ကမ္း႐ိုးတန္းတစ္ေလွ်ာက္ ဒီေရေတာစိုက္ခင္း ဧကသံုးေထာင္ခန္႔ႀကိဳးျပင္ ကာကြယ္ေတာဖြဲ႕ တိုးခ်ဲ႕ထိန္းသိမ္းမည္

ေေေေ  ေနျပည္ေတာ္ ဇန္နဝါရီ ၂၅

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအတြင္းရွိ မုတၱမကမ္း႐ိုးတန္းတစ္ေလွ်ာက္တြင္ သဘာဝဒီေရေတာ ဧက ၃ဝဝဝ ခန္႔ ႀကိဳးျပင္ ကာကြယ္ေတာဖြဲ႕ၿပီး တိုးခ်ဲ႕ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ႏိုင္ရန္ ေဆာင္ ရြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

''ဒီေရေတာ ဆိုတာကေတာ့ ပင္လယ္ေရေရာက္တဲ့ေနရာ၊ ေရခ်ိဳ ေရငန္စပ္တဲ့ေနရာေတြမွာ အဓိက ေပါက္ေရာက္တဲ့ အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ရခိုင္ျပည္နယ္၊ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသ ႀကီးနဲ႔ တနသၤာရီ တိုင္းေဒသႀကီးေတြမွာ အမ်ား ဆုံးေပါက္ေရာက္ပါတယ္။ ဒီေရေတာေတြကို ျပန္လည္ထူေထာင္ ဖို႔ လိုအပ္ေနတဲ့ေဒသေတြကေတာ့ ဧရာဝတီတိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ရခိုင္ ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသက ဒီေရေတာေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာမွာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ ႏိုင္ငံက မုန္တိုင္းဒဏ္အခံရ ဆုံး ႏိုင္ငံ ျဖစ္ေနတယ္၊၊ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရခိုင္ ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသက ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ နဲ႔အနီးဆုံး နယ္ေျမျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ မုန္တိုင္းအေရအတြက္ မ်ားလာႏိုင္ တယ္။အဲဒါေၾကာင့္ရခိုင္ကမ္း႐ိုးတန္း ေဒသမွာရွိတဲ့ဒီေရေတာေတြကို ထိန္း သိမ္းျခင္း၊ အသစ္တိုးခ်ဲ႕စိုက္ပ်ဳိးျခင္း ေတြကို ဦးစားေပးေဆာင္ရြက္သြား ဖို႔လိုပါတယ္။ၿပီးေတာ့ ဒီေရေတာေတြ က သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ ကာကြယ္ မႈအတြက္လည္း အက်ဳိးျပဳပါတယ္။

နာဂစ္မုန္တိုင္းတုန္းကဆိုရင္ သဘာဝ ထိန္းသိမ္းနယ္ေျမျဖစ္တဲ့ မိန္းမလွကြၽန္းမွာ ေဒသခံေတြနဲ႔ အနီး တစ္ဝိုက္မွာေနတဲ့ ဝန္ထမ္းေတြဆို အသက္အႏၲရာယ္ကေန သိသိ သာသာ လြတ္ေျမာက္ခဲ့ၾကတယ္။ အဲဒီမွာဆို ေဘးမဲ့ေတာအပင္ေတြနဲ႔ ပိတ္ေနတဲ့အတြက္ လႈိင္းႀကီးေတြ ဝင္ မလာေတာ့ဘူး။ မုန္တိုင္းၿပီးတဲ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဒီေရေတာေတြကို သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္ ကာကြယ္ ေရးအေနနဲ႔ စိုက္ပ်ိဳးလာၾကတယ္။ ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီးအတြင္း မုတၱမ ကမ္း႐ိုးတန္း တစ္ေလွ်ာက္ေတြမွာ လည္း ႀကိဳးျပင္ကာကြယ္ေတာေတြ ဖြဲ႕ၿပီး ဒီေရေတာေတြ ထိန္းသိမ္းကာ ကြယ္ဖို႔ရွိပါတယ္။ နာဂစ္ျဖစ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္း ေဒသခံေတြ ကိုယ္တိုင္ ဒီေရေတာေတြရွိမွ မုန္တိုင္းျဖစ္တဲ့ခါ သူတိုတစ္ေတြရဲ႕ ဘဝေတြလုံျခံဳမယ္၊ လႈိင္းဒဏ္ေတြသက္သာမယ္ဆိုတာ သိလာၾကတယ္''ဟု ေရေဝေရလဲ အုပ္ ခ်ဳပ္ေရးဌာန ဦးစီးအရာရွိ ေဒါက္တာ တိုးတိုးေအာင္က ေျပာသည္။

