ဖ်ာပံုခ႐ိုင္အတြင္းရွိ သဘာဝေဘးအႏၱရာယ္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး အေထာက္အကူျပဳ မုန္တိုင္းဒဏ္ခံ အေဆာက္အအုံမ်ားႏွင္႕ ဆက္စပ္ အစီအမံမ်ား

ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးအတြင္း ခ႐ိုင္ေျခာက္ခုရွိသည့္အနက္ ဖ်ာပံု ခ႐ိုင္ႏွင့္ လပြတၱာခ႐ိုင္သည္ သဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္ အမ်ားဆံုးႀကံဳေတြ႕ရ ေသာ ေဒသမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း သိရ သည္။

၂ဝဝ၈ ခုႏွစ္ နာဂစ္မုန္တိုင္း တိုက္ခတ္ၿပီးသည့္ အခ်ိန္မွစ၍ သဘာဝေဘး ကာကြယ္ေရးႏွင့္ ကယ္ဆယ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား၊ ျပန္လည္ ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ား က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ ပိုမိုေဆာင္ရြက္လာႏိုင္ၿပီး ယခုအခါ သဘာဝေဘး အႏၲရာယ္ မ်ား က်ေရာက္ႀကံဳေတြ႕ရပါက ျပည္သူမ်ား၏ အသက္အိုးအိမ္၊ စည္းစိမ္မ်ား ဆံုး႐ံႈး ထိခိုက္ပ်က္စီး နစ္နာမႈမ်ားမွ ေလ်ာ့ပါးသက္သာ ေစေရးအတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရ၏ စီမံေဆာင္ရြက္မႈ၊ လူမႈဝန္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာ ခ်ထားေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ ႀကီးၾကပ္မႈ ျဖင့္ ဖ်ာပံုခ႐ိုင္တြင္ ကယ္ဆယ္ေရး ႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရးဦးစီး ဌာန ခ႐ိုင္အဆင့္႐ံုး ဖြင့္လွစ္ကာ လုပ္ငန္းကိစၥမ်ား အခ်ိန္ႏွင့္ တစ္ေျပးညီ ေဆာင္ရြက္ေပးလ်က္ ရွိသည္။

'' ကြၽန္ေတာ္တို႔ ဖ်ာပံုခ႐ိုင္အေနနဲ႔ က ပင္လယ္နဲ႔လည္းနီးေတာ့ အခုလို မိုးဦးေလဦး မုတ္သံုရာသီ ေရာက္လာရင္ မုန္တိုင္းတို႔၊ ေလဖိအားနည္းရပ္ဝန္းတို႔၊ မိုးႀကီးတာတို႔၊ ထူးကဲဒီေရျမင့္တက္ တာတို႔ စတဲ့ကိစၥေတြကို အထူးသတိ ထားၿပီးေတာ့ ျပင္ဆင္မႈေတြလုပ္ထား ရပါတယ္။ သက္ဆိုင္ရာက အေၾကာင္း ၾကားတာနဲ႔ ခ႐ိုင္တြင္းမွာရွိတဲ့ သတင္း ပို႔ရမယ့္ေနရာအသီးသီးကို သတင္း ပို႔ၿပီး ေဒသဆိုင္ရာအာဏာပိုင္ေတြ ထံကိုလည္း အစီရင္ခံတင္ျပပါတယ္။

ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာလည္း သဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္ဆိုင္ရာ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ေကာ္မတီေတြကို ခ႐ိုင္/ၿမိဳ႕နယ္၊ ရပ္/ေက်းအဆင့္အထိ ဖြဲ႕စည္းၿပီး ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ကာကြယ္ေရးလုပ္ငန္း မ်ားကို အေလးထားေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိပါတယ္။ သဘာဝေဘး အႏၲရာယ္ဆိုတာ တားဆီးလို႔မရေပ မယ့္ ျဖစ္လာႏိုင္မယ့္အႏၲရာယ္ေတြကို ႀကိဳတင္ေလွ်ာ့ခ်လုပ္ေဆာင္ထားမယ္ ဆိုရင္ ထိခိုက္ဆံုး႐ံႈးမႈေတြ သက္သာ ႏိုင္ပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ သဘာဝ ေဘးအႏၲရာယ္ ကာကြယ္ေရးဆိုတာ ဟာ တစ္ဦးတစ္ေယာက္တည္း လုပ္လို႔မရပါဘူး။ အားလံုးပူးေပါင္း ပါဝင္ေဆာင္ရြက္မွရႏိုင္မယ့္ အေျခ အေနမ်ိဳးပါ။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ လူသား အားလံုး သဘာဝေဘးအသိ အၿမဲရွိဖို႔ အထူးလိုအပ္တယ္လို႔ ေျပာခ်င္ပါ တယ္။

