ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါနှင့် မြို့ပြစီမံခန့်ခွဲမှု

 

ဝေဖြိုးအောင်

ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါနှင့် ကာလဝမ်းရောဂါတို့သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏ မြို့ကြီးများတွင် အဓိကကျန်းမာရေးပြဿနာအဖြစ် ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ မှတ်တမ်းများအရ နှစ်စဉ်ကမ္ဘာတစ်ဝန်းတွင် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါကြောင့် လူပေါင်းများစွာ အသက်ဆုံးရှုံးလျက်ရှိပြီး အထူးသဖြင့် ကလေးသူငယ်များတွင် ပိုမိုအဖြစ်များကြောင်းတွေ့ရှိရသည်။ ယင်းရောဂါများသည် ရောဂါပိုးပါဝင်သော ရေနှင့်အစားအစာများကို စားသုံးမိခြင်းမှတစ်ဆင့် အဓိကကူးစက်ပြန့်ပွားခြင်းဖြစ်သည်။

မျက်မှောက်ခေတ်တွင် မြို့ပြများသို့ လူဦးရေရွှေ့ပြောင်းအခြေချမှု အရှိန်အဟုန်မြင့်မားလာသည်နှင့်အမျှ မြို့ပြစီမံခန့်ခွဲမှု၏ အခန်းကဏ္ဍသည် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအတွက် အသက်တမျှအရေးပါလာခဲ့သည်။ မြို့ပြတစ်ခု၏ ရေပေးဝေရေးစနစ်၊ မိလ္လာစနစ်၊ အမှိုက်သိမ်းဆည်းမှုစနစ်နှင့် ဈေးများစီမံခန့်ခွဲမှုစသည့် အခြေခံအဆောက်အအုံများ ချို့ယွင်းအားနည်းလာပါက ကူးစက်ရောဂါများ လျင်မြန်စွာ ပြန့်ပွားနိုင်မည့် အန္တရာယ်ရှိပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဝမ်းရောဂါကဲ့သို့သော ကူးစက်ရောဂါများကို ကာကွယ်ထိန်းချုပ်ရာတွင် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကုသမှု သက်သက်ဖြင့် မလုံလောက်ဘဲ စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီများ၊ မြို့ပြအင်ဂျင်နီယာများနှင့် ကျန်းမာရေးဌာနများ ပူးပေါင်းပါဝင်သည့် ဘက်စုံမြို့ပြစီမံခန့်ခွဲမှုစနစ်ထားရှိရန် လိုအပ်လျက်ရှိပါသည်။

ဤဆောင်းပါးတွင် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ ကူးစက်ပြန့်ပွားမှုကို အခြေခံကျကျကာကွယ်နိုင်ရန်အတွက် မြို့ပြစီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ ကဏ္ဍအသီးသီးမှ ဆောင်ရွက်ရမည့်လုပ်ငန်းစဉ်များ၊ နိုင်ငံတကာစံချိန်စံညွှန်းများနှင့် အနာဂတ်အတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရမည့် မဟာဗျူဟာ များကို အသေးစိတ် သုံးသပ်တင်ပြသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။

မြို့ပြအသွင်ကူးပြောင်းခြင်းနှင့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးစိန်ခေါ်မှုများ

မြို့ပြအသွင်ကူးပြောင်းခြင်းသည် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အရေးပါသော မောင်းနှင်အားဖြစ်သော်လည်း စနစ်တကျ ကြိုတင်စီမံကိန်းချမှတ်ထားခြင်းမရှိသော မြို့ပြချဲ့ထွင်မှုများသည် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးကို ကြီးမားစွာခြိမ်းခြောက်လျက်ရှိသည်။ ကျေးလက်မှ မြို့ပြသို့ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများပြား လာခြင်းကြောင့် မြို့ပြ၏လူဦးရေသိပ်သည်းဆသည် ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းထက် ကျော်လွန်လာလေ့ရှိသည်။

လူဦးရေ တစ်ဟုန်ထိုးတိုးလာသည့်အခါ မြို့ပြ၏ရှိရင်းစွဲ အခြေခံအဆောက်အအုံများဖြစ်သော သောက်သုံးရေဖြန့်ဖြူးမှုကွန်ရက်များ၊ မိလ္လာပိုက်လိုင်းများနှင့် အမှိုက်သိမ်းဆည်းရေး ယာဉ်ယန္တရားများအပေါ် ဝန်ပိလာစေသည်။ အထူးသဖြင့် မြို့သစ်များ၊ ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက်များနှင့် တရားမဝင်ကျူးကျော်ရပ်ကွက်များတွင် အခြေခံဝန်ဆောင်မှုများ လုံလောက်စွာမရရှိသဖြင့် ရေနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်သန့်ရှင်းရေး အားနည်းချက်များ ပေါ်ပေါက်လာသည်။