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးအတြင္း မုတၱမပင္လယ္ ကမ္း႐ိုးတန္းေဒသရွိ သဘာဝအေလ်ာက္ ေပါက္ေရာက္ လ်က္ရွိေသာ ဒီေရေတာမ်ားကိုလည္း ႀကိဳးျပင္ကာကြယ္ေတာမ်ား ဖြဲ႕စည္း ၿပီး သဘာဝဒီေရေတာဧက သုံး ေထာင္ခန္႔ကို တိုးခ်ဲ႕ထိန္းသိမ္းကာ ကြယ္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရ သည္။ နာဂစ္မုန္တိုင္းကာလအတြင္း မုန္တိုင္းလမ္းေၾကာင္းေပၚရွိ မိန္းမ လွကြၽန္းေဘးမဲ့ေတာတြင္ ဒီေရေတာ မ်ား တည္ရွိျခင္းေၾကာင့္ အသက္ အိုးအိမ္ႏွင့္ အေဆာက္အအုံမ်ား ပ်က္စီးမႈမ်ားစြာ ေလ်ာ့နည္းခဲ့သည္။ ျမန္မာ့ဒီေရေတာမ်ား တည္ရွိျခင္း သည္ သဘာဝေဘးအႏၲရာယ္မ်ားကို လည္း ကာကြယ္ႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး ေလာင္းလုံး ၿမိဳ႕နယ္ ဖိုးဖိုးေက်ာက္ေဒသတြင္ လည္း ႀကိဳးျပင္ကာကြယ္ေတာဖြဲ႕စည္း ရန္ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးမႈမ်ားျပဳလုပ္ လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

''ဒီေရေတာေတြကို ျပန္လည္ ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ဖို႔ ဂ်ပန္အျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး ေအဂ်င္စီ (JICA)နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ဌာနအေနနဲ႔ လည္း ႏွစ္စဥ္စိုက္ခင္းေတြ တည္ ေထာင္ စိုက္ပ်ဳိးေနပါတယ္။ ေနာက္ ထပ္ သိပၸံပညာရွင္ေတြ စိတ္ဝင္စား လာတာကေတာ့ ကာဗြန္စုပ္ယူႏိုင္မႈ မွာ တျခားသစ္ေတာေတြထက္ ဒီေရ ေတာေတြက စုပ္ယူႏိုင္မႈမ်ားတဲ့ အတြက္ ကမၻာႀကီးပူေႏြးလာတဲ့ ျဖစ္စဥ္မွာ ကာဗြန္ေတြကို ေလွ်ာ႔ခ်တဲ့ ေနရာမွာ အသုံးျပဳဖို႔ အာ႐ုံစိုက္လာ ၾကတာေတြ႕ရတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံက ကမ္း႐ိုးတန္းဧရိယာ ကီလိုမီတာ သုံးေထာင္နီးပါးရွိတဲ့အတြက္ ကမ္း ႐ိုးတန္း ထိန္းသိမ္းျခင္းလုပ္ငန္းေတြ မွာ ဒီေရေတာထိန္းသိမ္းျခင္းဟာ အဓိကအေရးပါတဲ့ လုပ္ငန္းတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္'' ဟု ေဒါက္တာ တိုးတိုး ေအာင္က ဆက္လက္ေျပာၾကားသည္။