သဘာဝေဘး တစ္စံုတစ္ရာ ျဖစ္လာရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ကယ္ဆယ္ ေရးနဲ႔ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဦးစီးဌာနက ရည္ရြယ္ခ်က္ ႏွစ္ရပ္နဲ႔ အလုပ္လုပ္ပါတယ္။ ပထမအခ်က္ အေနနဲ႔ကေတာ့ သဘာဝေဘး အႏၲရာယ္ေၾကာင့္ ဒုကၡေရာက္သူေတြ ကို လတ္တေလာသက္သာေခ်ာင္ခ်ိ ေရး ရရွိေစရန္အတြက္ ေထာက္ပံ့ေရး လုပ္ငန္းမ်ားေဆာင္ရြက္ဖို႔၊ ဒုတိယ အခ်က္အေနနဲ႔ကေတာ့ ေဘးဒုကၡ ေရာက္သူေတြကို သဘာဝေဘး ေလ်ာ့ပါးေရးအတြက္ ႀကိဳတင္စီမံ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ဆိုၿပီးေတာ့ အေကာင္ အထည္ေဖာ္ လုပ္ေဆာင္ေပးပါတယ္။ ႀကိဳတင္ စီမံေဆာင္ရြက္ရန္ဆိုတဲ့ အပိုင္းမွာ လတ္တေလာသက္သာ ေခ်ာင္ခ်ိေရး ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ဖို႔ သိုေလွာင္႐ံုေတြ၊ သိုေလွာင္ပစၥည္း ေတြ ထားေပးပါတယ္။ ဥပမာ-အိမ္ေထာင္စု ၁ဝဝဝဝ၊ ၅ဝဝဝ၊ ၃ဝဝဝ စာ စသည္ျဖင့္ အေျခအေန အရ ေထာက္ပံ့ေရးပစၥည္းေတြ စုေဆာင္းေပးထားပါတယ္။ ကယ္ဆယ္ ေရးပစၥည္းက ကုိးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ လတ္တေလာသက္သာ ေခ်ာင္ခ်ိေရး အတြက္ ေထာက္ပံ့ေပးဖို႔ ဒီပစၥည္း ေတြကို စုေဆာင္းေပးထားတာျဖစ္ပါ တယ္။ လိုအပ္မႈရွိတာနဲ႔ အထက္႐ံုး ေတြရဲ႕ ၫႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔အညီ အျမန္ ဆံုးေပးပို႔ႏိုင္ေအာင္ စီစဥ္ထားပါ တယ္။ သဘာဝေဘးႀကံဳေတြ႕လာရင္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ဖို႔အတြက္ ခ႐ိုင္နဲ႔ ၿမိဳ႕နယ္ေတြကေန ေက်းလက္အထိ ေဒသခံျပည္သူေတြ သိေအာင္ သင္တန္းေပးတာေတြ၊ ဇာတ္တိုက္ ေလ့က်င့္ေပးတာေတြ၊ ေဆြးေႏြးပြဲ ေတြမွာ သဘာဝေဘးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ေဆာင္ရန္၊ ေရွာင္ရန္ေတြကို အသိ ပညာေပးတာေတြ စတဲ့လုပ္ငန္းေတြ ကို အလ်ဥ္းသင့္သလိုေဆာင္ရြက္ေပး ပါတယ္။

သဘာဝေဘး အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတဲ့ အထဲ က ထူးျခားတဲ့ေဘးေတြျဖစ္တဲ့ မီးေဘး၊ ေရေဘး၊ ငလ်င္ေဘး၊ မုန္တိုင္းေဘး၊ ဆူနာမီေဘး၊ ေျမၿပိဳေဘး၊ မိုးႀကိဳးေဘး၊ မိုးေခါင္ေရရွားေဘး၊ ေသာင္းက်န္း သူေဘး၊ ကပ္ေရာဂါေဘးစတဲ့ ေဘးဒဏ္ေတြ ကာကြယ္ႏိုင္ဖို႔အတြက္ ေဘးတစ္ခုခ်င္းစီအလိုက္ ကြၽန္ေတာ္ တို႔ဌာနက လက္ကမ္းစာေစာင္ေတြ ျဖန္႔ေဝေပးတာမ်ိဳးလည္းရွိပါတယ္။နာဂစ္မုန္တိုင္းအၿပီးကာလမွာ ႏိုင္ငံ ေတာ္က ကယ္ဆယ္ေရးနဲ႔ ထူေထာင္ ေရးလုပ္ငန္းေတြ ေဆာင္ရြက္ေပးတဲ့ ေနရာမွာ UN, INGOs နဲ႔ NGOs ေတြကလည္း တစ္ဖက္တစ္လမ္း ကေန ေဆာင္ရြက္ေပးၾကပါတယ္။ အေတြ႕အႀကံဳအရနာဂစ္မုန္တိုင္းၿပီးတဲ့ေနာက္ပိုင္းမွာ မုန္တိုင္းဒဏ္ခံ အေဆာက္ အအံုေတြကို တစ္ႏိုင္ငံလံုး မွာ ၅၆ လံုး ေဆာက္လုပ္ေပးထား ပါတယ္။ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးမွာ ၅၄ လံုးနဲ႔ ရန္ကုန္ တိုင္းေဒသႀကီးမွာ ႏွစ္လံုး တည္ေဆာက္ေပးထားပါ တယ္။ သဘာဝေဘးျဖစ္ေနဆဲကာလ မ်ားမွာ အေရးေပၚ တုံ႔ျပန္မႈေတြ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ဖို႔ ေထာက္ပံ့ပစၥည္း ကုိးမ်ိဳးကိုလည္း ေထာက္ပံ့ေပးထားပါ တယ္။ ကယ္ဆယ္ေရး ပစၥည္းကုိးမ်ိဳး က က်ားလံုခ်ည္၊ မလံုခ်ည္၊ မ်က္ႏွာ သုတ္ပုဝါ၊ ေစာင္၊ တီရွပ္၊ ကာေဘာ္ လစ္ဆပ္ျပာ၊ ဒန္အိုး၊ ဇလံု၊ ႏွစ္ေယာက္ အိပ္ခ်ည္ျခင္ေထာင္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ အေရးေပၚသံုး ေဆာ္ဒီမိုး ကာစႏွင့္ တာေပၚလင္စမ်ားကိုလဲ စုေဆာင္းထားရွိပါတယ္။

