လူေျပာမ်ားေသာ အမွားမ်ား

ေကေက(မဟာ၀ိဇၨာ)

(ယမန္ေန႔မွအဆက္)

ေထာင္က်ျခင္း၊ ရဟန္းဝတ္သြားျခင္း၊ ႏိုင္ငံျခား သားအျဖစ္ ခံယူသြားျခင္း၊ မဲစာရင္းထပ္ေနျခင္း၊ ေနရပ္ေျပာင္းေရႊ႕သြားျခင္း၊ ယာယီသက္ေသခံ လက္မွတ္ကိုင္သူျဖစ္ျခင္း၊ စိတ္ေပါ့သြပ္သူျဖစ္ျခင္း၊ ကြယ္လြန္သြားျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ကန္႔ကြက္ေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရသည္။ ကြယ္လြန္သူကို ကန္႔ကြက္ျခင္းမွာ အမ်ားစုျဖစ္သည္။ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းတြင္ ကြယ္လြန္သူကို တရားဝင္ဖ်က္မထားလွ်င္ အေျခခံ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းတြင္ ပါဝင္မည္ကို လက္ခံဖို႔လို သည္။ သေဘာေျပာရလွ်င္ မဲစာရင္းအႀကိမ္တစ္ရာ ျပဳစုလည္း ကြယ္လြန္သူသည္ အႀကိမ္တစ္ရာပါေနမည္ ျဖစ္သည္။ အဓိကက်ေသာအခ်က္မွာ မဲဆႏၵရွင္ မိသားစုက ကြယ္လြန္သူကို မဲစာရင္းမွ တရားဝင္ဖ်က္ ထားရန္ လိုအပ္သည္ဆိုေသာ အခ်က္ျဖစ္သည္။

ဤသို႔တရားဝင္ ဖ်က္မထားေသာ အေၾကာင္း အရင္းမ်ားအနက္ စိတ္ဝင္စားဖြယ္ေကာင္းေသာ အေၾကာင္းျပခ်က္တစ္ခုမွာ ¤င္းတို႔၏ မိသားစုဝင္ ကြယ္လြန္သူကို အိမ္ေထာင္စုစာရင္းမွ ထုတ္မပစ္ရက္ ျခင္း၊ လူမရွိေတာ့ေသာ္လည္း နာမည္ကိုဆက္လက္ ရွိေနေစလိုျခင္းျဖစ္ပါ၏။ ကြယ္လြန္သူ၏ ဓာတ္ပုံ ေထာင္ထားၿပီး အေမႊးနံ႔သာထြန္းညႇိေပးေသာ လူမ်ိဳး ျခားဓေလ့တစ္ခု၏ အေငြ႕အသက္သည္ အိမ္ေထာင္စု ဇယားအထိ ကူးစက္လာသည္ဟု ယူဆရေပသည္။
မည္သို႔ျဖစ္ေစ... ကြယ္လြန္သူကို အိမ္ေထာင္စု စာရင္းမွ မဖ်က္ေသာ္လည္း (ဤအေထာက္အထား မရရွိေသာ္လည္း) ကာယကံရွင္မိသားစုဝင္တစ္ေယာက္ က ပုံစံ ၄ ျဖည့္ၿပီး ဝန္ခံလက္မွတ္ေရးထိုးလွ်င္ မဲဆႏၵ ရွင္စာရင္းမွ အလြယ္တကူဖ်က္ေပးရန္ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ေျဖေလွ်ာ့ေပးထားၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရပါသည္။

ဤအမွား၏ ဇာစ္ျမစ္သည္ ကာယကံရွင္မဲဆႏၵရွင္ ႏွင့္ သက္ဆိုင္ရာ ၿမိဳ႕နယ္လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အားဦးစီးဌာနတို႔ၾကားတြင္ လုပ္ေဆာင္ရ မည့္အလုပ္ကို လုပ္မထားေသာ ပ်က္ကြက္မႈျဖစ္ေသာ္ လည္း အေျခခံမဲဆႏၵရွင္ စာရင္းျပဳစုရေသာ ေရြး ေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲမ်ားႏွင့္ ဗဟိုေကာ္မရွင္ ျဖစ္သည့္ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္အထိ တက္၍ ေဝဖန္အျပစ္တင္သည္မွာ ဓမၼဓိ႒ာန္မက်ဘဲ ပုဂၢလဓိ႒ာန္က်ေနၿပီလားဟု သံသယျဖစ္ဖြယ္ ေကာင္းသည္။

