အမွန္သိေစခ်င္ပါသည္

ေဆာင္းပါး

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲက်င္းပရန္အခ်ိန္ နီးကပ္လာသည္ႏွင့္အမွ် ေရြးေကာက္ပြဲကို စိတ္ပါဝင္စား သူမ်ား မ်ားျပား လာသည္ကိုေတြ႕ရွိရသည္။ လက္ရွိေဆာင္ရြက္ဆဲျဖစ္ေသာ မဲစာရင္း ျပဳစုျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ သတင္း စာဂ်ာနယ္မ်ားတြင္ မွားယြင္း ခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ေဖာ္ျပေနၾကပါသည္။ ဤအခ်က္ေပၚတြင္ မူတည္၍ မွားယြင္း ေသာမဲစာရင္းမ်ားေၾကာင့္

လာမည့္ေရြးေကာက္ပြဲသည္ တရားမွ်တမႈရွိႏိုင္မည္မဟုတ္ဟု ေကာက္ခ်က္ ဆြဲေနသူမ်ားပင္ ရွိၾကသည္။ ဤေကာက္ခ်က္ မ်ားသည္ ျပည္သူမ်ားအား အထင္အျမင္လြဲမွား ေစႏိုင္ၿပီး ေရြး ေကာက္ပြဲအတြက္ ထိခိုက္လာႏိုင္စရာ အေၾကာင္းရွိပါသည္။ တစ္ဖက္ကၾကည့္လွ်င္ ဤသို႔ေသာ ေကာက္ခ်က္ ခ်ၿပီး ေျပာဆိုေရးသားေနၾကသူမ်ားမွာ မဲစာရင္းျပဳစုျခင္းဆိုင္ရာ ဥပေဒ၊ နည္း ဥပေဒမ်ားကို ေလ့လာမႈမရွိျခင္း၊ မဲစာရင္းျပဳစုေနသည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ သေဘာသဘာဝမ်ား၊ အေျခအေနမွန္မ်ား ကို ေလ့လာ သိရွိထားမႈ မရွိေၾကာင္း သုံးသပ္ေတြ႕ရွိရပါသည္။ ယခုျပဳစုေနေသာ မဲစာရင္းမွာေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ မဲ ေပးရမည့္ စာရင္း မဟုတ္ေသးပါ။ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ မဲေပးရမည့္ စာရင္းျပည့္စုံမွန္ကန္ေရးအတြက္ ႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္ေနေသာ အေျခခံ မဲစာရင္းျဖစ္ပါသည္။ ေရြးေကာက္ပြဲနီးပါက ေနာက္ဆုံးမဲစာရင္းကို ထပ္မံ ေၾကညာဦးမည္ ျဖစ္ပါသည္။

ျပည္သူအမ်ားထင္မွတ္မွားေနေသာ အခ်က္တစ္ခုမွာ မဲစာရင္းႏွင့္ သန္းေခါင္စာရင္း၏ ကြာျခားခ်က္ပင္ ျဖစ္ပါ သည္။ ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ေကာက္ယူခဲ့ေသာ သန္းေခါင္စာရင္းမွ သတ္မွတ္ခ်ိန္တြင္ မည္သူသည္ မည္သည့္ ေနရာတြင္ ရွိေစကာ မူ ေရာက္ရွိသည့္ေနရာတြင္ စာရင္းေကာက္ေသာ(defacto) စနစ္ျဖစ္ပါသည္။ ႏိုင္ငံ တစ္ဝန္းရွိ လူဦးေရစာရင္းသာျဖစ္ပါသည္။ မဲစာရင္း မဟုတ္ပါ။

မဲစာရင္းမွာမူ မဲဆႏၵနယ္မ်ားတြင္ အေျခခ်ေနထိုင္ သူမ်ားစာရင္းကို အေျခခံ၍ျပဳစုျခင္းျဖစ္ပါသည္။ မဲစာရင္း မဲဆႏၵနယ္ တစ္ခု အတြင္း ေနထိုင္ေသာသူမ်ားက မိမိနယ္၏အက်ဳိးကို ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္မည့္ မိမိတို႔၏ ကိုယ္စားလွယ္ကို ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ႏိုင္ ရန္ျပဳစုထားေသာ မဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိသူမ်ား၏ စာရင္းျဖစ္သည္။ ထို႔ ေၾကာင့္ အေျခခံမဲစာရင္းကိုျပဳစုရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာေဒသတြင္ အေျခခ်ေနထိုင္ေသာ ပုံစံ ၆၆/၆ အိမ္ေထာင္စု စာရင္း ျဖင့္ေနထိုင္သူမ်ားကို ပထမဆုံး စာရင္းသြင္းျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ထိုမွတစ္ဆင့္ ယင္းေဒသတြင္ရွိေသာ ရဲတပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ တပ္မေတာ္မိသားစုမ်ား၊ အေၾကာင္း အမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ယင္းေဒသ သို႔ ေရႊ႕ေျပာင္း ေရာက္ရွိ ေနသူမ်ားကို ဥပေဒႏွင့္အညီ အဆင့္ဆင့္ထည့္သြင္းသြားမည္ျဖစ္ပါသည္။ အျခားေဒသ မွ ေျပာင္းေရႊ႕ေရာက္ ရွိေနသူမ်ား မဲေပးခြင့္ မဆုံး႐ႈံးေစရန္လည္း ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒ ပုဒ္မ ၁၅ (ခ)၊ ပုဒ္မ ၄၆ တို႔တြင္ ျပ႒ာန္း ထားၿပီးျဖစ္ပါသည္။ သို႔ျဖစ္ပါ၍ ထုတ္ျပန္ထားၿပီးေသာ ၂ဝ၁၄ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္စာရင္း တြင္ရွိသည့္ ေဒသ လိုက္လူဦးေရစာရင္းႏွင့္ ဆႏၵမဲေပးခြင့္ ရွိေသာမဲစာရင္းမွာ မတူႏိုင္ပါ။

ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒပုဒ္မ ၆ အရ မဲဆႏၵရွင္ စာရင္းမွာ အသက္ (၁၈) ႏွစ္ျပည့္ၿပီး ႏိုင္ငံသား၊ ဧည့္ ႏိုင္ငံသား၊ ႏိုင္ငံသားျပဳခြင့္ရသူမ်ားသာ ပါဝင္မည္ျဖစ္ၿပီး ယင္းႏိုင္ငံသားမ်ားထဲတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒပုဒ္မ ၁ဝ အရ သတ္မွတ္ ထားေသာ ဆႏၵမဲေပးပိုင္ခြင့္မရွိသူမ်ားလည္း ပါဝင္မည္မဟုတ္ပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ သန္းေခါင္စာရင္း ႏွင့္ ကိုက္ၿပီး လူဦးေရရာခိုင္ႏႈန္းမည္မွ် မဲေပးခြင့္ဆုံး႐ႈံး မည္ဟုခန္႔မွန္းျခင္းမွာလည္း မဲဆႏၵရွင္စာရင္းျပဳစုျခင္း၏ အေျခခံ သေဘာ တရားႏွင့္ နည္းဥပေဒ၊ ဥပေဒမ်ားကို ေလ့လာမႈအားနည္း၍သာ လြဲမွားစြာခန္႔မွန္းေကာက္ခ်က္ ခ်ေနျခင္းပင္ျဖစ္ပါသည္။

မည္သို႔ပင္ဆိုေစ မဲစာရင္းမ်ားမွန္ကန္ေအာင္ျပဳစုရမည္မွာ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၏တာဝန္ျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္က မဲစာရင္းမ်ား မွန္ကန္ေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ေနျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ဤကိစၥႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္ ၾကားျဖတ္ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီးတြင္ မဲစာရင္းမ်ားမွန္ကန္မႈမရွိဟူေသာ ေဝဖန္ ခ်က္မ်ား ေပၚထြက္လာခဲ့ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာင္မရွင္က ၿပီးခဲ့ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ား၏ အားသာခ်က္၊ အားနည္း ခ်က္မ်ားႏွင့္ ျပည္တြင္း/ျပည္ပမွ ေဝဖန္အႀကံျပဳခ်က္မ်ား ေရြးေကာက္ ပြဲဆိုင္ရာ အစီရင္ခံစာမ်ားကို ေလ့လာ သုံးသပ္ခဲ့ ပါသည္။ ျပည္ပႏိုင္ငံမ်ား ၏ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားကို လည္း သြားေရာက္ေလ့လာခဲ့ၾကပါသည္။ ဤကဲ့သို႔ေသာ အေတြ႕အႀကံဳ ဗဟုသုတ၊ ေလ့လာသိရွိခ်က္၊ သုံးသပ္ ခ်က္မ်ားအေပၚ အေျခခံကာ ေလ့လာသိရွိရခ်က္မ်ားမွာ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ ပါဝင္ပတ္သက္ ေနေသာ စီမံခန္႔ခြဲေရး အဖြဲ႕ဝင္မ်ား၊ ႏိုင္ငံေရးပါတီမ်ား၊ ျပည္သူမ်ား ၏ ေရြးေကာက္ပြဲအေတြ႕ အႀကံဳနည္းပါးမႈ၊ ႏိုင္ငံေရး အသိပညာအားနည္းေနမႈမ်ား ပင္ျဖစ္ပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ ယခုလာမည့္ေရြးေကာက္ပြဲသာမက အစဥ္အဆက္လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားအတြက္ပါ ခိုင္မာ ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ စီမံခန္႔ခြဲေရး အဖြဲ႕အစည္း ေပၚေပါက္ေရးႏွင့္ တိုးတက္ေကာင္းမြန္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ျဖစ္ေပၚေစေရးအတြက္ International Foundation For Electoral Systems (IFES) ၏ အကူအညီျဖင့္ မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္းကို ေရးဆြဲခဲ့ပါသည္။ ယင္းစီမံကိန္းမွာ ၂ဝ၁၄-၂ဝ၁၈ ခုႏွစ္ထိ ငါးႏွစ္ စီမံကိန္း ျဖစ္ၿပီး ပန္းတိုင္ ၁၂ ရပ္ ပါဝင္ပါသည္။ ျပည့္စုံမွန္ကန္ေသာ မဲစာရင္းျပဳစုေရးမွာ ပန္းတိုင္တစ္ရပ္ အျဖစ္ ပါဝင္ခဲ့ၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေနျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ဤသို႔အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ယခင္ကရရွိခဲ့ေသာ မဲစာရင္းမ်ားမွာ လက္ေရးမူမ်ား သာျဖစ္ပါ သည္။ ယင္းစာရင္းမ်ားကို ကြန္ပ်ဴတာစနစ္ျဖင့္ သိမ္းဆည္းထားျခင္းျဖင့္ ေနာင္လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲ အဆက္ ဆက္အတြက္ ျပင္ဆင္ျဖည့္စြက္လြယ္ကူေစရန္ ႏွင့္ ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္တြင္ တစ္ႏိုင္ငံ လုံး၏ မဲစာရင္း data base တစ္ခုရေစရန္ ရည္ရြယ္ေဆာင္ ရြက္ခဲ့ပါသည္။ ပထမဆုံး စမ္းသပ္အေကာင္ အထည္ ေဖာ္ရန္ ေရွ႕ေျပးစီမံခ်က္အျဖစ္ ေရႊ႕ေျပာင္းလုပ္သား မိသားစုမ်ားေသာ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးမွ အလုံၿမိဳ႕နယ္၊ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရး ခက္ခဲေသာ ခ်င္းျပည္နယ္မွ တီးတိန္ၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ လုံၿခံဳေရး အခက္အခဲရွိေသာ ကခ်င္ ျပည္နယ္မွ ျမစ္ႀကီးနား ၿမိဳ႕နယ္တို႔တြင္ မဲစာရင္း စတင္ျပဳစုခဲ့ပါသည္။ ဤသို႔ ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ပါတီစြဲကင္း ေသာ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ားက ျပည္သူမ်ားကို မဲဆႏၵရွင္ပညာေပးလုပ္ငန္းတြင္ ပါဝင္ကူညီမႈ IFES အဖြဲ႕၏ ကြန္ပ်ဴတာမ်ားႏွင့္ နည္းပညာ အေထာက္အပံ့ ေပးမႈမ်ားျဖင့္ ေအာင္ျမင္စြာ မဲစာရင္းျပဳစု ႏိုင္ခဲ့ပါသည္။ ယင္း ေဒသမ်ား၏ မဲစာရင္းျပဳစုမႈမွ အားသာခ်က္၊ အားနည္းခ်က္မ်ားကို သင္ခန္းစာရယူကာ တစ္ႏိုင္ငံ လုံး အတိုင္း အတာျဖင့္ မဲစာရင္းျပဳစုျခင္းကို ေဆာင္ရြက္ခဲ့ ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ဤသို႔ျပဳစုရာတြင္ ေစတနာ႔ဝန္ထမ္းေျခာက္ဦး၊ အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီးဌာနမွ အတြင္းေရးမွဴးအျဖစ္ ပါဝင္ ေသာ ဌာနဆိုင္ရာ ကိုးဦးပါေသာ ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲမ်ား၊ ရပ္/ေက်းေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲမ်ားက အေျခခံ စာရင္းကိုျပဳစုၾကပါသည္။ ရပ္/ေက်းေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲမ်ားက သက္ဆိုင္ရာရပ္/ေက်းမွ လူဦးေရစာရင္းမ်ားကို ယူေဆာင္ကာ ၿမိဳ႕နယ္ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲ႐ုံးမ်ားတြင္ စာရင္းျပဳစုျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ယခင္ကႏွင့္မတူဘဲ ကြန္ပ်ဴတာ နည္းပညာကို အသုံးျပဳ၍ ျပဳစုေနျခင္းျဖစ္သည္။ တစ္ႏိုင္ငံလုံးရွိ မဲစာရင္းကို ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္တြင္ ထားရွိၿပီး မဲစာရင္းကို မည္သူမဆို ၾကည့္႐ႈရ လြယ္ကူေစေရးအတြက္ လည္းေကာင္း၊ မဲစာရင္း တြင္ပါ/မပါ စစ္ေဆးႏိုင္ရန္ အတြက္လည္းေကာင္း ရည္ရြယ္ေဆာင္ရြက္ေနျခင္းျဖစ္ပါ သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး အတိုင္းအတာျဖင့္ ေဆာင္ ရြက္ရာတြင္ နည္းပညာကြၽမ္းက်င္မႈ၊ လူအင္အားျပည့္ဝမႈ ေပၚမူတည္၍ လည္းေကာင္း၊ ၿမိဳ႕ျပႏွင့္ေက်းရြာမ်ားကို လိုက္၍လည္းေကာင္း လုပ္ငန္းတြင္က်ယ္မွန္ကန္မႈမွာ လည္း ကြာျခား ခ်က္မ်ားရွိႏိုင္မည္ကို သတိထားရန္လိုပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ အခ်ိန္ကန္႔သတ္ခ်က္အတြင္း ၿပီးစီး ေအာင္ေဆာင္ ရြက္ရာတြင္ အားနည္းခ်က္မ်ား ေပၚေပါက္လာေလ့ရွိပါသည္။

