မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ အမ်ဳိးသားေကာ္မတီ ဥကၠ႒၊ ဒုတိယသမၼတ ဦးဟင္နရီဗန္ထီးယူ စတုတၳအႀကိမ္ေျမာက္ ေဒသတြင္း မသန္စြမ္းသူမ်ား အခြင့္္အေရး ဆုိင္ရာေဆြးေႏြးပြဲ တက္ေရာက္

 

ရန္ကုန္ ဇန္န၀ါရီ ၂၈

မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားဆုိင္ရာ အမ်ဳိးသားေကာ္မတီဥကၠ႒၊ ဒုတိယသမၼတ ဦးဟင္နရီဗန္ထီးယူ သည္ ယေန႔ နံနက္ ၉ နာရီ မိနစ္ ၂၀ တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ Park Royal Hotel ၌ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ႏွင့္ IFEF တုိ႔ ပူးေပါင္းက်င္းပ သည့္ စတုတၳအႀကိမ္ေျမာက္ ေဒသတြင္းမသန္စြမ္းသူမ်ား အခြင့္္အေရးဆုိင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲသုိ႔ တက္ေရာက္သည္။

အဆုိပါေဆြးေႏြးပြဲသုိ႔ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ဦးလွသိန္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ လူ႔အခြင့္အေရးေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ဦး၀င္းျမ၊ လူမႈ၀န္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဦးစိုးေအာင္၊ ရန္ကုန္ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္ ဦးေမာင္ေမာင္စိုး၊ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ သံအမတ္ႀကီးမ်ား၊ ဌာနဆိုင္ရာ တာ၀န္ရွိသူမ်ား၊ အစိုးရ မဟုတ္ေသာ ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပ လူမႈေရးအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ဖိတ္ၾကားထားသူမ်ား တက္ေရာက္ၾကသည္။

ေရွးဦးစြာ ဒုတိယသမၼတ ဦးဟင္နရီဗန္ထီးယူက အဖြင့္အမွာစကားေျပာၾကားရာတြင္ ကမၻာ့ က်န္းမာေရးအဖြဲ႕၏ ခန႔္မွန္းခ်က္အရ တစ္ကမၻာလုံး၏ လူဦးေရ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ မသန္စြမ္းသူမ်ားျဖစ္ၾကၿပီး မသန္စြမ္းသူ ၆၀ ရာခိုင္ႏႈန္း သည္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားျဖစ္ၾက ပါေၾကာင္း၊ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ ေန႔စဥ္လူေနမႈဘဝမ်ားသည္ အခက္အခဲ အတားအဆီး မ်ားစြာႏွင့္ ရင္ဆိုင္ၾကဳံေတြ႕ေနရပါေၾကာင္း၊ ရင္ဆိုင္ၾကဳံေတြ႕ေနရသည့္ အခက္အခဲ အတားအဆီးမ်ားသည္ ၄င္းတို႔၏ ခ်ိဳ႕ယြင္းအားနည္းမႈေၾကာင့္ မဟုတ္ဘဲ ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ၊ ႐ုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ စိတ္သေဘာထားဆိုင္ရာ၊ အျမင္ပိုင္း ဆိုင္ရာႏွင့္ အျခား အတား အဆီးမ်ားဆိုင္ရာ ေၾကာင့္သာ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

(၂၁) ရာစုႏွစ္ အစမွ စတင္ၿပီး မသန္စြမ္းမႈႏွင့္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အေရးကိစၥတို႔ကို ကမၻာတစ္ဝန္းတြင္ ရႈေထာင့္သစ္၊ အျမင္သစ္မ်ားျဖင့္ သိရွိနားလည္နိုင္ရန္ ႀကိဳးစား ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကပါေၾကာင္း။

ယခုလို ေဆာင္ရြက္သည့္ေနရာတြင္ နိုင္ငံအေပါင္းသည္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင့္အေရး မ်ားအတြက္ အေျခခံက်သည့္ “အျပည့္အဝပါဝင္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ႏွင့္သာ တူညီမၽွခြင့္” တို႔ကို ကာကြယ္ျမႇင့္တင္ရန္ အခိုင္အမာ ေျပာဆိုေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾက ပါေၾကာင္း၊ သုိ႔ေသာ္လည္း စိန္ေခၚမႈမ်ား ရွိေနဆဲျဖစ္ပါေၾကာင္း။