ထိုကဲ့သို့သော ပတ်ဝန်းကျင်မျိုးတွင် ကာလဝမ်းရောဂါပိုး၊ Rotavirus ၊ E. coli နှင့် အခြားသော ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောဖြစ်စေသည့် ဗက်တီးရီးယား၊ ဗိုင်းရပ်စ်နှင့် ကပ်ပါးပိုးများက အလွယ်တကူပေါက်ပွားနိုင်ပြီး လူတစ်ဦးမှတစ်ဦးသို့ လျင်မြန်စွာကူးစက်နိုင်ပါသည်။ ထို့အပြင် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကြောင့် မိုးများခြင်း၊ ရေကြီးရေလျှံဖြစ်ခြင်းများ ကြုံတွေ့ရချိန်တွင် ရေဆိုးမြောင်းများလျှံကျကာ သောက်သုံးရေ အရင်းအမြစ်များနှင့် ရောနှောသွားတတ်သဖြင့် မြို့ပြနေပြည်သူများ၏ ကျန်းမာရေးစိန်ခေါ်မှုသည် ပိုမိုကြီးမားလာပါသည်။

ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ ဖြစ်ပွားရသည့် မြို့ပြအခြေခံအကြောင်းရင်းများ

မြို့ပြပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ ကူးစက်ပြန့်ပွားရခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းများကို လေ့လာကြည့်ပါက အောက်ပါမြို့ပြစီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ အားနည်းချက်လေးရပ်ကို တွေ့ရှိ ရပါသည် -

ယိုစိမ့်နေသော ရေပေးဝေရေးစနစ်များ

မြို့ကြီးများတွင် ရေပေးဝေရေးပိုက်လိုင်းများ ဟောင်းနွမ်းဆွေးမြည့် နေခြင်း၊ ပိုက်လိုင်းများ ပေါက်ပြဲနေခြင်းတို့ကြောင့် မြေအောက်ရေ သို့မဟုတ် ရေဆိုးမြောင်းများအတွင်းမှ ညစ်ညမ်းရေများသည် ရေပေးဝေရေးစနစ်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာနိုင်သည်။ အထူးသဖြင့်ရေကို အချိန်ပိုင်းဖြင့်သာ ပေးဝေရသောစနစ်များတွင် ရေမလာသည့်အချိန်၌ ပိုက်လိုင်းအတွင်း လေဟာနယ်ဖြစ်ပေါ်ပြီး ပြင်ပမှရေဆိုးများကို စုပ်ယူသကဲ့သို့ ဖြစ်စေသည်။

စနစ်မကျသော မိလ္လာနှင့် အိမ်သာများ

မြို့ပြလူဦးရေအားလုံးအတွက် စံမီမိလ္လာစနစ်မရှိခြင်း သို့မဟုတ် မိလ္လာကန်များ စံချိန်စံညွှန်းမမီခြင်းတို့ကြောင့် လူ့မစင်နှင့် အညစ်အကြေးများသည် မြေအောက်ရေကြောအတွင်းသို့ စိမ့်ဝင်သွားနိုင်သည်။ ဆင်ခြေဖုံးရပ်ကွက်များတွင် ယင်လုံအိမ်သာမသုံးစွဲနိုင်ခြင်းနှင့် မြစ်ချောင်းများအတွင်းသို့ တိုက်ရိုက်စွန့်ပစ်ခြင်းများသည် ရောဂါပိုးကူးစက်မှုသံသရာကို အစပျိုးပေးသည်။

အမှိုက်နှင့်ရေမြောင်းပိတ်ဆို့မှုများ

စွန့်ပစ်အမှိုက်များကို စနစ်တကျသိမ်းဆည်းနိုင်မှုမရှိသောအခါ ပလတ်စတစ်နှင့် အခြားအမှိုက်များသည် ရေနုတ်မြောင်းများကို ပိတ်ဆို့စေသည်။ ရေစီးရေလာမကောင်းသော ရေမြောင်းများသည်ခြင်၊ ယင် အစရှိသော ရောဂါသယ်ဆောင်သည့် အင်းဆက်များ ပေါက်ပွားရာနေရာဖြစ်လာသည်။ ယင်ကောင်များမှတစ်ဆင့် မစင်တွင်းရှိ ရောဂါပိုးများသည် အစားအသောက်များပေါ်သို့ ရောက်ရှိပြီး ဝမ်းရောဂါကို ကူးစက်စေသည်။

