က္ အမွတ္(၄)ျပည့္မီေစေရး အသက္ငါး ႏွစ္ေအာက္ကေလးမ်ား ေသဆုံးမႈ ကို အရွင္ေမြး ၁ဝဝဝ တြင္ ၄၃ ဦး အထိ ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္ရန္အတြက္ ကူးစက္ေရာဂါ တားဆီးေရးႏွင့္ ကာကြယ္ေဆးထိုး လႊမ္းျခံဳမႈျမင့္မား ေရးတို႔သည္ အဓိကက်ေနပါေၾကာင္း၊ ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္တြင္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး ကာကြယ္ေဆးလႊမ္းျခံဳမႈ ၈၈ ရာ ခိုင္ႏႈန္းရရွိခဲ့ၿပီး ယခင္ႏွစ္မ်ားထက္ တိုးတက္ခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရွိရပါ ေၾကာင္း။

ပုံမွန္ ကာကြယ္ေဆးထိုးလုပ္ ငန္းမ်ားအျပင္ အပိုေဆာင္း ကာ ကြယ္ေဆးထိုး လုပ္ငန္းမ်ားကို တစ္ႏိုင္ငံလုံး အတိုင္းအတာအေန ျဖင့္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေနရာေဒသ အလိုက္ေသာ္လည္းေကာင္း လို အပ္သလို ေဆာင္ရြက္ေနေၾကာင္း ကိုလည္း သိရွိရပါေၾကာင္း၊ ကာကြယ္ ေဆးရရွိသင့္သည့္ ကေလးမ်ား တစ္ဦးတစ္ေယာက္မွ်မက်န္ရေလ ေအာင္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ေဒသ၊ ယာယီကယ္ဆယ္ေရးစခန္း မ်ား၊ ေဝးလံခက္ခဲ ေနရာေဒသမ်ား ရွိသည့္ ကခ်င္ျပည္နယ္၊ ရွမ္းျပည္ နယ္၊ ရခိုင္ျပည္နယ္မ်ားမွ လူအုပ္ စုမ်ားကိုပါ ကာကြယ္ေဆးထိုးလုပ္ ငန္းေရာက္ရွိေစခဲ့ပါေၾကာင္း။

ထိုသို႔ ကာကြယ္ေဆးလႊမ္းျခံဳမႈ ျမင့္မားေစရန္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ရရွိခဲ့သည့္မွတ္တိုင္မ်ားမွာ ၂ဝ၁ဝ ျပည့္ႏွစ္တြင္ မိခင္ႏွင့္ေမြးကင္းစ ကေလး ေမးခိုင္ေရာဂါကို ျပည္သူ႕ က်န္းမာေရးျပႆနာအျဖစ္မွ ကင္း ေဝးေၾကာင္း ေၾကညာႏိုင္ခဲ့ျခင္း၊ ၂ဝ၁ဝ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ဝက္သက္ ေရာဂါေၾကာင့္ ေသဆုံးမႈကို ၁၉၉ဝ ျပည့္ႏွစ္ ေသဆုံးမႈႏႈန္း၏ ၉ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္ခဲ့ျခင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ပိုလီယို ကင္းစင္သည့္ အေျခအေနကို ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္၊ မတ္ လတြင္ ရရွိခဲ့ျခင္းတို႔ပင္ ျဖစ္ပါ ေၾကာင္း။

ထပ္မံ၍ ဝက္သက္ေရာဂါ ကင္းစင္မႈ၊ ဂ်ိဳက္သိုးႏွင့္ ေမြးရာပါ ဂ်ိဳက္သိုးေရာဂါ ေလ်ာ့က်မႈမ်ားကို ၂ဝ၂ဝ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ရရွိရန္၊ ဂ်ိဳက္သိုး ေရာဂါကာကြယ္ေဆးအား ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္တြင္ ထည့္သြင္းထိုးႏွံရန္ လ်ာ ထားခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ထို႔အတြက္ ဝက္သက္ႏွင့္ ဂ်ိဳက္သိုးေရာဂါကာ ကြယ္ေဆး အစုလိုက္ထိုးႏွံျခင္း လုပ္ငန္းကို တစ္ႏိုင္ငံလုံးအတိုင္း အတာျဖင့္ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီ လႏွင့္ ေဖေဖာ္ဝါရီလမ်ားတြင္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ပါေၾကာင္း။