မဲစာရင္းမ်ား ေၾကညာၿပီးေနာက္ မဲစာရင္းမ်ားမွား ေနသည္ဆိုသည္ကိုမျငင္းပါ။ သို႔ေသာ္ မွားေသာရာခိုင္ႏႈန္း မွာ ၈ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းထိရွိၿပီး ယင္းသို႔ အမွားမ်ားမႈေၾကာင့္ လာမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲသည္ တရားမွ်တမႈမရွိႏိုင္ဟု ေကာက္ခ်က္ ဆြဲလာၾကပါသည္။ သို႔ပါ၍ အေျခအေန မွန္ကိုသိရွိႏိုင္ရန္အတြက္ ခ႐ိုင္ ရွစ္ခုသို႔ ကြင္းဆင္း ေလ့လာ ခဲ့ပါသည္။ ကြင္းဆင္းရာမွ ေလ့လာသိရွိခဲ့ရသည့္ အေျခအေနမွန္မ်ားကို မွ်ေဝတင္ျပလိုျခင္း ျဖစ္ပါ သည္။

မဲစာရင္းအခ်က္အလက္မ်ား မွားယြင္းမႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဝဖန္ခ်က္မ်ားတြင္ ကြယ္လြန္သူမ်ား မဲစာရင္းတြင္ ပါဝင္ေနမႈ၊ လူအမ်ားတြင္ ေမြးေန႔သကၠရာဇ္ မ်ားတူညီေနမႈ၊ အမ်ိဳးသားႏွင့္အမ်ဳိးသမီးမ်ား မွားယြင္း ေနမႈ၊ စာလုံး ေပါင္းသတ္ပုံမ်ားမွားယြင္းမႈ၊ မွတ္ပုံတင္နံပါတ္ မ်ားမွားယြင္းမႈ၊ သက္ဆိုင္ရာ ရပ္/ေက်းတြင္ေနထိုင္ျခင္းမရွိ ေတာ့ သူမ်ား စာရင္းတြင္ပါဝင္ေနမႈ၊ ပါသင့္သည့္သူမ်ား မဲစာရင္းတြင္ ပါဝင္ျခင္းမရွိမႈမ်ားကို ေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္။ ယင္းအခ်က္ အလက္မ်ားမွားယြင္းရသည့္ အေၾကာင္းအရင္းမ်ား ကိုလည္းေလ့လာသိရွိခဲ့ရပါသည္။

