ဆ႒မအႀကိမ္ေျမာက္ တိုင္းရင္းမီဒီယာညီလာခံ ဘားအံၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပ

ဘားအံ ဧၿပီ ၂၇

        ဆ႒မအႀကိမ္ေျမာက္ တိုင္းရင္းမီဒီယာညီလာခံကို “တုိင္းရင္းမီဒီယာ ေရရွည္ တည္တံ့ေရး မီဒီယာဆုိင္ရာ အသိျမွင့္တင္ေပး ” ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ ယေန႔နံနက္ ၉ နာရီတြင္ ကရင္ျပည္နယ္ ဘားအံၿမိဳ႕ ဇြဲကပင္ခန္းမ၌ က်င္းပသည္။

ေရွးဦးစြာ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္တာေဖျမင့္၊ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးမ်ားေရးရာဝန္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ႏိုင္သက္လြင္၊ ကရင္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒၚနန္းခင္ေထြးျမင့္ႏွင့္ ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအရံုး (KNU) မွ ဖဒိုေစာသမိန္ထြန္းတို႔က တိုင္းရင္းမီဒီယာ ညီလာခံကို ဖဲႀကိဳးျဖတ္၍ ဖြင့္လွစ္ ေပးၾကသည္။

        ဆက္လက္ၿပီး တိုင္းရင္းမီဒီယာညီလာခံ ဖြင့္ပြဲအခမ္းအနားကို က်င္းပရာ ကရင္တိုင္းရင္းသား၊ တိုင္းရင္းသူေလးမ်ားက ဒံုးယိမ္းအကျဖင့္ သီဆိုတီးမႈတ္ကျပ ေဖ်ာ္ေျဖၾကသည္။

ယင္းေနာက္ Burma News International (BNI) မွ အမႈေဆာင္ ႏိုင္ကေဆာ့မြန္က ဆ႒မအႀကိမ္ေျမာက္ တိုင္းရင္းမီဒီယာညီလာခံ က်င္းပရျခင္း ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ ေဆာင္ရြက္မည့္ အစီအစဥ္မ်ား၊ ယခင္က တိုင္းရင္းမီဒီယာ ညီလာခံ မ်ား က်င္းပခဲ့မႈအေျခအေနတို႔ကို  ရွင္းလင္းတင္ျပသည္။

        ထုိ႕ေနာက္  ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ေဒါက္တာေဖျမင့္က အမွာစကားေျပာၾကား ရာတြင္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံ၌ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု မ်ားျပားစြာ ရွိေနသျဖင့္ ႏိုင္ငံဖြံ႕ၿဖိဳးတိုး တက္ေရး ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ တိုင္းရင္းမီဒီယာမ်ားသည္ အေရးႀကီးသည့္က႑မွ ပါဝင္ေနပါေၾကာင္း။

 တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ား စာေပႏွင့္ အသိပညာဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ျပန္ၾကားေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ ေဆာင္ရြက္ေနမႈမ်ားကို သိရွိၿပီး တိုင္းရင္းမီဒီယာမ်ား အေန ျဖင့္ မည္ကဲ့သို႔ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည္ကို စဥ္စားေဆာင္္ရြက္ႏိုင္ရန္ ရွင္းလင္း ေျပာၾကားလိုပါေၾကာင္း၊ မီဒီယာလုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ ခြင့္ရရွိႏိုင္ရန္ ခြင့္ျပဳေဆာင္ရြက္ေပးလ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ ပံုႏွိပ္မီဒီယာက႑တြင္ ပံုႏွိပ္ထုတ္ေဝခြင့္မ်ား၊ မွတ္ပံုတင္အတည္ျပဳၿပီး ခြင့္ျပဳေပးေနပါေၾကာင္း၊ ၄င္းတြင္ တိုင္းရင္းသားဘာသာ စကားမ်ားျဖင့္ ထုတ္ေဝသည့္ သတင္းဆိုင္ရာ ဂ်ာနယ္၊ မဂၢဇင္းမ်ားစြာ ပါဝင္ပါေၾကာင္း၊ ဆက္လက္ၿပီးလည္း တိုင္းရင္းသားဘာသာျဖင့္ ထုတ္ေဝသည့္ ဂ်ာနယ္မဂၢဇင္းမ်ားအျပင္ စာအုပ္စာေစာင္မ်ား ထုတ္ေဝႏိုင္ရန္ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးသြားမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