လူနေထူထပ်ကျပ်တည်းခြင်း

နေရာထိုင်ခင်းကျပ်တည်းပြီး လေဝင်လေထွက်နှင့် အလင်းရောင်ကောင်းစွာမရရှိသော အိမ်ရာများတွင်နေထိုင်ခြင်း၊ တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေးအတွက် လုံလောက်သောရေမရရှိခြင်းတို့သည် မိသားစုဝင်တစ်ဦးတွင် ရောဂါဖြစ်ပွားပါက အခြားသူများထံ အလွယ်တကူ ကူးစက်စေရန် တွန်းအားပေးလျက်ရှိသည်။

သောက်သုံးရေဖြန့်ဖြူးမှုစနစ်နှင့် ဘေးကင်းလုံခြုံရေး

သောက်သုံးရေဘေးကင်းလုံခြုံရေးသည် ဝမ်းရောဂါကာကွယ်ရေးအတွက် ပထမဆုံးနှင့် အရေးအကြီးဆုံးခံတပ်ဖြစ်သည်။ မြို့တော် စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့များအနေဖြင့် အများပြည်သူသို့ ဖြန့်ဖြူးပေး သောရေသည် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့၏ သောက်သုံးရေစံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။

ရေလှောင်တမံများ၊ မြစ်ချောင်းများနှင့် မြေအောက်ရေများမှ ရရှိသောရေကြမ်းများကို ရေသန့်စင်စက်ရုံများတွင် အနည်ထိုင်စေခြင်း၊ စစ်ထုတ်ခြင်းနှင့် ပိုးသတ်ခြင်းအဆင့်ဆင့်ကို စနစ်တကျလုပ်ဆောင် ရမည်ဖြစ်သည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်တွင် ရောဂါပိုးမွှားများကို သတ်ရန်အတွက် ကလိုရင်းခတ်ခြင်းသည် အထိရောက်ဆုံးနှင့် ကုန်ကျစရိတ် အသက်သာဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်သည်။

ကလိုရင်းခတ်ရာတွင် ရေသန့်စင်စက်ရုံ၌သာမကဘဲ ရေဖြန့်ဖြူး သည့် ကွန်ရက်တစ်လျှောက်နှင့် သုံးစွဲသူပြည်သူများ၏ အိမ်တိုင် ရာရောက် ပိုက်ခေါင်းများမှ ထွက်ရှိလာချိန်အထိ ရေထဲတွင် ကလိုရင်း အကြွင်းအကျန် (FRC) ပါဝင်နေရန်လိုအပ်ပါသည်။ WHO ၏ လမ်းညွှန် ချက်အရ ပုံမှန်အခြေအနေတွင် သုံးစွဲသူထံရောက်ရှိချိန်၌ FRC သည် 0.2 မှ 0.5 ppm (mg/L) အတွင်းရှိရမည်ဖြစ်သည်။

သို့သော် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါ သို့မဟုတ် ကာလဝမ်းရောဂါ ကူးစက်ပြန့်ပွားနေသည့် အရေးပေါ်ကာလများတွင် ပိုက်လိုင်းအတွင်း ရောဂါပိုးများ လုံးဝသေဆုံးစေရန် FRC ပမာဏကို အနည်းဆုံး 0.4 ppm မှ 0.5 ppm အထိ တိုးမြှင့်ထားရှိရန် လိုအပ်ပါသည်။ နေ့စဉ် ရေနမူနာများကောက်ယူ၍ ကလိုရင်းပါဝင်မှုနှင့် ဗက်တီးရီးယား (E. coli / Coliform) ပါဝင်မှု ရှိ/မရှိကို ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်စစ်ဆေးမှုများ ပုံမှန်ပြုလုပ်ရမည်ဖြစ်သည်။