ပထမဆုံးတင္ျပလိုသည္မွာ မဲစာရင္းသည္ ပုံစံ ၆၆/၆ ျဖစ္ေသာ အိမ္ေထာင္စုလူဦးေရစာရင္းကို အေျခခံ၍ စတင္ျပဳစုျခင္းျဖစ္ပါသည္။ မဲစာရင္းျပဳစုရာတြင္ ေရြးေကာက္ပြဲနည္းဥပေဒ ပုဒ္မ ၉ အရ ရပ္ကြက္ သို႔မဟုတ္ ေက်းရြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးကလည္းေကာင္း၊ ၿမဳိ႕နယ္လူဝင္မႈႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသားမွတ္ပုံတင္ေရး ဦးစီးဌာန ကလည္းေကာင္း ျပဳစုထားသည့္ လူဦးေရ (မသန္စြမ္းသူမ်ား အပါအဝင္) စာရင္းကိုရယူအေျခခံၿပီး စာရင္းျပဳစုရမည္ဟု ျပ႒ာန္းထားပါသည္။ တစ္အိမ္တက္ဆင္း ေကာက္ယူရ သည့္စာရင္းမဟုတ္ပါ။ ထို႔ေၾကာင့္ ယင္းအေျခခံသည့္ စာရင္းမ်ား မွန္ကန္မႈသည္မဲစာရင္းအေပၚ မ်ားစြာအက်ိဳး သက္ေရာက္ေစမည္ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းစာရင္းမ်ား ျပည့္စုံမႈေပၚမူတည္၍ မဲစာရင္း အမွားအမွန္ျဖစ္ႏိုင္ သည္ကိုလည္း သတိျပဳေစခ်င္ပါသည္။

အေျခခံမဲစာရင္းျပဳစုရာတြင္ သက္ဆိုင္ရာေဒသတြင္ အေျခခ်ေနထိုင္ေသာ ပုံစံ ၆၆/၆ ရွိ သူမ်ားကို ကြန္ပ်ဴ တာတြင္ ကနဦးစာရင္းသြင္းပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံ အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္တြင္ ယင္းအိမ္ေထာင္စု စာရင္းမရွိသူ၊ မွတ္ပုံတင္ မရွိသူ အမ်ားအျပားရွိပါသည္။ ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ ေမလတြင္ ထုတ္ျပန္ေသာ သန္းေခါင္စာရင္း အစီရင္ ခံစာ အတြဲ (၂) အရ မည္သည့္ကတ္မွ် ကိုင္ေဆာင္ထားျခင္း မရွိေသာ လူဦးေရေပါင္းမွာ ၁၁၂ဝ၇၇၆၉ဦး ရွိသည္ ဟု သိရပါသည္။ ဤအခ်က္သည္လည္း မဲစာရင္းျပဳစုရာတြင္ အခက္အခဲ တစ္ခုျဖစ္ပါသည္။

ကြယ္လြန္သူမ်ား မဲစာရင္းတြင္ ပါဝင္ေနျခင္းမွာလည္း ယင္းအိမ္ေထာင္စုစာရင္းမ်ားႏွင့္ ဆက္စပ္ေနပါသည္။ သက္ဆိုင္ရာ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းတြင္ ကြယ္လြန္သူမ်ားကို ပယ္ဖ်က္ထားျခင္းမရွိပါက စာရင္းသြင္းသူက စာရင္းတြင္ပါသမွ်ကို သြင္းမည္ျဖစ္ပါသည္။ ကြယ္လြန္သူ မ်ားကို စာရင္းသြင္းသူက မသိရွိႏိုင္ပါ။ ဤကဲ့သို႔ ကြယ္လြန္သူကို စာရင္းမွပယ္ဖ်က္ရသည္ကို မသိသူမ်ား ေက်းလက္ေဒသသာမက၊ ၿမိဳ႕ေပၚမ်ားတြင္ပင္ရွိေနပါ သည္။ အခ်ဳိ႕မွာလည္း စာရင္းပယ္ဖ်က္ရန္ ကရိကထမ်ား၍ အလုပ္႐ႈပ္မခံသူမ်ားရွိသကဲ့သို႔ မိမိခ်စ္ခင္တြယ္ တာသူမ်ားကို စာရင္းမွ ပယ္မထုတ္ခ်င္သူမ်ားလည္း ရွိေနသည္ဟု သိရွိရပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကြယ္လြန္သူမ်ား ပါေနရ ျခင္းျဖစ္ပါသည္။

ေမြးသကၠရာဇ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေန႔၊ လမ်ား တူညီေနေသာ ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ၿမိဳ႕ေပၚေန အခ်ဳိ႕ေသာသူမ်ားပင္လွ်င္ မိမိေမြးသကၠရာဇ္ကို မသိသူမ်ားရွိပါသည္။ ေက်းလက္ေတာရြာမ်ားတြင္မူ အေျမာက္ အျမား ရွိေနပါသည္။ ကြန္ပ်ဴတာတြင္ စာရင္းသြင္းရာ၌ ပုံစံ ၆၆/၆ မ်ားတြင္ ထည့္သြင္းထားျခင္း မရွိပါက ယင္းေနရာတြင္ ကြက္လပ္မ်ားျဖစ္ေနပါမည္။ ကြန္ပ်ဴတာ တြင္ စာရင္းသြင္းရာ၌ ခုႏွစ္သိၿပီး ေမြးလ၊ ရက္ မသိပါက ႏိုင္ငံတကာရွိ ျပည္သူ႔အင္အားဦးစီးဌာနမ်ားက အသုံးျပဳ သည့္စနစ္အတိုင္း ေမြးသည့္ႏွစ္၏ တစ္ဝက္ ျဖစ္ေသာ ဇြန္လ၏ ေနာက္ဆုံးရက္ျဖစ္သည့္ ၃ဝ ရက္ကိုယူ၍ စာရင္းသြင္းသည္ဟု ေလ့လာသိရွိရ ပါသည္။ ယခုစာရင္း ျပဳစုရာတြင္လည္း ႈၤႏွ ၏ အကူအညီျဖင့္ ႏိုင္ငံတကာ ပညာရွင္မ်ားက သင္တန္းမ်ားေပးကာ စာရင္းျပဳစုခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ဤႏိုင္ငံတကာစနစ္ကိုက်င့္သုံးကာ ေမြးရက္၊ လ မသိသူမ်ားကို ထည့္သြင္း ထားျခင္းျဖစ္ပါသည္။ မဲစာရင္းလာေရာက္ၾကည့္႐ႈၿပီး မိမိစာရင္းကို လာေရာက္ ျပင္ဆင္ေပးပါက အမွန္ကန္ဆုံး မဲစာရင္း မ်ားျဖစ္မွာ ေသခ်ာပါသည္။ facebook မ်ားတြင္ ေျပာေနသကဲ့သို႔ ရြာလုံးကြၽတ္ေမြးေန႔ပြဲမ်ား က်င္းပရန္ မလိုပါ။

