ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်ခြင်းဖြင့် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး မြှင့်တင်ကြစို့ ….

 လူတစ်ဦး၏တန်ဖိုးကို အပြင်ပန်းအသွင်အပြင်၊ ပညာအရည်အချင်း သို့မဟုတ် လူမှုအဆင့်အတန်းတစ်ခုတည်းဖြင့် တိုင်းတာ၍မရနိုင်ပါ။ အသိပညာကို မှန်ကန်စွာ အသုံးချနိုင်ခြင်း၊ အခြားသူများအပေါ် လေးစားမှုရှိခြင်း၊ တာဝန်ယူတတ်ခြင်းနှင့် အခက်အခဲများကြားတွင် မိမိ၏ အခြေခံတန်ဖိုးများကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်းတို့သည် လူတစ်ဦး၏ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရား ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက် အရေးပါသောအခြေခံများဖြစ်သည်။

မြန်မာ့လူမှုအဖွဲ့အစည်းတွင် ရှေးအစဉ်အဆက်ကတည်းက အပြင်ပန်းအလှအပထက် အတွင်းစိတ်၏ ကောင်းမြတ်မှုကို တန်ဖိုးထားသည့် အယူအဆများ ရှိခဲ့ကြသည်။ ထိုအမြင်ကို စိတ်ပညာ၊ ပညာရေးနှင့် လူမှုဘဝလိုအပ်ချက်များနှင့် ပေါင်းစပ်လေ့လာခြင်းဖြင့် လူငယ်များအတွက် မိမိကိုယ်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း၊ အပြုအမူကောင်းများ တည်ဆောက်ခြင်းနှင့် တာဝန်ယူမှုရှိသော နိုင်ငံသားဘဝသို့ လျှောက်လှမ်းခြင်းတို့ကို အထောက်အကူပြုနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း

ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး (Personality) ဆိုသည်မှာ လူတစ်ဦး၏ စိတ်နေသဘောထား၊ အတွေးအခေါ်၊ ခံစားချက်၊ အပြုအမူ၊ တန်ဖိုးထားမှု၊ မိမိကိုယ်ကိုမြင်ပုံနှင့် လူမှုဘဝအတွင်း လိုက်လျောညီထွေစွာ ရပ်တည် ဆောင်ရွက်ပုံတို့ကို ပေါင်းစပ်ဖော်ပြသည့် စိတ်ပညာဆိုင်ရာ သဘောတရားတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ American Psychological Association ၏ ရှင်းလင်းချက်အရ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးသည် လူတစ်ဦး၏ ဘဝအခြေ အနေများနှင့် ထူးခြားစွာ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေသော ရေရှည်တည်တံ့သည့် လက္ခဏာများနှင့် အပြုအမူပုံစံများ၏ ပေါင်းစည်းမှုဖြစ်သည်။

Personality ဟူသော ဝေါဟာရသည် လက်တင်ဘာသာစကား persona နှင့် ဆက်နွှယ်သည်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့် ရှင်းပြကြသော်လည်း စိတ်ပညာဆိုင်ရာ အဓိပ္ပာယ်မှာ အပြင်ပန်းအသွင်အပြင် တစ်ခု တည်းထက် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သည်။ လူတစ်ဦး၏ စကားပြောပုံ၊ ဝတ်စားဆင်ယင်ပုံနှင့် လူမှုဆက်ဆံရေးပုံစံ တို့သည် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး၏ မြင်သာသော အစိတ်အပိုင်းများဖြစ်နိုင်သော်လည်း အတွင်းစိတ်တန်ဖိုးများ၊ စေ့ဆော်မှုများနှင့် အခြေအနေအလိုက် တုံ့ပြန်ပုံများကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည် ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် လူငယ်များ၏ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးမြှင့်တင်ရေးကို ဆွေးနွေးရာတွင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အသွင်အပြင်ကိုသာ အာရုံစိုက်ခြင်းမပြုဘဲ အသိပညာ၊ စိတ်ခံစားမှုထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း၊ တာဝန်ယူမှု၊ လူမှုဆက်ဆံရေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တန်ဖိုးများကိုပါ အလေးထားရန်လိုအပ်သည်။