မသန္စြမ္းသူမ်ားအေပၚ မသိနားမလည္ျခင္း၊ လ်စ္လ်ဴရႈျခင္း၊ အယူသည္းျခင္း၊ ေၾကာက္ရြံ႕ စိုးရိမ္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္ အထီး က်န္ဘဝကို ေရာက္ရွိခဲ့ရသည့္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင့္အေရးကိစၥသည္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ နိုင္ငံ တကာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားက အထူးအာ႐ုံစိုက္ရသည့္ ကိစၥတစ္ရပ္ျဖစ္လာခဲ့ပါေၾကာင္း။

(၆၁)ႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢအေထြေထြညီလာခံႀကီးက မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင့္အေရး မ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ ကြန္ဗင္းရွင္း (United Nations Convention on the Rights of Persons with Disabilities -UNCRPD) ကို ၂၀၀၆ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာ ၁၃ ရက္တြင္ အတည္ျပဳခ်မွတ္ခဲ့ပါေၾကာင္း။

ျမန္မာနိုင္ငံအေနျဖင့္လည္း မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ ကုလသမဂၢ ကြန္ဗင္းရွင္းကို ၂၀၁၁ ခုႏွစ္၊ ဒီဇင္ဘာ ၇ ရက္ တြင္ အတည္ျပဳ လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၿပီး ကြန္ဗင္းရွင္းႏွင့္အညီ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင့္အေရး ဥပေဒ (၂၀၁၅)၊ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင့္အေရးနည္းဥပေဒမ်ား(၂၀၁၇)၊ မသန္စြမ္းသူမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးမဟာဗ်ဴဟာ (၂၀၁၆-၂၀၂၅) ကို အတည္ျပဳခ်မွတ္ခဲ့ပါေၾကာင္း။

အဆုိပါဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒႏွင့္ မဟာဗ်ဴဟာတို႔ကို ထိထိေရာက္ေရာက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္နိုင္ရန္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ေကာ္မတီတစ္ရပ္ကိုဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီးေနာက္ အမ်ိဳးသားေကာ္မတီ၊ အေထာက္အကူျပဳလုပ္ငန္းေကာ္မတီ၊ တိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္၊ ေနျပည္ေတာ္ေကာင္စီ ေကာ္မတီမ်ားႏွင့္ ဆပ္ေကာ္မတီမ်ားကိုလည္း ဖြဲ႕စည္း ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိပါေၾကာင္း။

အမ်ိဳးသားအဆင့္ေကာ္မတီအေနျဖင့္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင့္အေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးတို႔ကို ေရရွည္ျဖည့္ဆည္း ေဆာင္ရြက္ေပးနိုင္မည့္ မူဝါဒအစီအစဥ္မ်ား၊ စီမံကိန္းမ်ား၊ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကိုခ်မွတ္ၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိပါေၾကာင္း။

၂၀၁၈ ခုႏွစ္၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာမသန္စြမ္းသူမ်ားေန႔အတြက္ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕ႀကီးက ခ်မွတ္ေပးသည့္ “Empowering persons with disabilities and ensuring inclusiveness and equality” “အားလုံးတူညီအခြင့္အေရးရရွိေရး၊ မသန္စြမ္း သူမ်ား အစြမ္းျမႇင့္တင္ေပး”ဆိုသည့္ ဦးတည္ခ်က္ေဆာင္ပုဒ္သည္ စဥ္ဆက္မျပတ္ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္ေရး ဆိုင္ရာ ၂၀၃၀ အစီအစဥ္တြင္ ေမၽွာ္မွန္းထားရွိသည့္ လူသားအားလုံး ပါဝင္သည့္ သာတူညီမွ်ျဖစ္သည့္ ေရရွည္တည္တံ့သည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳး တိုးတက္မႈအတြက္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္မားလာေစေရး ရည္ရြယ္ထားရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရမည္ျဖစ္ပါ ေၾကာင္း။