မဲဆႏၵရွင္စာရင္းတစ္ခုတြင္ အမည္မပါျခင္း၊ အခ်က္အလက္မွားျခင္း၊ မပါသင့္သူ ပါျခင္းဟူေသာ အမွားသုံးမ်ိဳးသာရွိႏိုင္ေပသည္။ အမည္မပါျခင္းမွာ မဲဆႏၵရွင္၏ အခြင့္အေရးဆုံး႐ႈံးျခင္းျဖစ္၍ အေရး ႀကီးသည္။ ဦးစားေပးျပဳျပင္ရမည့္ အမွားျဖစ္သည္။ သို႔ရာတြင္ ပုံစံ -၃တိုင္းကို မ်က္စိမွိတ္လက္ခံရန္ မဆိုလိုေပ။ ဥပေဒပုဒ္မ ၆၊ ပုဒ္မ ၇ မဲဆႏၵရွင္ စာရင္းျပဳစုျခင္းႏွင့္ အခ်က္အလက္ထည့္သြင္းျခင္း လက္စြဲစာေစာင္တို႔ႏွင့္ ညီမညီစိစစ္ရန္ လိုအပ္သည္။ ညီညြတ္မွလက္ခံထည့္ေပးၿပီး မညီညြတ္က ျငင္းပယ္ ရေပမည္။

အခ်က္အလက္မွားျခင္းမွာ မဲေပးျခင္းကိုမထိခိုက္ သည့္အျပင္ ရပ္ကြက္ႏွင့္ ေက်းရြာအုပ္စု ေရြးေကာက္ ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲ၊ ၿမိဳ႕နယ္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲ၊ မဲ႐ုံမွဴးတို႔ကိုပင္ ျပင္ဆင္ခြင့္ေပးထားေသာ ေၾကာင့္ အမွားငယ္ဟု ဆိုအပ္သည္။ မပါသင့္သူ ပါေနျခင္းမွာလည္း အထိုက္အေလ်ာက္ အေရးႀကီး သည္။ ကြယ္လြန္သူက မဲလာမေပးႏိုင္ေသာ္ျငား မဲေပးခြင့္ မရွိေသာ အသက္ရွင္ေနသူက မဲလာေပးလွ်င္ ေရြးေကာက္ ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲအေနျဖင့္ ဥပေဒပုဒ္မ ၇ ကို မလိုက္နာေသာ ေစတနာအမွားျဖစ္သြားသကဲ့သို႔ ပါတီ အဖြဲ႕အစည္းအခ်ိဳ႕အေနျဖင့္ နစ္နာစရာျဖစ္သြားႏိုင္ေပ သည္။

သို႔ျဖစ္၍ ဤအျဖစ္မ်ိဳးမေရာက္ရေလေအာင္ အေျခခံ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းကို ျပသေၾကညာျခင္း၊ အမည္မပါလွ်င္ ပုံစံ - ၃ျဖင့္ ေတာင္းဆိုေစျခင္း၊ အခ်က္အလက္မွားယြင္း ေနလွ်င္ ပုံစံ ၄(ဂ)ျဖင့္ ျပင္ေပးရန္ ေတာင္းဆိုေစျခင္း၊ မပါသင့္သူပါေနလွ်င္ ပုံစံ - ၄ျဖင့္ ကန္႔ကြက္ေစျခင္း ျဖစ္သည္။

ဤေနရာတြင္ မီဒီယာသမားတစ္ေယာက္၏စကားကို သတိရမိသည္။ ေကာ္မရွင္က မဲစာရင္းျပဳစုရမယ့္သူ တာဝန္ရွိတာကို ျပည္သူေတြကို ပုံစံျဖည့္ခိုင္းၿပီး ျပန္ခိုင္းေနတယ္ဟု အရပ္ထဲမွာ ေျပာဆိုေနေၾကာင္း ျဖစ္သည္။

ေကာ္မရွင္၏ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းျပဳစုေရးတာဝန္ ဆိုသည္မွာ (၁) ပုံစံ ၆၆/၆ကို အေျခခံ၍ မဲဆႏၵရွင္ စာရင္းျပဳစုလိုက္ျခင္း၊ (၂) ယင္းမဲဆႏၵရွင္စာရင္းကို သတ္မွတ္ရက္အတိုင္း ျပသေၾကညာ၍ ပုံစံသုံးမ်ိဳး ေတာင္းခံလႊာ၊ ကန္႔ကြက္လႊာမ်ား စုေဆာင္းရယူျခင္း၊ (၃)ယင္းပုံစံမ်ားကို စိစစ္လက္ခံျခင္းႏွင့္ ျပင္ဆင္ျခင္း၊ (၄)ျပင္ဆင္ၿပီး မဲဆႏၵရွင္စာရင္း ထြက္လာျခင္း--- ဟူသည့္ အစိတ္အပိုင္းအားလုံး အက်ဳံးဝင္သည္။ မဲဆႏၵရွင္တို႔ပုံစံျဖည့္ျခင္းသည္ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲက မဲဆႏၵရွင္စာရင္းျပဳစုျခင္း၏ အစိတ္အပိုင္းတစ္ခုပင္ ျဖစ္သည္။

လႊတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲနည္းဥပေဒပုဒ္မ ၉ တြင္ ''---မဲစာရင္းမ်ားကို ေၾကညာၿပီးေနာက္ ဆႏၵမဲေပးပိုင္ခြင့္ ရွိသူမ်ားသည္ သက္ဆိုင္ရာမဲစာရင္းတြင္ မိမိအမည္ ပါဝင္ျခင္း ရွိ မရွိကို လာေရာက္ၾကည့္႐ႈရန္ တာဝန္ရွိ သည္။ မိမိအမည္ပါဝင္ျခင္း မရွိေသးပါက မဲစာရင္း တြင္ ထည့္သြင္းေပးရန္ ေတာင္းဆိုလႊာ ပုံစံ -၃ျဖင့္ သက္ဆိုင္ရာ ရပ္ကြက္(သို႔မဟုတ္) ေက်းရြာအုပ္စု ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲသို႔ တင္သြင္းႏိုင္သည္---''ဟု ျပ႒ာန္း ထားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျပည္သူကို ျပင္ခိုင္းျခင္းမဟုတ္ ဘဲ တာဝန္အရ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္ ေၾကညာ ျခင္းမွ်သာ ျဖစ္ေပသည္။
အထက္ပါမဲဆႏၵရွင္ စာရင္းျပဳစုျခင္းတာဝန္၏ အစိတ္အပိုင္းမ်ားအနက္ ေနာက္ဆုံးအစိတ္အပိုင္းျဖစ္ ေသာ ျပင္ဆင္ၿပီး မဲဆႏၵရွင္စာရင္း ထြက္လာျခင္းမွာ၊ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္က ရယူလိုေသာ ရလဒ္ျဖစ္ သည္။ ျပဳစုၿပီးေသာ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းသည္ ေဆးမစားမီ ပုံျဖစ္၍ ျပင္ဆင္ၿပီးေသာ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းမွာ ေဆးစား ၿပီးပုံျဖစ္သျဖင့္ အထိုက္အေလ်ာက္ ျပည့္စုံမွန္ကန္လာ ေသာ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းဟု ဆိုႏိုင္သည္။

ဤမဲဆႏၵရွင္စာရင္းျဖင့္ ၂ဝ၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ အၿပီးသတ္မဲဆႏၵရွင္စာရင္းကို အေခ်ာကိုင္ရန္ ရည္ရြယ္ ေသာ္လည္း ပါတီအဖြဲ႕အစည္းတို႔၏ ထုတ္ျပန္ေျပာဆို ခ်က္၊ မီဒီယာမ်ား၏ ေရးသားေဖာ္ျပခ်က္၊ အမွားရာခိုင္ ႏႈန္းေၾကာင့္ ပုံစံလက္ခံရက္ကို ၁ဝ.၇.၂ဝ၁၅ ရက္ ေန႔အထိ အခ်ိန္တိုးေပးခဲ့ရသျဖင့္ ယခုထက္တိုင္ ျပင္ဆင္ ၿပီး မဲဆႏၵရွင္စာရင္းခ်ဳပ္ကို မရႏိုင္ေသးေပ။ ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က သူ႔အခ်ိန္ဇယား၊ သူ႔ေျခလွမ္း၊ သူ႕စီမံခ်က္ အတိုင္းသြားေနသည္ကို အျပဳသေဘာထက္ အဖ်က္ သေဘာ(မရည္ရြယ္ဘဲ) သက္ေရာက္သြားေလသလား ဟု အေတြးလြန္မိသည္။

မိမိညႊန္ျပလိုေသာအခ်က္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲရက္ ေၾကညာၿပီးျဖစ္သျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲ အဆင့္ဆင့္တို႔သည္ ေရြးေကာက္ပြဲလုပ္ငန္းစဥ္ (Ele-ctoral Process) ကို အခ်ိန္ေဘာင္ (Time Frame) ေရးဆြဲကာ စနစ္တက် ေဆာင္ရြက္ရေတာ့မည့္ အခ်ိန္အခါတိုင္ၿပီဟူေသာ အခ်က္ျဖစ္သည္။
နည္းဥပေဒ ၁၁ (ဃ)တြင္ ''သက္ဆိုင္ရာရပ္ကြက္ (သို႔မဟုတ္)ေက်းရြာအုပ္စု ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲသည္ နည္းဥပေဒခြဲ (က)တြင္ သတ္မွတ္ထားသည့္ ကာလ အပိုင္းအျခား (မွတ္ခ်က္။ ၁၄ ရက္ ျဖစ္ပါသည္။)ထက္ေက်ာ္လြန္ေသာ ေတာင္းဆိုလႊာ (သို႔မဟုတ္)ျပင္ဆင္လႊာ (သို႔မဟုတ္)ကန္႔ကြက္လႊာကို လက္ခံျခင္း မျပဳရ''ဟု ျပ႒ာန္းထားသည္ႏွင့္အညီ ပုံစံလက္ခံျခင္း ကို ျဖတ္တန္းကျဖတ္၊ ရပ္တန္းက ရပ္ခ်ိန္တန္ပါၿပီ ဟူေသာ အခ်က္ျဖစ္သည္။