စိတ်ပညာနှင့် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး၏ အခြေခံသဘောတရား

စိတ်ပညာပညာရှင် Gordon Allport ၏ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးဆိုင်ရာ အမြင်တွင် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ ထူးခြားမှုနှင့် အပြုအမူပုံစံများ၏ တည်ငြိမ်မှုကို အလေးထားဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် ကိုယ်ရည် ကိုယ်သွေးသည် ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် သီးခြားတည်ရှိနေသည့် အရာမဟုတ်ဘဲ လူတစ်ဦး၏ အတွင်းစိတ် လက္ခဏာများနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်အကြား အပြန်အလှန်သက်ရောက်မှုများနှင့် ဆက်နွှယ်နေသည်။

ခေတ်သစ်စိတ်ပညာတွင် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးကို ရှင်းလင်းရန် သီအိုရီအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုကြသည်။ ထိုအနက် Big Five Model သည် လူတစ်ဦး၏ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးကို ပွင့်လင်းစူးစမ်းလိုစိတ် (Openness)၊ တာဝန်ယူမှုနှင့် စနစ်တကျဆောင်ရွက်မှု (Conscientiousness)၊ လူမှုဆက်ဆံရေးတက်ကြွမှု (Extraversion)၊ ပူးပေါင်းဆက်ဆံမှုနှင့် ကြင်နာမှု (Agreeableness)၊ စိတ်ခံစားမှုတည်ငြိမ်မှုနှင့် ဆက်နွှယ်သည့်လက္ခဏာများ (Emotional Stability) စသည့် အဓိကကဏ္ဍများဖြင့် လေ့လာနိုင်ရန် အထောက်အကူပြုသည်။ သို့သော် မည်သည့်မော်ဒယ်မျှ လူတစ်ဦး၏ ရှုပ်ထွေးသော ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးတစ်ခုလုံးကို အပြည့်အစုံဖော်ပြနိုင်သည် ဟု မယူဆသင့်ပါ။

ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး၏ အဓိကလက္ခဏာများကို အောက်ပါအတိုင်း နားလည်နိုင်သည်-

(၁)       လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ ထူးခြားမှု။ လူသားတိုင်းတွင် မိမိကိုယ်ပိုင်အတွေ့အကြုံ၊ အတွေးအခေါ်၊ စိတ်နေ သဘောထားနှင့် အပြုအမူပုံစံများ ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် လူငယ်တစ်ဦး၏ အရည်အချင်းကို အခြား သူတစ်ဦးနှင့် နှိုင်းယှဉ်ဆုံးဖြတ်ခြင်းထက် မိမိ၏အားသာချက်များကို သိရှိပြီး တိုးတက်အောင် ကြိုးပမ်းနိုင်ခြင်းက ပိုမိုအရေးကြီးသည်။

(၂) မိမိကိုယ်ကို သိမြင်ခြင်း။ မိမိ၏ အားသာချက်၊ အားနည်းချက်၊ စိတ်ခံစားမှုနှင့် အပြုအမူများကို ပြန်လည်သုံးသပ်နိုင်ခြင်းသည် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အခြေခံအရည်အချင်းဖြစ်သည်။ မိမိအမှားကို ဝန်ခံနိုင်ခြင်း၊ အခြားသူများထံမှ အကြံပြုချက်ကို လက်ခံနိုင်ခြင်းနှင့် မိမိ၏အပြုအမူကို ပြုပြင်နိုင်ခြင်းတို့သည် မိမိကိုယ်ကို သိမြင်မှု၏ လက်တွေ့ပြယုဂ်များဖြစ်သည်။

(၃) ဘက်စုံပေါင်းစပ်မှု။ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးတွင် သိမြင်မှု၊ ခံစားမှုနှင့် လုပ်ဆောင်လိုစိတ်တို့ ပါဝင်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် စာသင်ခန်းအတွင်း ကျောင်းသားတစ်ဦးသည် သင်ခန်းစာကို နားလည်ရုံသာမက မိမိ၏ စိတ်လှုပ်ရှားမှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်း၊ အဖွဲ့လိုက်လုပ်ငန်းတွင် ပူးပေါင်းပါဝင်ခြင်းနှင့် တာဝန်ယူခြင်းတို့ကိုလည်း လေ့ကျင့်ရမည်ဖြစ်သည်။