ထုိ႔ေၾကာင့္ မသန္စြမ္းမႈဆိုင္ရာ ကမၻာ့ထိပ္သီးအစည္းအေဝးတြင္ အေလးထား ေဆာင္ရြက္ရန္ ထုတ္ေဖာ္ေၾကညာခဲ့သည့္ ကတိကဝတ္ (၇) ခ်က္ျဖစ္သည့္ မူဝါဒပိုင္း ဆိုင္ရာ ေလ့လာဆန္းစစ္မႈမ်ားျပဳလုပ္ေရး၊ လူတိုင္းအက်ဳံးဝင္ပညာေရး၊ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ စီးပြားေရးစြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္မားေရးႏွင့္ မသန္စြမ္းသူမ်ားအတြက္ လုပ္ငန္းခြင္အတြင္း အဆင္ေျပ သင့္ေလ်ာ္ေစမည့္ ပတ္ဝန္းက်င္မ်ားဖန္တီးေရး၊ နည္းပညာေခတ္ ႏွင့္အညီ မသန္စြမ္းသူမ်ား သတင္းအခ်က္အလက္ႏွင့္ နည္းပညာမ်ားအသုံးျပဳ ေဆာင္ရြက္နိုင္ေရး၊ မသန္စြမ္းမႈ စစ္တမ္းေကာက္ယူနိုင္ေရး၊ မသန္စြမ္းမႈအက်ဳံးဝင္ ဖြ႔ံၿဖိဳးတိုး တက္ေရးဆိုင္ရာ အမ်ိဳးသားအဆင့္လုပ္ငန္း အစီအစဥ္မ်ားခ်မွတ္ ေဆာင္ရြက္ေရး၊ သဘာဝေဘးႏွင့္ အျခားအေရးေပၚ အေျခအေနမ်ားတြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ားအား ကူညီကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးတို႔ကို အေလးထား အေကာင္အထည္ ေဖာ္ေဆာင္ရြက္ၾကရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

အေရွ႕ေတာင္အာရွ အာဆီယံေဒသတြင္းနိုင္ငံမ်ားတြင္ မသန္စြမ္းသူ ဦးေရ သန္းေပါင္း ၉၀ ခန႔္ရွိၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံတြင္ မသန္စြမ္းသူဦးေရ ၁ ဒသမ ၂ သန္း ခန႔္ရွိ ပါေၾကာင္း၊ အာဆီယံ ၁၀ နိုင္ငံအေနျဖင့္ ကုလသမဂၢမသန္စြမ္းသူမ်ား အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္းကို အတည္ျပဳလက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၾကၿပီးျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ အာဆီယံနိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္ အာဆီယံေဒသတြင္းရွိ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင့္အေရးမ်ား ရရွိေရးအတြက္ ထိထိေရာက္ေရာက္ ေဆာင္ရြက္ေပးၾကရန္ လိုအပ္ပါေၾကာင္း။ ယခုကဲ့သုိ႔ ေဆာင္ရြက္သည့္ အခါတြင္ အာဆီယံနိုင္ငံမ်ား အခ်င္းခ်င္းလည္း ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ၾက ရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အခက္အခဲ အတားအဆီးမ်ားထဲတြင္ “နိုင္ငံေရးတြင္ ပါဝင္ခြင့္”ဆိုသည့္ နိုင္ငံသား တစ္ဦး၏ အခြင့္အေရးတစ္ခုလည္း အပါ အဝင္ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ မသန္စြမ္းသူမ်ားလက္လွမ္းမီပါဝင္ေရး အေထြေထြ ေရြးေကာက္ပြဲကြန္ရက္ (AGENDA)အဖြဲ႕က ဦးေဆာင္ၿပီး မသန္စြမ္းသူမ်ား အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အာဆီယံ အေထာက္အကူျပဳဘက္စုံစီမံခ်က္ ၂၀၂၅ ကိုေရးဆြဲခဲ့ၿပီး ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၃ ရက္တြင္ ထုတ္ျပန္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ဤစီမံခ်က္သည္ ကုလသမဂၢ မသန္စြမ္းသူမ်ား အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ကြန္ဗင္းရွင္းတို႔၏ အေျခခံမူမ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာ အာဆီယံေကာ္မရွင္ (AICHR) ၏ “မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင့္ အေရးမ်ားကို အာဆီယံ၏က႑ေပါင္းစုံတြင္ ေပါင္းစည္းပါဝင္လာနိုင္ေရး” ဆိုသည့္ အခ်က္မ်ားအရ ေပၚေပါက္လာသည့္ ေဒသတြင္းမူဝါဒစာတမ္းတစ္ခုလည္း ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ယေန႔က်င္းပျပဳလုပ္သည့္ ေဆြးေႏြးပြဲမွတစ္ဆင့္ မသန္စြမ္းသူမ်ားအခြင့္အေရးဆိုင္ရာ အာဆီယံအေထာက္အကူျပဳ ဘက္စုံစီမံခ်က္ ၂၀၂၅ ပါ လုပ္ေဆာင္ရမည့္ အခ်က္အလက္မ်ားကို အေျခခံၿပီး အေတြ႕အၾကဳံမ်ား၊ သင္ခန္းစာမ်ားမွ တစ္ဆင့္ လူမႈဘဝ အလႊာအသီးသီးရွိ မသန္စြမ္းသူမ်ားအားလုံး ပါဝင္လာနိုင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ တက္ေရာက္ လာသူမ်ား အေနျဖင့္ အာဆီယံေဒသတြင္းနိုင္ငံမ်ားရွိ မသန္စြမ္းသူမ်ားအေနျဖင့္ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္အညီ ပါဝင္ခြင့္ရရွိေအာင္ ပူးေပါင္းပါဝင္ေဆြးေႏြး ေဆာင္ရြက္ၾကပါဟု တိုက္တြန္းေျပာၾကားသည္။