မဲဆႏၵရွင္မ်ားအေနျဖင့္ အၿပီးသတ္မဲစာရင္းကို ျပသေၾကညာခ်ိန္တြင္ ပုံစံတင္သြင္းေသာ အခြင့္အေရး ကို ထပ္မံရရွိဦးမွာျဖစ္သကဲ့သို႔ ျပဳစုဆဲ အေျခခံ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းကို သဲႀကီးမဲႀကီးလိုက္ခဲ့ေသာ ပါတီ မ်ားအေနျဖင့္ ¤င္းတို႔ပါတီ၏ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း မ်ားအတြက္ အၿပီးသတ္မဲဆႏၵရွင္စာရင္းတစ္စုံကို ဥပေဒအရ အခမဲ့ကူးယူႏိုင္ေသာ အခြင့္အေရးလည္း ရရွိမည္ျဖစ္သည္။

မိမိတို႔သည္ ေရြးေကာက္ပြဲရက္သိရွိၿပီး ျဖစ္ၾက ေသာေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲကာလအတြင္း လုပ္ေဆာင္ ရမည့္ လုပ္ငန္းမ်ားအေပၚတြင္ အာ႐ုံစူးစိုက္ထားရ ေတာ့မည္ျဖစ္သည္။ လူတိုင္းအဖြဲ႕အစည္းတိုင္း ရရွိ မည့္ အခြင့္အေရးမ်ားရွိသလို ထိုအခြင့္အေရးရရွိရန္ လုပ္ေဆာင္ရမည့္ တာဝန္မ်ားရွိသည္ကိုလည္း သတိ ခ်ပ္ရပါမည္။
ေရြးေကာက္ပြဲဝန္ေဆာင္မႈ (Electoral Service) ေပးေသာ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲတို႔သည္ အၿပီးသတ္ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းကို အေျခခံမဲဆႏၵရွင္စာရင္းအား အေျချပဳလ်က္ အတတ္ႏိုင္ဆုံးျပည့္စုံမွန္ကန္ေအာင္ ျပဳစုရန္ႏွင့္ လိုအပ္ေသာ အုပ္ခ်ဳပ္ေထာက္ပံ့မႈကိစၥ ျဖည့္ဆည္းေပးရန္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၏ တာဝန္ျဖစ္သည္။ အၿပီးသတ္မဲဆႏၵရွင္စာရင္း ျပသ ေၾကညာထားခ်ိန္တြင္ ၾကည့္႐ႈျဖစ္ေအာင္ ၾကည့္႐ႈ၍ လိုအပ္ေသာပုံစံမ်ား တင္သြင္းရန္မွာ မဲဆႏၵရွင္တို႔၏ တာဝန္ျဖစ္သည္။

မိမိတို႔စည္း႐ုံးထားေသာ မဲဆႏၵရွင္မ်ား၏အမည္ မဲစာရင္းတြင္ပါဝင္မွ မိမိတို႔မဲရမည္ျဖစ္၍ မိမိတို႔ စည္း႐ုံးထားသူမ်ား မဲဆႏၵရွင္စာရင္းကို သြားၾကည့္ ရန္ႏွင့္ လိုအပ္ေသာ ေတာင္းဆိုလႊာ၊ ျပင္ဆင္လႊာ၊ ကန္႔ကြက္လႊာမ်ား အခ်ိန္မီတင္သြင္းေစရန္၊ စည္း႐ုံး ၾကရန္မွာ ႏိုင္ငံေရးပါတီတို႔၏ တာဝန္ျဖစ္သည္။ ဤသို႔ လွ်င္ သုံးဦးသုံးဖလွယ္ တာဝန္ေက်ပြန္ၾကျခင္းျဖင့္ ၂ဝ၁၅ ပါတီစုံအေထြေထြေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ျပည့္စုံမွန္ကန္ေသာ အၿပီးသတ္မဲဆႏၵရွင္စာရင္း ရရွိေအာင္ ႀကိဳးပမ္းၾကပါစို႔ဟု တိုက္တြန္းလိုက္ရပါ သည္။ ။