အမ်ဳိးသမီး၊ အမ်ဳိးသား မွားယြင္းေနျခင္းတြင္လည္း အမည္၏ေရွ႕တြင္ ဦး၊ ေဒၚ မတပ္ထားပါက အမ်ဳိးသား၊ အမ်ဳိးသမီး နာမည္တူေတြအမ်ားႀကီးရွိသျဖင့္ စာရင္းသြင္းသူက မွားယြင္းစာရင္းသြင္းႏိုင္ပါသည္။

အမည္ကြဲလြဲေနျခင္းတြင္လည္း လက္ရွိ ပုံစံ ၆၆/၆ မ်ားတြင္ ျဖည့္သြင္းထားေသာ လက္ေရးမ်ား မပီသျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ မိတ္ေဆြပါေမာကၡတစ္ဦးက မဲစာရင္း သြားေရာက္ၾကည့္ရာတြင္ သူမခင္ပြန္းအမည္မွာ 'ေမာင္'ႏွင့္ 'ေအာင္' စာလုံးမွားေနသည္ကိုေတြ႕ရသည္ ဟုဆိုသည္။ သို႔ေသာ္ ရပ္/ေက်းစာေရးက သူမအား ရွင္းျပၿပီးၾကည့္ ရာတြင္ သူမကိုယ္တိုင္ပုံစံတြင္ ေရးထားေသာ ယင္းစာလုံးမွာ 'ေအာင္' သို႔မဟုတ္ 'ေမာင္' သို႔မ ဟုတ္ 'ေဟာင္'ဟူ၍ တိက်စြာခြဲျခားႏိုင္ျခင္း မရွိသည္ကို ေတြ႕ရသည္ဟု ျပန္လည္ေျပာျပခဲ့ပါသည္။

အလားတူ အမည္သတ္ပုံမ်ားကိုအမွားျပင္ဆင္ေနေသာ ၿမိဳ႕နယ္တစ္ခုတြင္သတိထားမိခဲ့ပါသည္။ တစ္ဦးက ဖတ္ၿပီး တစ္ဦးကစာရင္းျပင္ေနပါသည္။ သို႔ေသာ္ အသံ ထြက္တူၿပီး စာလုံးေပါင္းလြဲေနသည့္ အခ်က္ပင္ျဖစ္ပါ သည္။ ျမန္မာအမည္မ်ားတြင္ အသံတူသည့္စာလုံးကြဲမ်ား ရွိပါသည္။ ဥပမာ 'ဆန္း' 'စန္း' 'စမ္း' စာလုံးမ်ား ျဖစ္ ပါသည္။ ဖတ္သူက ဥပမာ 'ဦးဆန္း'ဟု ဖတ္လွ်င္ ႐ိုက္ သူက 'ဦးစန္း' ဟုလည္းေကာင္း၊ 'ဦးစမ္း'ဟူ၍လည္း ေကာင္း ႐ိုက္မိႏိုင္ပါသည္။ အခ်ဳိ႕ပုဂၢိဳလ္မ်ား၊ စာေရးသူ၏ သူငယ္ခ်င္းမ်ားတြင္ပင္လွ်င္ အဓိပၸာယ္အရ နာမည္ စာလုံးမ်ားကို ေရြးခ်ယ္သုံးတတ္သျဖင့္ ဤကဲ့သို႔ အမွား မ်ားလည္းျဖစ္ႏိုင္ပါသည္။

မွတ္ပုံတင္နံပါတ္ မွားရာတြင္လည္း ေရးသားထားေသာ လက္ေရးကမပီသ၍ လည္းေကာင္း၊ ပုံစံအခ်ဳိ႕မွာ ေဟာင္းႏြမ္း ေနၿပီးျဖစ္၍ ဂဏန္းမ်ားမွာ မထင္ရွား၍ မွားႏိုင္ပါသည္။ နားၾကားလြဲႏိုင္ေသာ ဂဏန္းမ်ားအေနျဖင့္ ႏွစ္၊ ခုနစ္၊ ရွစ္ တို႔မွားႏိုင္ပါသည္။ သုံးႏွင့္ ကိုးသည္လည္း နားၾကားလြဲႏိုင္ေသာ ဂဏန္းမ်ားျဖစ္ပါသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ကဲ့သို႔ ေဒသတြင္လည္း လက္ရွိရပ္ကြက္ တြင္ ေနထိုင္ျခင္း မရွိသူမ်ားပါေနျခင္း၊ ပါသင့္သူမ်ား မပါ ျခင္းသည္လည္း လက္ရွိေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားကို ေလ့လာ သိရွိပါက အမွားဟုေျပာဆိုရန္ခက္ခဲပါသည္။

ယခုပညာေပးေနေသာ 'ေထာင္မင္းသားႏွင့္ေတြ႕ဆုံ ျခင္း' 'က်ားခင္စိန္ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံျခင္း'စေသာ ပညာေပး ဇာတ္လမ္း မ်ားကို ၾကည့္႐ႈပါက ေကာင္းစြာနားလည္ သေဘာေပါက္မည္ဟုထင္ပါသည္။ တစ္ေနရာမွ တစ္ေနရာ သို႔ ေျပာင္းေရႊ႕လ်င္ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းကိုေျပာင္းေရႊ႕ရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း စာရင္းေျပာင္းေရႊ႕ျခင္း မရွိပါက မူလစာရင္းရွိသည့္ေနရာ၏ မဲစာရင္းတြင္သာ ပါရွိမည္ ျဖစ္ပါသည္။ အလားတူပင္ မိမိလက္ရွိ ေနထိုင္သည့္ ေနရာတြင္ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းမသြင္းထားပါက မည္မွ်ၾကာရွည္စြာ ေနထိုင္ ခဲ့သည္ျဖစ္ေစ၊ လက္ရွိေနရာတြင္ စာရင္းပါမည္ မဟုတ္ပါ။