လူ့အညစ်အကြေးနှင့် အိမ်သုံးရေဆိုးများကို ဘေးကင်းစွာစွန့်ပစ်နိုင်ရေးသည် ဝမ်းရောဂါကို အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းရေးအတွက် အဓိကသော့ချက်ဖြစ်သည်။ မြို့ပြစီမံကိန်းများတွင် သောက်ရေအတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပြုလုပ်သကဲ့သို့ရေဆိုးနှင့် မိလ္လာစနစ်အတွက်လည်း အချိုးညီရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် လိုအပ်သည်။

ခေတ်မီမြို့ကြီးများတွင် အိမ်သာများမှ အညစ်အကြေးများကို ပိုက်လိုင်းကြီးများဖြင့် ချိတ်ဆက်ကာ ရေဆိုးသန့်စင်စက်ရုံသို့ ပို့ဆောင်သန့်စင်ပြီးမှသာ မြစ်ချောင်းများအတွင်းသို့ စွန့်ပစ်ကြသည်။ ဤစနစ်သည် ကူးစက်ရောဂါများကိုကာကွယ်ရန် အကောင်းဆုံးဖြစ်သော်လည်း ကနဦးရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အလွန်ကြီးမားသည်။

မိလ္လာကန်များ စနစ်တကျ တည်ဆောက်ခြင်း

ဗဟိုစနစ်မရှိသေးသော မြို့များတွင် အိမ်တိုင်းရှိ မိလ္လာကန်များသည် စံချိန်စံညွှန်းနှင့်အညီ ရေလုံအောင်တည်ဆောက်ထားရန် လိုအပ်ပါသည်။ မိလ္လာကန်များမှ အညစ်အကြေးများ မြေအောက်သို့ စိမ့်ထွက်ခြင်းမရှိစေရန် အဆောက်အအုံဆောက်လုပ်ခွင့်ပြုရာတွင် တင်းကျပ်စွာ စစ်ဆေးရမည်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ပြည့်နေသော မိလ္လာကန်များကို စုပ်ယူရန်အတွက် မိလ္လာစုပ်ယာဉ်ဝန်ဆောင်မှုများကို လုံလောက်စွာထားရှိပေးရမည်ဖြစ်ပြီး စုပ်ယူရရှိသော အညစ်အကြေးများကို သတ်မှတ်ထားသော မြေနေရာတွင်သာ စနစ်တကျစွန့်ပစ် ဖျက်ဆီးရမည်ဖြစ်သည်။ တရားမဝင်လမ်းဘေး ရေမြောင်းများအတွင်း သို့ စွန့်ပစ်ခြင်းကို ပြင်းထန်စွာ အရေးယူရမည်ဖြစ်သည်။

အမှိုက်သိမ်းဆည်းမှုစနစ်သည် မြို့ပြအလှအပအတွက်သာမက ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအတွက်ပါ အရေးပါသောအစိတ်အပိုင်းဖြစ်သည်။ လမ်းဘေးနှင့် ရပ်ကွက်များအတွင်း အမှိုက်များစုပုံနေခြင်း သည် ရောဂါပိုးမွှားများနှင့် ယင်ကောင်များပေါက်ပွားရာ ဗဟိုချက် ဖြစ်လာသည်။

စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့များသည် မြို့နယ်အလိုက် အမှိုက်သိမ်း ယာဉ်များဖြင့် နေ့စဉ် သို့မဟုတ် ရက်ခြား အမှိုက်သိမ်းဆည်းခြင်းကို မပျက်မကွက် ဆောင်ရွက်ရမည်။ အများပြည်သူသုံး အမှိုက်ပုံးများကို လူစည်ကားရာနေရာများတွင် လုံလောက်စွာချထားပေးခြင်း၊ အမှိုက်ခွဲခြားစွန့်ပစ်သည့်စနစ်ကို ကျင့်သုံးခြင်းဖြင့် အမှိုက်ပုံများမှ ရောဂါ ကူးစက်မှုကို လျှော့ချနိုင်သည်။

မိုးရာသီမရောက်မီနှင့် ရောဂါကူးစက်မှု မြင့်မားနိုင်သည့် ကာလများတွင် မြို့တွင်းရှိ ရေနုတ်မြောင်းကြီးများနှင့် ရပ်ကွက်တွင်းရေမြောင်းများကို ဆယ်ယူရှင်းလင်းရမည်။ ရေမြောင်းများ ပိတ်ဆို့ခြင်းမရှိမှသာ ရွာကျသော မိုးရေများသည် အညစ်အကြေးများနှင့် ရောနှောကာ လမ်းပေါ်သို့ လျှံတက်လာခြင်းကို တားဆီးနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ရေကြီးရေလျှံဖြစ်ပေါ်ပါက ရေဆိုးများသည် သောက်သုံးရေကန်များ၊ နေအိမ်များနှင့် ဈေးများအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာပြီး ဝမ်းရောဂါကို ကြီးမားစွာ ပြန့်ပွားစေနိုင်ပါသည်။

ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါသည် အစားအသောက်များမှတစ်ဆင့် အများဆုံးကူးစက်တတ်သဖြင့် မြို့ပြအတွင်းရှိ ဈေးများနှင့် စားသောက်ဆိုင်များကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲရန်မှာ မြို့ပြစီမံခန့်ခွဲသူများ၏ အဓိက တာဝန်တစ်ရပ်ဖြစ်သည်။

စည်ပင်သာယာဈေးများ ကြီးကြပ်ခြင်း

ဈေးများအတွင်း အသား၊ ငါး၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက် ရောင်းချသော နေရာများကို သန့်ရှင်းရေးပုံမှန်ပြုလုပ်ရန် လိုအပ်သည်။ ဈေးများအတွင်း ရေဆိုးထွက်ပေါက်များ၊ အမှိုက်စွန့်ပစ်သည့်နေရာများကို စနစ်တကျထားရှိရမည်။ ယင်ကောင်များ မပေါက်ပွားစေရန် ပိုးသတ် ဆေးဖျန်းခြင်းလုပ်ငန်းများကို ပုံမှန်ဆောင်ရွက်ရမည်။ အများပြည်သူ သုံးအိမ်သာများကို သန့်ရှင်းစွာထားရှိပြီး လက်ဆေးရန် ဆပ်ပြာနှင့် ရေအလုံအလောက်ထားရှိပေးရမည်။

လမ်းဘေးအစားအသောက်ရောင်းချသူများသည် ဝမ်းရောဂါကူးစက်မှုအတွက် အရေးပါသောအချိတ်အဆက်များဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့အနေဖြင့် သန့်ရှင်းသောသောက်သုံးရေကို အသုံးပြုရန်၊ အစားအစာများကို ယင်လုံအောင်ဖုံးအုပ်ထားရန်နှင့် တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး (အထူးသဖြင့် လက်ကိုဆပ်ပြာဖြင့် စနစ်တကျဆေးကြောခြင်း)ကို တင်းကျပ်စွာလိုက်နာရန် လိုအပ်သည်။ တာဝန်ရှိသူများသည် စားသောက်ဆိုင်များနှင့် လမ်းဘေးဈေးဆိုင်များသို့ ရှောင်တခင် ဝင်ရောက်စစ်ဆေးခြင်း၊ ရောင်းချသူများကို ကျန်းမာရေးအသိပညာပေး သင်တန်းများပို့ချခြင်းနှင့် သန့်ရှင်းမှုမရှိသောဆိုင်များကို လိုင်စင်ပိတ်သိမ်းသည်အထိ အရေးယူဆောင်ရွက်ခြင်းများကို လုပ်ဆောင်ရပါမည်။

ရောဂါကူးစက်မှုကို အစောဆုံးသိရှိနိုင်ရန်နှင့် ချက်ချင်းထိန်းချုပ်နိုင်ရန်အတွက် ခိုင်မာသောသတင်းအချက်အလက်စနစ်နှင့် အရေးပေါ်တုံ့ပြန်ရေးယန္တရားများ မြို့ပြတိုင်းတွင်ရှိရမည်။

ဝမ်းရောဂါနှင့် မြို့ပြစီမံခန့်ခွဲမှုအကြားဆက်စပ်မှုကို သမိုင်း ကြောင်းအရရော ခေတ်သစ်နိုင်ငံတကာ အတွေ့အကြုံများအရပါ လေ့လာနိုင်သည်။