ေက်ာင္းအေျချပဳ ကာကြယ္ ေဆးထိုးအစီအစဥ္ႏွင့္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး ရွိ အသက္ကိုးလမွ ၁၅ ႏွစ္အထိ ကေလး ၁၇ ဒသမ ၄ သန္းခန္႔ကို ကာကြယ္ေဆးထိုးႏိုင္ရန္ လ်ာထား ခဲ့ရာ ၇ ဒသမ ၈သန္း ထိုးေပးႏိုင္ခဲ့ ၿပီး ျပည္သူလူထုအေျချပဳ ကာကြယ္ ေဆးထိုး အစီအစဥ္တြင္ အသက္ ငါးႏွစ္ေအာက္ ကေလးအပါအဝင္ ေက်ာင္းျပင္ပတြင္ ရွိသည့္ကေလး ၈ ဒသမ ၇ သန္းကို ထိုးႏွံေပးႏိုင္ခဲ့ ၍ တစ္ႏိုင္ငံလုံး၏ ၉၅ ရာခိုင္ႏႈန္း လႊမ္းျခံဳမႈရရွိခဲ့ပါေၾကာင္း။

ဝက္သက္ႏွင့္ ဂ်ိဳက္သိုးေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး အစုလိုက္ထိုးႏွံျခင္း လုပ္ငန္း ေအာင္ျမင္ေစသည့္ ေနာက္ ထပ္အဓိကက်ေသာ အေၾကာင္းရင္း မ်ားမွာ GAVI Vaccine alliance ၏ ရန္ပုံေငြပံ့ပိုးမႈ၊ ကမၻာ့က်န္းမာ ေရးအဖြဲ႕ႏွင့္ ကုလသမဂၢကေလး မ်ား ရန္ပုံေငြအဖြဲ႕၏ နည္းပညာ ပံ့ပိုးမႈ၊ အစိုးရမဟုတ္ေသာ ႏိုင္ငံ တကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ လူမႈေရး အသင္းအဖြဲ႕မ်ား၊ တိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္၊ ၿမိဳ႕နယ္က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမ်ား၏ ပူးေပါင္းကူညီ ေဆာင္ရြက္မႈႏွင့္ တာဝန္ရွိသူ အဆင့္ဆင့္၏မျပတ္ႀကီးၾကပ္ေဆာင္ ရြက္မႈမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနမွ ေက်ာင္း ဆရာ၊ ဆရာမမ်ား၏ ပူးေပါင္းပါဝင္ မႈ၊ တာဝန္ယူမႈေၾကာင့္ ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူအားလုံးအတြက္ ကာ ကြယ္ေဆးရရွိေစရန္ ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ခဲ့မႈေၾကာင့္ ပညာေရးဝန္ႀကီး ဌာနကို ေက်းဇူးတင္ဂုဏ္ျပဳမွတ္ တမ္းတင္အပ္ပါေၾကာင္း။

ျမန္မာႏိုင္ငံ မိခင္ႏွင့္ကေလး ေစာင့္ေရွာက္ေရး အသင္းဝင္မ်ား ႏွင့္ အျခားလူမႈေရးအသင္းအဖြဲ႕ မ်ားအားလုံးကိုလည္း ကာကြယ္ေဆး ထိုးရမည့္ ကေလးတစ္ဦးမွ်မက်န္ ရေအာင္ စည္း႐ုံးၿပီး ကာကြယ္ေဆး ထိုးစုရပ္အေရာက္ ေခၚေဆာင္လာ ႏိုင္ခဲ့ၾက၍ ေက်းဇူးတင္ဂုဏ္ယူ ဝမ္းေျမာက္ေၾကာင္း ေျပာၾကား လိုပါေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ထပ္မံ ထည့္သြင္းထိုးႏွံရမည့္ ကာကြယ္ေဆး အသစ္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍လည္း ေကာင္း၊ ဝက္သက္ႏွင့္ ဂ်ိဳက္သိုး ေရာဂါကာကြယ္ေဆး အစုလိုက္ ထိုးႏွံျခင္းလုပ္ငန္း ေဘးကင္း ေခ်ာ ေမြ႕စြာ ေဆာင္ရြက္ႏ္ိုင္ရန္အတြက္ လည္းေကာင္း၊ နည္းပညာဆိုင္ရာ အကူအညီမ်ားႏွင့္ ေက်ာေထာက္ ေနာက္ခံျပဳေပးခဲ့သည့္ အမ်ိဳးသား အဆင့္ကာကြယ္ေဆးထိုး လုပ္ငန္း ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မတီကို လည္းေကာင္းေလးစားစြာ ဂုဏ္ယူ ဝမ္းေျမာက္ေၾကာင္း ေျပာၾကားလိုပါ ေၾကာင္း၊ ထို႔အျပင္ ယခုလုပ္ငန္း အတြက္ ျပည္သူလူထုစည္း႐ုံး လႈံ႔ ေဆာ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ က်ယ္ ျပန္႔စြာ ေဆာင္ရြက္ကူညီေပးခဲ့ ၾကသည့္ အႏုပညာရွင္မ်ား အားလုံး ကိုလည္း ေက်းဇူးတင္ရွိေၾကာင္း ကို မွတ္တမ္းတင္အပ္ပါေၾကာင္း။