အခ်ိဳ႕ေသာ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းမ်ားတြင္ မိဘအမည္ အျပည့္အစုံ ျဖည့္စြက္ထားျခင္း မရွိေသာစာရင္းမ်ား ကိုပင္ ေတြ႕ရွိရပါသည္။ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းတြင္ ျပည့္စုံစြာျဖည့္ထားျခင္း မရွိပါက ယင္းေနရာတြင္ ကြက္လပ္ မ်ား ျဖစ္ေနမည္ျဖစ္ပါသည္။ အခ်ိဳ႕မွာလည္း မိမိပတ္ဝန္း က်င္နီးစပ္ရာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားျဖစ္ေန၍ ေမးျမန္းကာ ျဖည့္စြက္ ေပးခဲ့သည္လည္း ရွိပါသည္။

ဤေနရာတြင္လည္း မဲစာရင္းစိစစ္သူမ်ားက စာရင္းတြင္မရွိဘဲ မိခင္၊ ဖခင္ နာမည္ျဖည့္စြက္ထား၍ အမွား စာရင္းတြင္ ထည့္ထားသည္ကိုလည္း ေတြ႕ရျပန္ပါသည္။

ယခုတင္ျပခ်က္မ်ားမွာ အမွားမ်ားရွိေနသည္ကို ျငင္းခ်က္ထုတ္ျခင္းမဟုတ္ပါ။ အထက္ပါအေၾကာင္း အက်ဳိး မ်ားေၾကာင့္ လည္းေကာင္း၊ စာရင္းသြင္းရာတြင္ အားနည္းခ်က္မ်ားေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ အမွားမ်ား ေပၚေပါက္ ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိေစလိုျခင္းျဖစ္ပါသည္။ ဤကဲ့သို႔ အမွားမ်ားေပၚေပါက္တတ္သျဖင့္ ေရြးေကာက္ပြဲနည္း ဥပေဒပုဒ္မ ၅ဝ (ဂ) တြင္ မဲစာရင္း၌ အနည္းငယ္မွားယြင္းျခင္း၊ ခ်ဳိ႕ငဲ့ျခင္း၊ ခြၽတ္ေခ်ာ္ျခင္းမ်ား ကိုျပင္ဆင္၍ မဲေပးခြင့္ ရွိရမည္။ ယင္းသို႔ ျပင္ဆင္ခြင့္ ျပဳခ်က္မ်ားကို မဲေပးသည့္ေန႔၌ပင္လွ်င္မဲ႐ုံမွဴးသည္ ပုံစံ ၁၂ ျဖင့္ အက်ဳိးအေၾကာင္း အက်ဥ္းခ်ဳပ္ကိုေရးသား မွတ္တမ္းတင္ရန္ျပ႒ာန္းထားပါသည္။ အေရးအကူး မွားယြင္းမႈရွိ ေသာ္လည္း မဲေပးခြင့္ဆုံး႐ႈံးမႈမရွိသည္ကို သိေစလိုပါသည္။

ကြင္းဆင္းခဲ့ရာေဒသတစ္ေလွ်ာက္တြင္ အခ်ဳိ႕ေသာ ပါတီမ်ားက မဲစာရင္းမွန္ကန္ေရး စိစစ္ေဆာင္ရြက္ေန သည္ဟုသိရပါသည္။ သို႔ေသာ္ ဤကဲ့သို႔အကူအညီေပးရာတြင္ လက္ရွိစာရင္းျပဳစုေနသည့္ အေျခအေန၊ လုပ္ငန္း ပမာဏအတိုင္းအတာ၊ ေရြးေကာက္ပြဲဆိုင္ရာဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ားကို သိရွိနားလည္ သေဘာ ေပါက္မွသာ ပိုမိုထိေရာက္ေသာ ကူညီမႈမ်ားျဖစ္လာပါမည္။ အခ်ဳိ႕ ေသာ ေကာ္မရွင္မ်ား၏တင္ျပခ်က္အရ မဲစာရင္း စိစစ္သူမ်ားက မဲစာရင္းတြင္မပါေသာ စာရင္းဟူ၍ လာေရာက္ေပးပို႔ျခင္းမ်ားရွိခဲ့သည္။ သို႔ေသာ္ အခ်ဳိ႕ေသာ စာရင္းမွာ ယခုသတ္မွတ္ထားေသာ ပုံစံ ၃၊ ၄၊ ၄(ဂ) စသည္ျဖင့္ တင္ျပျခင္းရွိသူမ်ားရွိသကဲ့သို႔ ယင္းပုံစံမ်ား အတိုင္းမဟုတ္ဘဲ မဲစာရင္းမပါသူမ်ားကို စာရင္းေကာက္ ယူကာသတ္မွတ္ရက္ေက်ာ္မွ လာေရာက္ေပးအပ္သူမ်ား လည္းရွိသည္ဟု သိရပါသည္။ ဤသည္မွာလည္း မဲစာရင္းမပါသူတိုင္း ပုံစံ (၃) စာရင္း လာေရာက္ေပးပါက ပုံစံပါအေထာက္အထားမ်ား၊ ေထာက္ခံခ်က္မ်ား ျပည့္စံုရန္ လိုအပ္ပါသည္။ မဲဆႏၵေပးခြင့္ရရွိသူ ဟုတ္/မဟုတ္ စိစစ္ရန္လိုပါသည္။ မျပည့္စုံပါက မဲစာရင္းတြင္ ပါမည္ မဟုတ္ပါ။ ဥပေဒႏွင့္မညီပါကလည္း မဲစာရင္းတြင္ ထည့္ေပးႏိုင္မည္မဟုတ္ပါ။