လန်ဒန်မြို့၏ ဂျွန်စနိုးနှင့် ခေတ်သစ်ကူးစက်ရောဂါဗေဒအစ

၁၈၅၄ ခုနှစ်တွင် အင်္ဂလန်နိုင်ငံလန်ဒန်မြို့၌ ကာလဝမ်းရောဂါ အကြီးအကျယ် ဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ ထိုအချိန်က ရောဂါသည် လေမှတစ်ဆင့် ကူးစက်သည်ဟုသာ ယုံကြည်ခဲ့ကြသည်။ သို့သော် ဒေါက်တာ ဂျွန်စနိုး (Dr. John Snow)သည် ရောဂါဖြစ်ပွားသူများ၏ နေရပ်များကို မြေပုံပေါ်တွင် မှတ်သားလေ့လာခဲ့ရာ၊ Broad Street ရှိ အများသုံး ရေဘုံဘိုင်တစ်ခုတည်းမှ ရေကိုသုံးစွဲသူများသာ ရောဂါဖြစ်ပွားနေကြောင်း ရှာဖွေဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့သည်။ အဆိုပါရေဘုံဘိုင်၏ လက်ကိုင် ကိုဖြုတ်ချလိုက်ခြင်းဖြင့် ရောဂါကူးစက်မှုကို ရပ်တန့်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်သည် ခေတ်သစ်ကူးစက်ရောဂါဗေဒ၏ အစဖြစ်သကဲ့သို့ မြို့ပြရေပေးဝေရေးစနစ် ဘေးကင်းရေးသည် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးအတွက် မည်မျှအရေးကြီးကြောင်းပြသခဲ့သော အထင်ရှားဆုံးသမိုင်း ဝင်သာဓကဖြစ်သည်။

မျက်မှောက်ခေတ် အာရှနှင့် အာဖရိကမြို့ကြီးများ

ယနေ့ခေတ် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများရှိ မြို့ကြီးများတွင်လည်း ဝမ်းရောဂါကူးစက်မှုများကို ထိန်းချုပ်ရာတွင် ဌာနဆိုင်ရာပေါင်းစုံ ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်မှုကို အောင်မြင်စွာ ကျင့်သုံးလာကြသည်။ ဥပမာအားဖြင့် စင်ကာပူနိုင်ငံကဲ့သို့သော နိုင်ငံများသည် ရေဆိုးသန့်စင်မှုနည်းပညာနှင့် စည်းကမ်းတင်းကျပ်သော လမ်းဘေး စားသောက်ဆိုင်စီမံခန့်ခွဲမှုများဖြင့် ရေနှင့်အစားအစာမှ ကူးစက်သော ရောဂါများကို လုံးဝနီးပါးပပျောက်အောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်။

နိဂုံးချုပ်အားဖြင့် ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောရောဂါနှင့် ကာလဝမ်းရောဂါတို့သည် မြို့ပြများ၏ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှုများကို ထင်ဟပ်ပြသနေသော ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးညွှန်တံများပင် ဖြစ်သည်။ ရောဂါဖြစ်ပွားမှ ဆေးရုံဆေးခန်းများတွင် လိုက်လံကုသနေခြင်းထက်၊ ရောဂါမဖြစ်ပွားစေရန် မြို့ပြ၏ ရေ၊ မိလ္လာ၊ အမှိုက်နှင့် အစားအသောက် ဘေးကင်းလုံခြုံရေးစနစ်များကို စနစ်တကျကြိုတင်စီမံခန့်ခွဲခြင်းကသာ ကုန်ကျစရိတ်သက်သာပြီး အထိရောက်ဆုံးသော ကာကွယ်ရေး နည်းလမ်းဖြစ်ပါသည်။

သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများအနေဖြင့် ကဏ္ဍစုံပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု အားကောင်းလာသည်နှင့်အမျှ မြို့ကြီးများသာမက နိုင်ငံတစ်ဝန်းလုံးရှိ မြို့ပြများတွင် ကူးစက်ရောဂါကင်းဝေးပြီး နေချင့်စဖွယ် သန့်ရှင်းကျန်းမာသော မြို့ပြပတ်ဝန်းကျင်များအဖြစ်သို့ အောင်မြင်စွာ တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း တင်ပြလိုက်ရပါသည်။ ။

ကိုးကားချက်များ -

၁။        World Health Organization (WHO): Cholera Fact Sheet. Link: https:// www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cholera.

၂။         World Health Organization (WHO): Diarrhoeal Disease Fact Sheet. Link:https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diarrhoeal-disease.

၃။        Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Global Water, Sanitation, & Hygiene (WASH).Link: https://www.cdc.gov/ healthywater/ global/index.html.

၄။        UN-Habitat: Water and Sanitation in Cities. Link: https://unhabitat. org/urban-themes/water-and-sanitation.

၅။        UNICEF: Water, Sanitation and Hygiene (WASH) in Urban Settings. Link: https://www.unicef.org/wash.

၆။        World Health Organization (WHO): Guidelines for Drinking-water Quality (Chlorine residual recommendations). Link: https://www.who.int/ publications/i/item/9789241549950.