 ႏိုင္ငံပိုင္သတင္းစာမ်ားတြင္လည္း တိုင္းရင္းသားဘာသာမ်ားျဖင့္ ထုတ္ေဝ သည့္ အခ်ပ္ပိုစာမ်က္နွာမ်ားကို ၾကားညႇပ္ထည့္သြင္းၿပီး ျဖန္႔ေဝေပးလ်က္ ရွိပါေၾကာင္း၊ ၄င္းတြင္ ကရင္ျပည္နယ္အတြင္း ျဖန္႔ေဝသည့္ သတင္းစာမ်ား၌ မြန္၊ ပိုးကရင္၊ စေကာကရင္၊ ပအိုဝ္းဘာသာမ်ားျဖင့္ လည္းေကာင္း၊ ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ ျဖန္႔ေဝသည့္ သတင္းစာမ်ား တြင္ ဂ်ိမ္းေဖာဘာသာျဖင့္လည္းေကာင္း၊ ရခုိင္ျပည္နယ္ တြင္ ျဖန္႔ေဝသည့္ သတင္းစာ မ်ားတြင္ ျမန္မာဘာသာႏွင့္ ရခိုင္ဘာသာတို႔ျဖင့္ လည္းေကာင္း ျဖန္႔ေဝေပးလ်က္ရွိပါ ေၾကာင္း။

 အလားတူ တိုင္းရင္းသားဘာသာမ်ားျဖင့္ ဆက္လက္ ထုတ္ေဝႏိုင္ေရး၊ တိုင္းရင္း မီဒီယာမ်ားအေနျဖင့္ ညႇိႏိႈင္းေပါင္းစပ္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ရုပ္ျမင္သံ ၾကားက႑တြင္ ရုပ္သံမီဒီယာဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ရုပ္သံလိုင္း အသစ္ ငါးလိုင္း တိုးခ်ဲ႕လုပ္ကိုင္ခြင့္ျပဳထားပါေၾကာင္း၊ ျမန္မာ့အသံႏွင့္ ရုပ္ျမင္သံၾကား သည္ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးစုမ်ား ရုပ္သံလုိင္းတြင္ ဘာသာစကား ၁၁ မ်ိဳးျဖင့္ ထုတ္လႊင့္ေဖာ္ျပေပးလ်က္ရွိ ပါေၾကာင္း၊ ေရဒီယိုအစီအစဥ္တြင္ ဘာသာစကား ၁၇ မ်ိဳးျဖင့္ ထုတ္လႊင့္ေပးလ်က္ ရွိပါေၾကာင္း။

 လက္ရွိထုတ္လႊင့္မႈမ်ားအျပင္ ထပ္မံတိုးခ်ဲ႕ထုတ္လႊင့္ႏိုင္ေရးအတြက္ တိုင္းရင္း မီဒီယာမ်ားအေနျဖင့္ ညႇိႏိႈင္းေဆြးေႏြးၿပီး လုပ္ကိုင္ႏိုင္ပါေၾကာင္း၊ ေရဒီယိုႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီးမ်ား တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစုမ်ား ေနထုိင္ရာ ေဒသမ်ားအပါ အဝင္ ႏိုင္ငံအႏွ႔ံအျပားတြင္ ေရဒီယိုလုပ္ ငန္းလုပ္ကိုင္ လိုမႈမ်ား ရွိေနသည္ကို သိရွိရပါ ေၾကာင္း၊ ရပ္ရြာအလိုက္ Community Radio မ်ား လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ ရန္ကုန္တိုင္း ေဒသႀကီး ထန္းတပင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ခေရ FM အမည္ျဖင့္ Community Radio အစီအစဥ္ကို စမ္းသပ္ၿပီး ထုတ္လႊင့္ေနပါေၾကာင္း၊ ရုပ္သံဥပေဒျပင္ဆင္ေရး ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိရာ အတည္ျပဳၿပီးပါက နည္းဥပေဒဆက္ လက္ ေရးဆြဲ အတည္ျပဳၿပီး Community Radio လုပ္ကိုင္လိုသူမ်ား ဆက္လက္ေဆာင္ ရြက္ ႏိုင္ရန္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ သတင္းရယူမႈႏွင့္ပတ္သက္၍ တိုင္းရင္း သားမီဒီယာမ်ားအျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ မီဒီယာ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ေနၾကသည့္ အဖြဲ႕ အစည္းမ်ား သတင္းရယူခြင့္ တိုးတက္ေစရန္ အတြက္ ေဆာင္ရြက္ ေပးေနပါေၾကာင္း။

 ျမန္မာႏိုင္ငံ သတင္းမီဒီယာေကာင္စီအပါအဝင္ မီဒီယာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားနွင့္ ပူးေပါင္း၍ ေဆာင္ရြက္ေနပါေၾကာင္း၊ ထိုကဲ့သို႔ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိရာတြင္ မ႑ိဳင္(၃)ရပ္နွင့္ သတင္းမီဒီယာသမားမ်ား ထိေတြ႕သည့္ အစီအစဥ္မ်ားလည္း ပူးတြဲၿပီး လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိ္ပါေၾကာင္း။