(၄) ပြောင်းလဲတိုးတက်နိုင်မှု။ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးလက္ခဏာအချို့သည် အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ တည်ငြိမ်မှုရှိနိုင်သော်လည်း လူသားတို့၏ လူမှုရေးနှင့် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ အရည်အချင်းများသည် သင်ယူမှု၊ လေ့ကျင့်မှုနှင့် အတွေ့အကြုံများမှတစ်ဆင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နိုင်သည်။ လေ့လာချက်များတွင်လည်း လူမှုရေးနှင့် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ အရည်အချင်းများသည် သင်ယူမှုအတွေ့အကြုံများမှတစ်ဆင့် တိုးတက်နိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ဗီဇ၊ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့် အတွေ့အကြုံတို့၏ အခန်းကဏ္ဍ

လူတစ်ဦး၏ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးဖွံ့ဖြိုးမှုကို မွေးရာပါဗီဇတစ်ခုတည်းဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ပတ်ဝန်းကျင် တစ်ခုတည်းဖြင့်ဖြစ်စေ ရှင်းပြ၍မရနိုင်ပါ။ မိသားစု၊ ကျောင်း၊ မိတ်ဆွေအပေါင်းအသင်း၊ လူမှုယဉ်ကျေးမှု၊ သင်ယူမှုအတွေ့အကြုံနှင့် ဘဝဖြစ်ရပ်များသည် လူတစ်ဦး၏ အတွေးအခေါ်နှင့် အပြုအမူပုံစံများ အပေါ် အပြန်အလှန်သက်ရောက်နိုင်သည်။

မြန်မာ့လူမှုဘဝတွင် မိသားစုနှင့် ဆရာ ဆရာမများ၏ အခန်းကဏ္ဍသည် လူငယ်များ၏ အကျင့်စာရိတ္တနှင့် တာဝန်ယူမှုဆိုင်ရာ အလေ့အထများ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အရေးပါသည်။ မိဘများက ရိုးသားမှုကို လက်တွေ့ပြသခြင်း၊ ဆရာများက တရားမျှတမှုနှင့် လေးစားမှုကို စာသင်ခန်းအတွင်း ကျင့်သုံးပြသခြင်းတို့သည် ကလေးများနှင့် လူငယ်များအတွက် သင်ယူစရာ နမူနာကောင်းများ ဖြစ်လာနိုင်သည်။

ဥပမာအားဖြင့် ကျောင်းတစ်ကျောင်းတွင် ကျောင်းသားများအား အမှိုက်ကို စနစ်တကျစွန့်ပစ်ရန်၊ အများပိုင်ပစ္စည်းများကို ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် အဖွဲ့လိုက်တာဝန်များကို အလှည့်ကျယူရန် လေ့ကျင့်ပေးနိုင်သည်။ ထိုလုပ်ငန်းများသည် သန့်ရှင်းရေးအတွက်သာမက တာဝန်ယူမှု၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် အများအကျိုးကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားတတ်မှုတို့ကိုပါ ဖွံ့ဖြိုးစေနိုင်သည်။

ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး- တူညီမှုနှင့် ကွာခြားချက်

ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရား၊ စရိုက်လက္ခဏာတို့သည် ဆက်နွှယ်မှုရှိသော်လည်း အဓိပ္ပာယ်အရ အတိအကျတူညီသည်ဟု မဆိုနိုင်ပါ။ Personality သည် လူတစ်ဦး၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနှင့် အပြုအမူဆိုင်ရာ လက္ခဏာများကို ကျယ်ပြန့်စွာလွှမ်းခြုံဖော်ပြသည့် သဘောတရားဖြစ်ပြီး Charac-ter သည် အထူးသဖြင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ၊ လူမှုရေးဆိုင်ရာနှင့် တန်ဖိုးထားမှုဆိုင်ရာ အရည်အသွေးများကို အလေးထားဖော်ပြနိုင်သည်။ အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုချက်များတွင် Character နှင့် Personality ဟူသော ဝေါဟာရများကို အချို့အခြေအနေများ၌ အဓိပ္ပာယ်နီးစပ်စွာ အသုံးပြုကြသည်။

ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်မှုကို လူတစ်ဦး၏ စကားလုံးများဖြင့်သာ မဆုံးဖြတ်သင့်ဘဲ နေ့စဉ်လုပ်ရပ်များနှင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များတွင် ထင်ဟပ်မှုရှိ၊ မရှိကိုလည်း သုံးသပ်သင့်သည်။ ရိုးသားမှု၊ တာဝန်ယူမှု၊ ကတိတည်မှု၊ အခြားသူများ၏ အခွင့်အရေးကို လေးစားမှုနှင့် မိမိ၏အမှားများအတွက် ပြန်လည်ပြုပြင်လိုစိတ်တို့သည် ကိုယ်ကျင့်တရား ဖွံ့ဖြိုးရေးတွင် အလေးထားရမည့် အချက်များဖြစ်သည်။

အသိပညာနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားသည် တစ်ခုနှင့်တစ်ခု အစားထိုး၍မရဘဲ အပြန်အလှန် ဖြည့်ဆည်းပေးသည့် အရည်အချင်းများဖြစ်သည်။ ပညာတတ်မြောက်မှုသည် ပြဿနာများကို နားလည်ဖြေရှင်းနိုင်စွမ်းကို တိုးတက်စေသကဲ့သို့ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်မှုသည် ထိုအသိပညာကို တာဝန်ရှိစွာ အသုံးချနိုင်ရန် လမ်းညွှန်ပေးနိုင်သည်။

ခေတ်သစ်ပညာရေးတွင် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးမြှင့်တင်ရေး

ယနေ့ခေတ်ပညာရေးသည် စာမေးပွဲအောင်မြင်မှုနှင့် ပညာရပ်ဆိုင်ရာအသိပညာများ ရရှိရေးကိုသာ အာရုံစိုက်ခြင်းမပြုဘဲ လူငယ်များ၏ လူမှုရေးနှင့် စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ အရည်အချင်းများကိုလည်း ဖွံ့ဖြိုးပေးရန် လိုအပ်လာသည်။ OECD ၏ Social and Emotional Skills ဆိုင်ရာ လေ့လာချက်များတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ မိမိကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်း၊ စူးစမ်းလိုစိတ်နှင့် တာဝန်ယူမှုတို့သည် ပညာရေးနှင့် လူမှုဘဝရလဒ်များနှင့် ဆက်နွှယ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအချက်များကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ စာသင်ခန်းများတွင် လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် အောက်ပါနည်းလမ်းများကို အလေးထားစဉ်းစားသင့်သည်-

ပထမအချက်- မိမိကိုယ်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်သည့် အလေ့အထ

ကျောင်းသား ကျောင်းသူများသည် နေ့စဉ်သင်ယူမှုနှင့် လူမှုဆက်ဆံရေးအတွင်း မိမိ၏ လုပ်ဆောင်ချက်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်သင့်သည်။ “ယနေ့ မည်သည့်အရာကို သင်ယူခဲ့သနည်း၊ မည်သည့်အပြုအမူကို ပြုပြင်သင့်သနည်း” ဟူသည့် မေးခွန်းများသည် မိမိကိုယ်ကို သိမြင်မှုနှင့် တာဝန်ယူမှုကို တိုးတက်စေနိုင်သည်။

ဒုတိယအချက် - ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် လေးစားမှု

အဖွဲ့လိုက်သင်ယူမှု၊ ဆွေးနွေးပွဲနှင့် ပူးပေါင်းလုပ်ငန်းများမှတစ်ဆင့် မတူညီသော အမြင်များကို နားထောင်တတ်ခြင်း၊ အခြားသူများ၏ အခွင့်အရေးကို လေးစားခြင်းနှင့် တာဝန်ကို မျှဝေယူခြင်းတို့ကို လေ့ကျင့်နိုင်သည်။ ထိုသို့သော စာသင်ခန်း အတွေ့အကြုံများသည် လူမှုဆက်ဆံရေးနှင့် စိတ်ခံစားမှု ဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။