မဲစာရင္းမ်ားမွားေနသည္ဟုဆိုရာတြင္ အမွားရွိသည္ကို ျငင္းစရာအေၾကာင္းမရွိေသာ္လည္း အမွားရာခိုင္ႏႈန္း မ်ားေဖာ္ျပရာတြင္ ၈ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း မွားေနသည္ဆိုသည္မွာ မည္သည့္အခ်က္ေပၚတြင္ သုံးသပ္သည္ကိုမသိရပါ။ ခ႐ိုင္တစ္ခုတြင္ မဲစာရင္းစိစစ္ေရးေဆာင္ရြက္ေနသည့္ ပါတီတစ္ခုမွ ၇ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း မွားေနသည္ဟု တင္ျပ ပါသည္။ အမွားမ်ားသည္ဆိုေသာ ရပ္ကြက္/ေက်းရြာမ်ားကို အတိအက်တင္ျပေပးရန္ ေမးျမန္းေသာအခါ တိက် ေသာ အေျဖမရခဲ့ပါ။ တိက်စြာသိရွိပါက ယင္းအမွားမ်ားကို အျမန္ဆုံး အမွန္ျဖစ္ေရးကူညီေပးႏိုင္ရန္ ေမးျမန္း ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

သက္ဆိုင္ရာ ရပ္/ေက်းေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲ၊ ၿမိဳ႕နယ္ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲမ်ားက မဲစာရင္းကိုလာေရာက္ၾကည့္႐ႈသူ၊ ျပင္ဆင္ကန္႔ကြက္၊ ျဖည့္စြက္ပုံစံမ်ား တင္သြင္းသူမ်ားစာရင္း ကို အသီးသီးေကာက္ယူထားၾကပါသည္။ ပုံစံ (၃)မွာ မဲစာရင္းတြင္ အမည္ထည့္သြင္းေပးရန္ ေတာင္းဆိုလႊာ ျဖစ္ပါသည္။ ပုံစံ (၄)မွာ မဲစာရင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း ေသာ ကန္႔ကြက္လႊာျဖစ္ၿပီး ပုံစံ ၄ (ဂ) မွာ မဲစာရင္းႏွင့္စပ္လ်ဥ္း ေသာ ျပင္ဆင္လႊာျဖစ္ပါသည္။ ဤသို႔ ျဖည့္စြက္၊ ကန္႔ကြက္၊ ျပင္ဆင္ရန္ ေတာင္းခံလႊာရရွိမႈကို ၾကည့္ေသာ အခါ ခ႐ိုင္ကိုလိုက္၍ အနည္းဆုံး ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ အမ်ားဆုံး ၃ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိသာ ရရွိခဲ့ေၾကာင္း သိရ ပါသည္။ ၈ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း အမွားမ်ားေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲ မွာ မွ်တမႈရွိမည္မဟုတ္ဟူေသာ ေကာက္ခ်က္မ်ားသည္ မွန္၊ မမွန္ သိသာႏိုင္ပါသည္။

အခ်ဳိ႕ကလည္း မဲစာရင္းမွားေန၍ မသမာမႈမ်ား ျဖစ္လာႏိုင္သည္ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ သန္းေခါင္စာရင္းပါ လူဦး ေရႏွင့္ညႇိကာ လူဦးေရမည္မွ် မဲေပးခြင့္ရႏိုင္မည္ မဟုတ္ဟူ၍လည္းေကာင္း ေရးသားေျပာဆို ေနၾကသည္ကို လည္းေတြ႕ရပါသည္။ သို႔ေသာ္ ျပည္ေထာင္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္သည္ မဲေပးခြင့္ရွိသူတိုင္း မဲစာရင္း ပါေရးအတြက္ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ ေဆာင္ရြက္ေနျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ေက်းလက္ေတာရြာအမ်ားစုတြင္ ႏွစ္ေပါင္း မ်ားစြာ ေနထိုင္သည့္ ေဒသခံမ်ားျဖစ္ေသာ္လည္း အိမ္ေထာင္စုစာရင္း မရွိသူ၊ မွတ္ပုံတင္မရွိသူမ်ားအား ဥပေဒႏွင့္အညီ မဲဆႏၵေပးပိုင္ခြင့္ ရွိသူျဖစ္ေၾကာင္း သက္ဆိုင္ရာ ရပ္/ ေက်းရွိအေထာက္အကူျပဳေကာ္မတီ မ်ားမွ ေထာက္ခံျခင္းျဖင့္ မဲစာရင္းကို ထည့္သြင္းခြင့္ျပဳခဲ့ပါသည္။

ယခင္က မဲေပးခြင့္ရွိၿပီး မဲစာရင္းမပါသူမ်ားမွာလည္း ယခင္ကဥပေဒမ်ားအရ မဲေပးခြင့္ရခဲ့ေသာ ယာယီ သက္ ေသခံ ကတ္ကိုင္ေဆာင္သူမ်ားမွာ မၾကာမီက လႊတ္ေတာ္မွ ျပင္ဆင္ခ်က္အရ ယင္းပုဂၢိဳလ္မ်ား မဲစာရင္းတြင္ ပါေတာ့ မည္မဟုတ္ပါ။ သို႔ေသာ္ ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ လူဝင္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရးဌာနမွ မိုးပြင့္စီမံခ်က္ျဖင့္ ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရး ကတ္ျပားထုတ္ေပးႏိုင္ရန္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေနဆဲျဖစ္ပါ သည္။ ယင္းဌာန၏ ေဆာင္ရြက္ ခ်က္မ်ားအရ ဤပုဂၢိဳလ္မ်ားထဲမွ ႏိုင္ငံသား၊ ဧည့္ႏိုင္ငံသား၊ ႏိုင္ငံသားျပဳခြင့္ရသူမ်ားကို စိစစ္ထုတ္ျပန္ ေပးႏိုင္ပါက ဥပေဒႏွင့္အညီ မဲစာရင္းတြင္ ျပန္လည္ထည့္သြင္းေပးမည္ျဖစ္ပါသည္။