နယ္စည္းမျခား သတင္းသမားမ်ားအဖြဲ႕ (RSF)၏ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္အတြက္ ထုတ္ျပန္ ခဲ့သည့္ Freedom of the Press Index တြင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကို အဆင့္ ၁၃၇ ျဖင့္ ထုတ္ျပန္ ထားပါေၾကာင္း၊ ၄င္းမွာ ယခင္ႏွစ္သတ္မွတ္ခ်က္ထက္ အနည္းငယ္ က်ဆင္းခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရွိရေၾကာင္း၊ ၄င္းမွာ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ဆက္စပ္သည့္ ျပႆနာတစ္ရပ္အေပၚ သက္ ေရာက္မႈေၾကာင့္ဟု ထင္ျမင္ပါေၾကာင္း။

 သို႔ေသာ္လည္း ကမၻာ့အႀကီးမားဆံုး  ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံႀကီးျဖစ္သည့္ အိႏၵိယ ႏိုင္ငံမွာ မိမိတို႔ႏို္င္ငံ၏ ေနာက္တစ္ဆင့္တြင္ ရွိေနပါေၾကာင္း၊ အျခားအိမ္နီး ခ်င္းႏိုင္ငံ မ်ားျဖစ္သည့္ တ႐ုတ္၊ ထုိင္း၊ လာအို၊ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံတို႕၏ အဆင့္အတန္း သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားမွာ မိမိတို႔ႏိုင္ငံအား  သတ္မွတ္ခ်က္ထက္ ေအာက္ဘက္တြင္ ရွိေနပါေၾကာင္း။

 အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ႏိႈင္းယွဥ္ပါကလည္း မိမိတို႔ႏိုင္ငံမွာ အဆင့္(၃)တြင္ ေတြ႕ရွိ ရၿပီး အင္ဒိုနီးရွားႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္တို႔မွာ မိမိတို႔ႏိုင္ငံ၏ အဆင့္သတ္မွတ္ ခ်က္အေပၚတြင္ ရွိေနၾကပါေၾကာင္း၊ ၄င္းသတ္မွတ္ခ်က္မ်ားအေပၚ ေက်နပ္အားရမႈ ရွိ၍ ေျပာဆိုေနျခင္း မ်ိဳး မဟုတ္ပါေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံတကာ အသိအမွတ္ျပဳထားသည့္ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု၏ သတ္မွတ္ခ်က္တြင္ မိမိတို႔ႏို္င္ငံ၏ အဆင့္အတန္း သတ္မွတ္ခ်က္ က်ဆင္းသြားျခင္းမ်ိဳးကို မလိုလား မႏွစ္သက္ပါေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ အေနျဖင့္ သက္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆံုခ်ိန္မ်ားတြင္ မည္သည့္ အခ်က္ အလက္မ်ားအေပၚမူတည္ၿပီး မည္ကဲ့သို႔ အဆင့္သတ္မွတ္သည္ကို ေမးျမန္းေလ့ ရွိပါေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ဘက္က တိုးတက္မႈရွိေအာင္ မည္သည့္ေနရာ က႑မ်ားတြင္ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရမည္ဆိုသည္ကို လည္း ေမးျမန္းေလ့ရွိပါ ေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ႏိုင္ငံသည္ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းဆဲ ႏိုင္ငံျဖစ္ၿပီး ဒီမိုကေရစီျပည့္ဝ သည့္ ႏိုင္ငံအဆင့္ကို မေရာက္ရွိေသးပါေၾကာင္း။

 လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားသည္ ဒီမိုကေရစီျပည့္ဝျခင္းႏွင့္ မျပည့္ဝျခင္းတို႔အေပၚတြင္ မူတည္ၿပီး ျဖစ္ေပၚေလ့ရွိပါေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ႏိုင္ငံသည္ ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူး ေျပာင္းဆဲ ျဖစ္ၿပီး ဒီမိုကေရစီဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုအျဖစ္ ရည္မွန္း၍ ေဆာင္ရြက္ ေနျခင္းျဖစ္ပါ ေၾကာင္း၊  ဒီမိုကေရစီျပည့္ဝလာသည္ႏွင့္အမွ် လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားသည္ လည္း ယခုထက္ မက ပိုမိုပီသစြာျဖင့္ ျပည့္ဝလာမည္ဟု ယံုၾကည္ပါေၾကာင္း၊ ၄င္းအခ်ိန္တြင္ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္သည္လည္း အျမင့္မားဆံုးအဆင့္ကို ေရာက္ရွိ လာမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ ပါေၾကာင္း၊ သတင္းမီဒီယာလြတ္လပ္ခြင့္ တိုးတက္ေရး အတြက္ မိမိတို႔အေနျဖင့္ မီဒီယာ သမား မ်ားအားလံုးႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ လိုပါေၾကာင္း၊