ႏ္ိုင္ငံတစ္ဝန္းလုံး ဝက္သက္ႏွင့္ ဂ်ိဳက္သိုးေရာဂါ ကာကြယ္ေဆး အစုလိုက္ ထိုးႏွံျခင္းလုပ္ငန္းကို ေအာင္ျမင္စြာ ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ ခဲ့ၾကသည့္ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီး ဌာန၊ တိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္၊ ၿမိဳ႕နယ္ ဦးစီးဌာနမ်ားႏွင့္ အေျခခံ က်န္းမာေရးဝန္ထမ္းမ်ားအားလုံး ကိုလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ ျပည္သူလူထု ႏွင့္ ရင္ေသြးငယ္မ်ားကိုယ္စား ေက်း ဇူးအထူးတင္ရွိေၾကာင္းကို ဂုဏ္ျပဳ ေျပာၾကားလိုပါေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရ အေနျဖင့္ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီး ဌာန၏ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို စဥ္ဆက္မျပတ္ ပံ့ပိုးသြားရမည္ ျဖစ္သည့္အားေလ်ာ္ စြာ ႏွီးႏႊယ္ေသာ ဌာနဆိုင္ရာမ်ား၊ ကုလသမဂၢ လက္ေအာက္ခံအဖြဲ႕ အစည္းမ်ား၊ ျပည္တြင္းျပည္ပ အစိုးရ မဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ျပည္သူလူထု တစ္ရပ္လုံးမွ ျမန္မာ ႏိုင္ငံ၏ ရင္ေသြးငယ္ေလးမ်ား၊ ကာ ကြယ္ေဆးထိုးလုပ္ငန္းအပါအဝင္ မိခင္ႏွင့္ကေလး က်န္းမာေရးေစာင့္ ေရွာက္မႈလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ ဆက္ လက္ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္သြားၾက ပါစို႔ဟု တိုက္တြန္းပါေၾကာင္းျဖင့္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ယင္းေနာက္ အခမ္းအနားသို႔ တက္ေရာက္လာၾကသူမ်ားအား ဂုဏ္ျပဳသီခ်င္းျဖင့္ ဧည့္ခံေဖ်ာ္ေျဖၾက သည္။

ထို႔ေနာက္ ဒုတိယသမၼတႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္တာ သန္းေအာင္တို႔က ႏိုင္ငံတစ္ဝန္း ဝက္ သက္ေရာဂါႏွင့္ ဂ်ိဳက္သိုးေရာဂါ ကာ ကြယ္ေဆး အစုလိုက္ထိုးႏွံျခင္း လုပ္ ငန္း(၂ဝ၁၅)ဂုဏ္ျပဳမွတ္တမ္းလႊာ မ်ားကို သက္ဆိုင္ရာဝန္ႀကီးဌာန မ်ားႏွင့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားထံေပးအပ္ သည္။

ယင္းေနာက္ ဒုတိယသမၼတႏွင့္ အဖြဲ႕ဝင္မ်ားသည္ အခမ္းအနားသို႔ တက္ေရာက္ လာၾကသူမ်ားႏွင့္ အတူအမွတ္တရ စုေပါင္းဓာတ္ပုံ ႐ိုက္ၾကၿပီး ခန္းမအတြင္းခင္းက်င္း ျပသထားရွိသည့္ ျပခန္းငယ္ကို လွည့္လည္ၾကည့္႐ႈၾကသည္။