ဒီေရေတာမ်ား ျပန္လည္စိုက္ ပ်ိဳးျခင္း၊ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ျခင္း မ်ားကို (JICA) ႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ ရြက္လ်က္ရွိရာ ဘိုကေလးၿမိဳ႕နယ္ ကဒံုကနိႀကိဳးဝိုင္းအတြင္း၌ ဒီေရ ေတာဧက သုံးေထာင္ခန္႔ ျပန္လည္ ထူေထာင္ျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိေၾကာင္းသိရသည္။

ဒီေရေတာမ်ား၏ ကာဗြန္စုပ္ယူ သိုေလွာင္ႏိုင္မႈမွာ အျခားသစ္ေတာ မ်ားထက္ ငါးဆခန္႔ ပိုမိုအားေကာင္း သည့္အတြက္ ဒီေရေတာမ်ားကို ကမၻာႀကီး ပူေႏြးလာမႈျဖစ္စဥ္တြင္ ကာဗြန္ေလွ်ာ႔ခ်ရန္ ျပန္လည္စိုက္ပ်ဳိး ျခင္း၊ ထိန္းသိမ္းျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကို ျပဳလုပ္လ်က္ရွိသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ ဒီေရေတာမ်ား ပ်က္စီးရျခင္း အေၾကာင္းရင္းမွာ ငါးကန္၊ ပုစြန္ကန္မ်ား တူးေဖာ္ျခင္း၊ အျခားေျမအသုံးခ်မႈသို႔ ေျပာင္းလဲ ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရ သည္။ ဧရာဝတီျမစ္ဝကြၽန္းေပၚ ေဒသတြင္ ပုစြန္ကန္မ်ားျပဳလုပ္ျခင္းႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳးေျမမ်ားခ်ဲ႕ထြင္ျခင္းေၾကာင့္ ဒီေရေတာမ်ား ပ်က္စီးမႈ အမ်ားဆုံး ျဖစ္သည္ဟု မွတ္တမ္းမ်ား အရ သိရသည္။

အာရွေဒသတြင္း၌ မေတြ႕ရွိႏိုင္ ေတာ့သည့္ သဘာဝဒီေရေတာမ်ားကို တနသၤာရီတိုင္းေဒသႀကီး အတြင္းရွိ လန္ပိအဏၰဝါ အမ်ိဳးသားဥယ်ာဥ္ ၿမိတ္ကြၽန္းစုတစ္ဝိုက္တြင္ ေတြ႕ရွိႏိုင္ ေၾကာင္း၊ အဆိုပါ သဘာဝဒီေရေတာ မ်ားကိုဆက္လက္ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ သြားႏိုင္ရန္လိုအပ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ဤဥယ်ာဥ္အတြင္း ေဂဟစနစ္၊ ဒီေရေတာစနစ္ႏွင့္ သႏၲာေက်ာက္ တန္း ေဂဟစနစ္တို႔ကို တစ္ၿပိဳင္ တည္း ေလ့လာႏိုင္ၿပီး သဘာဝ အေျခခံခရီးသြားလုပ္ငန္းမ်ား ေဆာင္ ႐ြက္ျခင္းျဖင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ ဝင္ေငြ ရရွိရန္ႏွင့္ သဘာဝဒီေရေတာ သယံဇာတမ်ားကို ထိန္းသိမ္းကာ ကြယ္ႏိုင္ရန္ ျမႇင့္တင္ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဒီေရ ေတာ ဧရိယာသည္ ဧက တစ္သန္းႏွစ္သိန္းခန္႔ရွိသည့္အတြက္ ကမၻာ ေပၚတြင္ သတၱမေျမာက္ ဒီေရေတာ အမ်ားဆုံးရွိသည့္ ႏိုင္ငံျဖစ္သည္ဟု မွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရွိရသည္။