တတိယအချက် - ဒီဂျစ်တယ်ခေတ်တွင် တာဝန်ရှိသောအပြုအမူ

လူငယ်များသည် လူမှုကွန်ရက်များနှင့် ဒီဂျစ်တယ်နည်းပညာများကို အသုံးပြုရာတွင် သတင်းအချက်အလက်များ၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို စစ်ဆေးခြင်း၊ အခြားသူများ၏ ကိုယ်ရေးကိုယ်တာကို လေးစားခြင်းနှင့် စကားလုံးများ၏ သက်ရောက်မှုကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားခြင်းတို့ကို လေ့ကျင့်သင့်သည်။

နည်းပညာအသုံးပြုမှုသည် အသိပညာရရှိရေးအတွက် အခွင့်အလမ်းများစွာ ပေးစွမ်းနိုင်သော်လည်း မိမိ၏ ဆုံးဖြတ်နိုင်စွမ်း၊ စဉ်းစားတွေးခေါ်နိုင်စွမ်းနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားဆိုင်ရာ တာဝန်ယူမှုတို့ကို အစားထိုးမသွားစေရန် သတိပြုရန်လိုအပ်သည်။

စတုတ္ထအချက်- ဆရာ၊ မိဘနှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်း၏ ပူးပေါင်းတာဝန်

ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေး ဖွံ့ဖြိုးရေးသည် လူငယ်တစ်ဦးချင်းစီ၏ တာဝန်သာမက မိသားစု၊ ကျောင်းနှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းတို့၏ ပူးပေါင်းပါဝင်မှုနှင့်လည်း ဆက်နွှယ်သည်။ ဆရာများသည် ကျောင်းသားများ အား စည်းကမ်းလိုက်နာရန် တောင်းဆိုရုံသာမက မိမိတို့ကိုယ်တိုင် တရားမျှတမှု၊ ရိုးသားမှုနှင့် လေးစားမှုတို့ကို လက်တွေ့ပြသသင့်သည်။

ပဉ္စမအချက် - ဘဝပန်းတိုင်နှင့် တာဝန်ယူမှု

လူငယ်များသည် မိမိတို့၏ ရေရှည်ဘဝပန်းတိုင်များကို ချမှတ်ရာတွင် ပညာရေးနှင့် အလုပ်အကိုင် အောင်မြင်မှုအပြင် မိသားစု၊ လူမှုအဖွဲ့အစည်းနှင့် နိုင်ငံအတွက် မည်သို့အကျိုးပြုနိုင်မည်ကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားသင့်သည်။ ရည်မှန်းချက်တစ်ခုကို ချမှတ်ပြီးနောက် အစီအစဉ်တကျကြိုးပမ်းခြင်း၊ အခက်အခဲများကို သင်ယူမှုအခွင့်အလမ်းအဖြစ် အသုံးချခြင်းနှင့် မိမိ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များအတွက် တာဝန်ယူခြင်းတို့သည် အရေးကြီးသည်။

ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးကောင်းမွန်ရေးအတွက် နေ့စဉ်လက်တွေ့ကျင့်စဉ်

လူငယ်များအနေဖြင့် ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးနှင့် ကိုယ်ကျင့်တရားကို မြှင့်တင်ရန် ကြီးမားသော လုပ်ဆောင်ချက်များကိုသာ စောင့်ဆိုင်းနေစရာ မလိုပါ။ နေ့စဉ်ဘဝတွင် သေးငယ်သော အလေ့အထ ကောင်းများကို စနစ်တကျလေ့ကျင့်ခြင်းမှတစ်ဆင့် တဖြည်းဖြည်းတိုးတက်လာနိုင်သည်-

-           ရိုးသားစွာ ပြောဆိုခြင်းနှင့် လုပ်ဆောင်ခြင်း၊

-           ကတိကဝတ်များကို တတ်နိုင်သမျှ တာဝန်ယူ ဖြည့်ဆည်းခြင်း၊

-           အခြားသူများ၏ အမြင်ကို နားထောင်ပြီး လေးစားခြင်း၊

-           အမှားများကို ဝန်ခံကာ ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်း၊

-           စိတ်ခံစားမှုကို ထိန်းချုပ်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက် များကို စဉ်းစားချင့်ချိန်ခြင်း၊