မုိုးဦးက် မုတ္သံုဝင္ေရာက္ခ်ိန္နဲ႔ မိုးေႏွာင္းရာသီ ကုန္ဆံုးခ်ိန္မ်ားဟာ သဘာဝေဘးဒဏ္(မုန္တိုင္း) ျဖစ္တာ မ်ားေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ ျပည္သူေတြအေနနဲ႔ ေရဒီယို၊ သတင္း စာနဲ႔ အသိပညာေပးစာေစာင္ေတြကို အၿမဲတမ္း ဖတ္႐ႈေလ့လာ၊ နားေထာင္ ၾကဖို႔လိုပါတယ္။ မုန္တိုင္းဒဏ္ခံ အေဆာက္အအုံအေနနဲ႔ ဖ်ာပံု ခ႐ိုင္ အတြင္းမွာ အလံုး ၂ဝ တည္ ေဆာက္ေပးထားပါတယ္။ ယခု လက္ရွိလည္း ဘိုကေလးၿမိဳ႕နယ္ ေခ်ာင္းမည္းႀကီး ေက်းရြာအုပ္စု ဇီးျဖဴရြာမမွာ စာသင္ေက်ာင္းShelter တစ္လံုး တည္ေဆာက္ေပး ေနပါတယ္'' ဟု ဖ်ာပံုခ႐ိုင္ ကယ္ဆယ္ ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ဦးစီးဌာနမွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက ရွင္းလင္း ေျပာၾကားသည္။

ဖ်ာပံုခ႐ိုင္အတြင္း သဘာဝေဘး အႏၲရာယ္ ႀကိဳတင္ကာကြယ္ေရး အေထာက္အကူျပဳ မုန္တိုင္းဒဏ္ခံ အေဆာက္အအံုမ်ား တည္ရွိမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဖ်ာပံုၿမိဳ႕နယ္တြင္ ႏွစ္လံုး၊ အမာၿမိဳ႕နယ္တြင္ ခုနစ္လံုး၊ ေဒးဒရဲ ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ငါးလံုးႏွင့္ ဘိုကေလး ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေျခာက္လံုး စုစုေပါင္း အလံုး ၂ဝတည္ရွိၿပီး လိုအပ္ေသာ ေနရာမ်ားတြင္ Cyclone Shelter (မုန္တိုင္းဒဏ္ခံအေဆာက္အအုံ)ႏွင့္ Hill lock(သက္ကယ္ကုန္း) (၂ဝဝx ၁ဝဝx၃ဝ)မ်ား ထပ္မံတည္ေဆာက္ ရန္ လ်ာထားခ်က္ရွိေၾကာင္း သိရ သည္။

အဆိုပါ ဦးစီးဌာနသည္ ေဖာ္ျပပါ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားႏွင့္ အျခားေသာျပည္သူဗဟိုျပဳလုပ္ငန္းကိစၥမ်ားအျပင္ လတ္တေလာေဆာင္ ရြက္ခ်က္မ်ားအေနႏွင့္ ဖ်ာပံုခ႐ိုင္ အတြင္းတြင္ သဘာဝေဘးေလ်ာ့ပါး ေရး အသိပညာေပးသင္တန္းမ်ားပို႕ခ် ေပးျခင္း၊ ဆူနာမီသဏၭာန္တူ သ႐ုပ္ျပ ေလ့က်င့္ခန္းမ်ား ေလ့က်င့္ေပးျခင္း၊ ပင္လယ္ႏွင့္အလြန္နီးေသာ အမာ ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ၾကက္ေျခနီသင္တန္းမ်ာ း ပို႔ခ်ေရး စီစဥ္ထားရွိျခင္း၊ သဘာဝ ေဘးစီမံခန္႔ခြဲမႈလုပ္ငန္းေကာ္မတီ အစည္းအေဝးမ်ား ျပဳလုပ္ျခင္း စသည့္ ဆက္စပ္အစီအမံမ်ား စနစ္ တက်ျဖန္႔ၾကက္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိ ေၾကာင္း သိရသည္။