 မ႑ိဳင္(၃)ရပ္ႏွင့္ သတင္းမီဒီယာမ်ားအၾကား အျပန္အလွန္နားလည္မႈႏွင့္ ယံုၾကည္မႈမ်ား တည္ေဆာက္ၿပီး သတင္းရယူမႈ တိုးတက္ေစရန္ ဆက္လက္ေဆာင္ ရြက္ သြားရမည္ဟု ျမင္ပါေၾကာင္း၊ ၄င္းအတြက္ ညႇိႏိႈင္းေဆာင္ရြက္သည့္အလုပ္ကို ထိေရာက္စြာ လုပ္ကိုင္ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္သည္ဟု ျမင္ပါေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

        ယင္းေနာက္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး နိုင္သက္လြင္က တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု မ်ား၏ နယ္ေျမေဒသမ်ားတြင္ မူးယစ္ေဆးဝါး သံုးစြဲမႈမ်ားေၾကာင့္ ေနာက္ဆက္တြဲ ဆိုးက်ိဳး ျပႆနာမ်ားစြာရွိေနရာ ၄င္းအတြက္ တိုင္းရင္းသားမီဒီယာမ်ားက အသိပညာေပး လုပ္ငန္းမ်ားကို အေလးထားေဆာင္ရြက္ေပးေစလိုပါေၾကာင္း၊ တိုင္းရင္းသားမီဒီယာမ်ား စဥ္ဆက္မျပတ္ ရွင္သန္ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္လည္း နည္းလမ္းရွာေဖြၿပီး ကူညီ ေဆာင္ရြက္ေပးရန္လိုအပ္ပါေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

ဆက္လက္၍ ကရင္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေဒၚနန္းခင္ေထြးျမင့္က ကရင္ျပည္နယ္ အတြင္းရွိ တိုင္းရင္းသားမီဒီယာမ်ား ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ လိုအပ္ သည္မ်ား ညႇိႏိႈင္းေပါင္းစပ္ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

        ထို႔ေနာက္ ကရင္အမ်ိဳးသားအစည္းအရံုး (KNU)မွ ဖဒိုေစာသမိန္ထြန္း ႏွင့္  တိုင္းရင္း မီဒီယာက်င္းပေရးေကာ္မတီ ဥကၠဌ နန္းေဖာ့ေဂတို႔က အမွာ စကားမ်ား ေျပာၾကားၾကၿပီး ေနာ္အဲ့ေဖာဝါးက ကရင္ျပည္နယ္အေၾကာင္း မိတ္ဆက္ ရွင္းလင္း တင္ျပသည္။

       ယင္းေနာက္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးမ်ား၊ ကရင္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ တို႕သည္  တက္ေရာက္လာသူမ်ား ႏွင့္အတူ စုေပါင္း စုေပါင္းမွတ္တမ္းတင္ ဓာတ္ပံု ရိုက္ၾကသည္။

        ပထမအႀကိမ္တုိင္းရင္းမီဒီယာ ညီလာခံကို မြန္ျပည္နယ္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕တြင္ လည္းေကာင္း၊  ဒုတိယအႀကိမ္ကို ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕တြင္ လည္းေကာင္း၊  တတိယအႀကိမ္ကို ခ်င္းျပည္နယ္ ဟားခါးၿမိဳ႕တြင္ လည္းေကာင္း၊  စတုတၳအႀကိမ္ကို ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ႏွင့္  ပဥၥမအႀကိမ္ကို ကယားျပည္နယ္ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ႕တို႔တြင္ လည္းေကာင္း က်င္းပခဲ့ၿပီး ဆဌမအႀကိမ္ေျမာက္တိုင္းရင္းမီဒီယာညီလာခံကို Burma News International (BNI)နွင့္ ကရင္သတင္းစဥ္ (KIC) တို႔ ပူးေပါင္းက်င္းပျခင္းျဖစ္ ကာ  ကရင္ျပည္နယ္ ဘားအံၿမိဳ႕၌  ဧၿပီ   ၂၉ ရက္အထိ ၃ ရက္တာ က်င္းပျပဳ လုပ္မည္ျဖစ္သည္။

 ယင္းညီလာခံတြင္ စာတမ္းမ်ားဖတ္ၾကားျခင္း၊ အုပ္စုဖြဲ႕ေဆြးေႏြးျခင္း၊ အေမး အေျဖျပဳလုပ္ျခင္းႏွင့္ အႀကံေပးျခင္း၊ စားပြဲဝိုင္းေဆြးေႏြးျခင္း၊ ရလဒ္မ်ားထုတ္ျပန္ ေၾကညာျခင္း မ်ားကို ေဆာင္ရြက္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရသည္။

(သတင္းစဥ္)