-           အများအကျိုးပြုလုပ်ငန်းများတွင် စိတ်ပါ ဝင်စားစွာ ပါဝင်ခြင်း။

ထိုအလေ့အထများသည် လူငယ်များ၏ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် လူမှုဆက်ဆံရေးဆိုင်ရာ အရည်အချင်းများ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် လက်တွေ့အသုံးဝင်သော လေ့ကျင့်မှုများ ဖြစ်လာနိုင်သည်။ သို့ရာတွင် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ နောက်ခံအခြေအနေ၊ အခွင့်အလမ်းနှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုနှုန်း မတူညီကြသဖြင့် တစ်ဦးနှင့်တစ်ဦး လေးစားနားလည်စွာ အားပေးပံ့ပိုးရန်လည်း လိုအပ်သည်။

ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးသည် လူတစ်ဦး၏ အပြင်ပန်းအသွင်အပြင်ကိုသာ ဖော်ပြသည့်အရာမဟုတ်ဘဲ အတွေးအခေါ်၊ ခံစားချက်၊ အပြုအမူ၊ တန်ဖိုးထားမှုနှင့် လူမှုဘဝအတွင်း လိုက်လျောညီထွေစွာ ရပ်တည်ဆောင်ရွက်ပုံတို့ ပေါင်းစပ်ဖွဲ့စည်းထားသည့် ဘဝဆိုင်ရာအရေးပါသော အရည်အသွေးတစ်ရပ် ဖြစ်သည်။ စိတ်ပညာနှင့် ပညာရေးလေ့လာချက်များက ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးနှင့် လူမှုရေး၊ စိတ်ခံစားမှုဆိုင်ရာ အရည်အချင်းများသည် လူသားတို့၏ သင်ယူမှုနှင့် ဘဝဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် အရေးပါကြောင်း မီးမောင်းထိုးပြထားသည်။

ထို့ကြောင့် ယနေ့ခေတ်လူငယ်များအနေဖြင့် အသိပညာနှင့် အတတ်ပညာများကို ရှာဖွေဆည်းပူးရာတွင် ကိုယ်ကျင့်တရား၊ တာဝန်ယူမှု၊ လေးစားမှုနှင့် မိမိကိုယ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းတို့ကိုလည်း တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ကြိုးပမ်းသင့်သည်။ မိမိ၏အမှားများကို သင်ယူမှုအဖြစ်ပြောင်းလဲနိုင်ခြင်း၊ အခြားသူများကို နားလည်လေးစားနိုင်ခြင်းနှင့် အများအကျိုးကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား၍ ဆုံးဖြတ်နိုင်ခြင်းတို့သည် လူငယ်တစ်ဦး၏ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးကို ပိုမိုခိုင်မာစေမည့် အခြေခံအရည်အသွေးများဖြစ်သည်။

အသိပညာသည် ဘဝလမ်းကို ဖွင့်ပေးနိုင်ပြီး ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမွန်မှုသည် ထိုလမ်းကို တာဝန်ရှိစွာ လျှောက်လှမ်းနိုင်ရန် လမ်းညွှန်ပေးနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် မိသားစု၊ ကျောင်းနှင့် လူမှုအဖွဲ့အစည်းတို့က ပူးပေါင်း၍ လူငယ်များ၏ ကိုယ်ရည်ကိုယ်သွေးနှင့် စရိုက်လက္ခဏာကောင်းမွန်ရေးကို အစဉ်တစိုက်အားပေးမြှင့်တင်ကြပါစို့။

ကိုးကားအချက်အလက်များ

-           American Psychological Association. (2024). Personality. APA — Personality 

-           American Psychological Association.(n.d.). APA Dictionary of Psychology: Personality Psychology. APA Dictionary — Personality Psychology 

            -           OECD. (2025). Skills that Matter for Success and Well-being in Adulthood. OECD — Social and Emotional Skills 

            -           OECD. (n.d.). Social and Emotional Skills. OECD — Social and Emotional Skills 

            -           American Psychological Association. (n.d.). Pre-K to 12 Teaching Principle: Social-Emotional Learning. APA — Social-Emo-tional Learning