ထုိ႔ေနာက္ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ဥကၠ႒ ဦးလွသိန္းက ယေန႔ေဆြးေႏြးပြဲသည့္ မသန္စြမ္းသူမ်ားႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားၾကားတြင္ ျဖစ္ေပၚေနသည့္ စိန္ေခၚမႈအတားအဆီးမ်ားကို လက္တြဲေျဖရွင္းေဆာင္ရြက္ေရးႏွင့္ ပိုမိုပူး ေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ဆက္လက္ေဖာ္ေဆာင္ေရးအတြက္ အေရးပါသည့္ ေပါင္းကူး တံတားတစ္ခုျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ႏွစ္ရက္တာ က်င္းပမည့္ ေဆြးေႏြးပြဲတြင္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ား ပိုမိုလက္လွမ္းမီ ပါ၀င္ႏိုင္ေစ ေရးႏွင့္ အခြင့္အေရးမ်ား ျမွင့္တင္ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္မည့္ ရလဒ္ေကာင္းမ်ား ရရွိလာလိမ့္မည္ဟု ယုံၾကည္ေမွ်ာ္လင့္ ပါေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏိုုင္ငံဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈမ်ားတြင္ မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခန္းက႑သည္ အေရးပါသည့္ အခန္းက႑ တစ္ခုအျဖစ္ ခံယူထားပါေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

ဆက္လက္၍ ျမန္မာႏုိင္ငံ မသန္စြမ္းသူမ်ား ေရွ႕ေဆာင္အဖြဲ႕ အမႈေဆာင္ ဒါ႐ုိက္တာ၊ မသန္စြမ္းသူမ်ား လက္လွမ္းမီ ပါ၀င္ေရး အေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲ ကြန္ရက္အဖြဲ႕၀င္ ဦးေနလင္းစုိးႏွင့္ ၾသစေၾတးလ်သံ႐ုံးမွ Charged Affairs Mr. Jeremy Kruse တုိ႕က အမွာစကားေျပာၾကားၾကသည္။

ယင္းေနာက္ ဒုတိယသမၼတ ဦးဟင္နရီဗန္ထီးယူ၊ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ဥကၠ႒ႏွင့္ တက္ေရာက္လာၾက သူမ်ားသည္ စုေပါင္းမွတ္တမ္းတင္ ဓာတ္ပုံ႐ုိက္ၾကသည္။

Ref; Myanmar President Office