ယခုမဲစာရင္းျပဳစုၿပီး ကပ္ထားေၾကညာရေသာ ရည္ရြယ္ခ်က္မွာလည္း မဲစာရင္းအမွားမ်ားကို ျမင္၍ အမွန္ျပင္ ႏိုင္ရန္ျဖစ္ပါသည္။ သက္ဆိုင္ရာပုဂၢိဳလ္မ်ား၏ ကိုယ္ေရးအခ်က္အလက္အမွန္မ်ားကို စာရင္းသြင္းသူမ်ား က မည္သည့္နည္းႏွင့္မွ် အမွန္အားလုံးသိရွိႏိုင္မည္မဟုတ္ ပါ။ ဤသို႔အမွားမ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ျပသ၍ သက္ဆိုင္ရာ ပုဂၢိဳလ္မ်ားက အမွန္ျပင္ေပးၾကလွ်င္ မွန္ကန္ေသာမဲစာရင္း ကို ရရွိႏိုင္မည္ျဖစ္ပါသည္။ မွန္ကန္ေသာ မဲစာရင္း တစ္ခုရရွိပါက ေနာက္ေနာင္ေသာ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားအတြက္ မွန္ကန္ေသာ အေျခခံမဲစာရင္းတစ္ခုရွိေနၿပီး အခ်ိန္အခါ အလိုက္မဲစာရင္းမ်ားျပင္ဆင္၊ ျဖည့္စြက္၊ ပယ္ဖ်က္ျခင္း လြယ္ကူစြာ ျပဳလုပ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ ေရြးေကာက္ပြဲ နည္းဥပေဒပုဒ္မ ၉ တြင္လည္း မဲစာရင္းကပ္သည့္အခ်ိန္တြင္ မိမိအမည္မဲစာရင္းတြင္ ပါ/မပါ ၾကည့္႐ႈရန္ တာဝန္ရွိသည္ ဟုလည္း ျပ႒ာန္းထားပါသည္။ ျပည္သူတိုင္းသည္ ကိုယ္စီကိုယ္ငွတာ ဝန္ထမ္း ေဆာင္ပါက ေအာင္ျမင္မႈရမည္မွာ မလြဲမေသြပင္ျဖစ္ပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ က်င့္သုံးေသာစနစ္ကိုလည္း သတိျပဳရန္လိုပါသည္။ မဲဆႏၵကို ေပးလိုကေပးႏိုင္ၿပီး ေပးလိုျခင္း မရွိပါက မေပးဘဲေနႏိုင္သည့္စနစ္ျဖစ္သည္။ အခ်ဳိ႕ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ မဲမေပးမေနရစနစ္ျဖစ္၍ လူတိုင္း မဲဆႏၵေပးရန္ မွတ္ပုံတင္ရေသာ စနစ္က်င့္သုံးသည္ ကိုလည္း ေလ့လာရပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္မူ မိမိဆႏၵ အေလ်ာက္ မဲေပး၊ မေပး ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခြင့္ရွိသည္ျဖစ္ရာ မဲစာရင္းတြင္ မိမိအမည္ပါေရးသည္ ျပည္သူမ်ားတြင္ လည္း တာဝန္ရွိပါသည္။ ယခုအခါ မဲစာရင္းတြင္ အမည္ ပါ/မပါ လာေရာက္ၾကည့္႐ႈသူရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ေဒသကို လိုက္၍ အခ်ဳိ႕ ေဒသတြင္ အလြန္နည္းပါးေနသည္ကို ေတြ႕ရပါသည္။ ၾကည့္႐ႈၿပီး ဝိုင္းဝန္းျပင္ဆင္ေပးမွသာ အမွန္ မဲစာရင္း ျဖစ္လာပါမည္။

အခ်ဳပ္အားျဖင့္ေျပာရလွ်င္ မဲစာရင္းအမွားမ်ားေၾကာင့္ မဲေပးခြင့္မဆုံး႐ႈံးႏိုင္ပါ။ မဲစာရင္းအမွားေၾကာင့္ မသမာမႈ မျဖစ္ေစရန္ ႀကိဳတင္ျပင္ဆင္ ေဆာင္ရြက္ေနပါသည္။ လက္ရွိအမွားမ်ားကို အမွန္ကန္ဆုံးျဖစ္ေစရန္ ပြင့္လင္း ျမင္သာစြာ ေဆာင္ရြက္ေနသည္ျဖစ္၍ လက္ရွိ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေနေသာ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ႏိုင္ငံေရး ပါတီမ်ား၊ ျပည္သူမ်ားက ဥပေဒႏွင့္အညီ ပူးေပါင္းပါဝင္ ေဆာင္ရြက္ပါက မသမာမႈမ်ားအတြက္ စိုးရိမ္ စရာမ ရွိႏိုင္ပါ။

အေရးႀကီးဆုံးမွာ မဲစာရင္းတြင္ အမည္မပါပါက မဲေပးခြင့္ရရွိႏိုင္မည္မဟုတ္သည္ကိုေတာ့ သိရွိၾကရန္ လိုအပ္ပါ သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေရြးေကာက္ပြဲနီးလွ်င္ ေနာက္ဆုံးမဲစာရင္းတစ္ႀကိမ္ ထပ္မံေၾကညာပါဦးမည္။ ထိုအခ်ိန္ က် လွ်င္ ျပင္ဆင္ရန္ ၁၄ ရက္ခြင့္ျပဳဦးမည္ျဖစ္ၿပီး ယင္းမဲစာရင္းသည္ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ မဲစာရင္းျဖစ္ ပါသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ မဲစာရင္းကပ္သည့္အခါ ၾကည့္၍ အမွားျပင္ေပး အမွန္ေရာက္ေရးကို ဝိုင္းဝန္းႀကိဳးပမ္း ေပးရန္ ႏႈိးေဆာ္အပ္ပါသည္။ ။

ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕၀င္တစ္ဦး