လူေျပာမ်ားေသာ အမွားမ်ား

ေဆာင္းပါး

ေကေက (မဟာဝိဇၨာ)

အေျခခံမဲဆႏၵရွင္စာရင္းတြင္ အမွားေတြအမ်ားႀကီးရွိသည္ဟု ဂ်ာနယ္ႏွင့္ပုဂၢလိက သတင္းစာမ်ားက ေရးသား ၾကသည္။ အမွားရာခိုင္ႏႈန္းကို ၈ဝ အထိ ေျပာၾကသည္။

ဧရာဝတီဂ်ာနယ္က ၉ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ဆိုသည္။ ဤသို႔ အပတ္စဥ္ ေရးဖန္မ်ားေသာအခါ အေျခခံမဲဆႏၵရွင္ စာရင္းအေပၚ မဲဆႏၵရွင္တို႔က သံသယဝင္လာ႐ုံသာမက အစိုးရ၊ လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ ထိပ္ပိုင္းကိုပင္ သတင္းေတြက ကိုင္လႈပ္ႏိုင္စြမ္းရွိလာသည္။ ငါ့စေကာ တပ္ႀကီးခ်ီလာၿပီဆိုေသာ အေနအထား ေရာက္ေအာင္ ဖန္တီးၿပီးေသာအခါတြင္ အမွားေတြ မ်ားလြန္းေသာ မဲစာရင္းျဖင့္ ျပဳလုပ္မည့္၂ဝ၁၅ ေရြးေကာက္ ပြဲသည္ တရားမွ်တေသာ ေရြးေကာက္ပြဲ မျဖစ္ႏိုင္ဟူေသာ လမ္းေၾကာင္းေပၚသို႔ လိမၼာပါးနပ္ စြာ ဆြဲေခၚယူ သြားသည္။

ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မရွိေသာ ေရြးေကာက္ပြဲကို မျဖစ္ ေစခ်င္တာလား၊ ျဖစ္သည့္တိုင္ တရားမွ်တမႈ မရွိေၾကာင္း ႀကိဳတင္ကာထားခ်င္တာလား အမ်ိဳး မ်ိဳးေတြးမိသည္။ အျပဳသေဘာပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ ပါက အမွားေတြ ၈ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ရွိသည္ဟု ေအာ္ေန႐ုံႏွင့္ မၿပီးဘဲ၊ ¤င္းအမွားအားလုံးကို ျပင္ဆင္ေပးမည့္ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲေတြ လက္ထဲ အခ်ိန္မီေရာက္ေအာင္ ထည့္ေပးသင့္သည္။

တကယ္အလုပ္လုပ္ေနေသာ အလယ္အလတ္ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲမ်ားထံ အဆင့္တူခ်င္းလာေရာက္၍ အေျခခံ မဲဆႏၵရွင္ စာရင္း၏ သေဘာသဘာဝ၊ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ ျပဳစုပုံျပဳစုနည္း အစရွိသည္တို႔ကို မိမိတို႔လုပ္ငန္းမစတင္မီ ေမးျမန္းေဆြးေႏြးညိႇႏႈိင္း သင့္သည္။

သေဘာသဘာဝမတူေသာ အဖြဲ႕ႏွစ္ခု ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မည္ဆိုလွ်င္ တစ္ဖြဲ႕အေၾကာင္း တစ္ဖြဲ႕သိရမည္။ တစ္ဖြဲ႕၏အားနည္းခ်က္ကို တစ္ဖြဲ႕၏ အားသာခ်က္ျဖင့္ ျဖည့္ဆည္းေပးရမည္ဟု ဖတ္မွတ္ဖူးသည္။

ေရြးေကာက္ပြဲမဲဆႏၵရွင္စာရင္းသည္ မွားတတ္ေသာ သေဘာရွိေပသည္။ မိမိႏိုင္ငံထက္ ေရြးေကာက္ပြဲ အေတြ႕ အႀကံဳရွိေသာ ႏိုင္ငံမ်ားမွာပင္ ဤအမွားမကင္းႏိုင္ေခ်။ လႊတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲ ဥပေဒမ်ားတြင္ မဲဆႏၵရွင္ မ်ားအား မဲစာရင္းသြား ေရာက္ၾကည့္႐ႈရန္၊ မိမိနာမည္မပါလွ်င္ ပုံစံ-၃ ျဖင့္ မဲစာရင္းထည့္ေပးဖို႔ ေတာင္းဆိုရန္၊ အခ်က္အလက္မ်ား မွားေနလွ်င္ ျပင္ဆင္ေပးဖို႔ ပုံစံ-၄ (ဂ)ျဖင့္ ေတာင္းဆိုရန္၊ မပါသင့္သူပါေနလွ်င္ ပုံစံ-၄ ျဖင့္ကန္႔ကြက္ရန္ ျပ႒ာန္းထားျခင္းသည္ မွားတတ္ ေသာ သေဘာရွိေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲ ေကာ္မရွင္ႏွင့္ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲအဆင့္ဆင့္သည္ အေျခခံမဲဆႏၵ ရွင္စာရင္းမ်ားကို ျပသေၾကညာေသာအခါ ျပည့္စုံ မွန္ကန္ေသာ မဲဆႏၵရွင္ စာရင္းမ်ားျဖစ္ပါသည္ဟု မေျပာခဲ့ေခ်။ မွားတတ္သည္၊ မွားမည္ကို သိေသာ ေၾကာင့္ ဥပေဒပါအတိုင္း လာၾကည့္ရန္၊ လိုအပ္ပါက ပုံစံသုံးမ်ိဳးကို အသုံးခ်၍ သက္ဆိုင္ရာ ေရြးေကာက္ ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲကို ျပင္ခိုင္းရန္ သတင္းထုတ္ျပန္ ခ်က္ထုတ္ျပန္ျခင္းႏွင့္ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႕ အစည္း မ်ား၏တက္ၾကြေသာအကူအညီျဖင့္ မဲဆႏၵရွင္မ်ားအား ႏႈိးေဆာ္အသိေပးျခင္းတို႔ကိုသာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ သည္။

ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲအဆင့္ဆင့္သည္ ျပသေၾကညာထားသည့္ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းကို လာေရာက္ၾကည့္ ႐ႈေသာ မဲဆႏၵရွင္အေရအတြက္၊ ပုံစံသုံးမ်ိဳး အသီးသီးတင္သြင္းေသာ အေရအတြက္ တို႔ကို မွတ္သားထားသည္။ စာရင္းမပိတ္ႏိုင္ေသး သျဖင့္ တိုင္းေဒသႀကီးခ်ဳပ္ ရလဒ္မေပၚေသးေသာ္ လည္း ၿပီးစီးသမွ်စာရင္းအရ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ရွိ ႏိုင္သည္။ အားလုံးၿပီးစီးလွ်င္ ၂ဝ/၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းထက္ ပိုမည္မထင္ေပ။ သို႔ျဖစ္လွ်င္ အဘယ္ေၾကာင့္ ရာခိုင္ ႏႈန္း ၈ဝ/၉ဝ ျဖစ္ေနရပါသနည္း။

ျဖစ္ႏိုင္ေျခမ်ားထဲတြင္ အဓိကအက်ဆုံးမွာ တိုင္း တာေသာေပတံ မွားယြင္းေသာေၾကာင့္ဟု ေတြးမိ သည္။ အေျခခံမဲဆႏၵရွင္စာရင္း ျပဳစုေသာလုပ္ငန္းကို အေျခခံမဲဆႏၵွရွင္စာရင္းေပတံျဖင့္တိုင္းမွ မွန္ကန္ ေသာ အမွားကို ရပါမည္။ အေျခခံမဲဆႏၵရွင္စာရင္း ျပဳစုေသာလုပ္ငန္းကို အၿပီးသတ္မဲဆႏၵရွင္စာရင္း ေပတံျဖင့္ တိုင္းတာလွ်င္ အမွားမ်ား ေဖာင္းပြေန ေပလိမ့္မည္။ ရွင္းပါမည္။ အေျခခံမဲဆႏၵွရွင္စာရင္း ( Basic Voters’ List ) သည္ ၂ဝ၁၅ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အသုံးျပဳရန္ မဟုတ္ဘဲ၊ ေရြးေကာက္ပြဲရက္ ေၾကညာၿပီး သည့္ေနာက္ စတင္ျပဳစုရမည့္ အၿပီးသတ္မဲစာရင္း (Final Voters’ List) ျပည့္စုံမွန္ကန္ေရးအတြက္ အခ်ိန္ယူ ႀကိဳတင္ျပဳစုထားေသာ စာရင္းျဖစ္သည္။

အေျခခံမဲဆႏၵရွင္စာရင္းတြင္ မဲဆႏၵနယ္အတြင္း အေျခခ်ေနထိုင္သည္ဟု မွတ္ယူရမည္ျဖစ္ေသာ ျမိဳ႕နယ္ လူဝင္မႈ ႀကီးၾကပ္ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အား ဦးစီးဌာနတြင္ စာရင္းေပါက္သည့္ အိမ္ေထာင္စုစာရင္း ( ပုံစံ ၆၆/၆ )ပါသူမ်ားကိုသာ ထည့္သြင္းပါသည္။ အိမ္ေထာင္စုစာရင္းမရွိသူမ်ား၊ ဧည့္စာရင္းျဖင့္ ေနထိုင္သူမ်ား၊ မၾကာခဏ ေျပာင္းေရႊ႕ရတတ္ေသာ တပ္မေတာ္သားမ်ားႏွင့္ မိသားစုမ်ား၊ ရဲတပ္ဖြဲ႕ဝင္ မ်ားႏွင့္ မိသားစုမ်ားကို မထည့္ သြင္းေသးပါ။ အၿပီးသတ္မဲဆႏၵရွင္စာရင္း ျပဳစုေသာအခါတြင္မူ ၎တို႔ အားလုံး ပါသင့္ပါထိုက္သူ အားလုံးကို ထည့္သြင္း မည္ျဖစ္သည္။

ဧည့္စာရင္းျဖင့္ ေနထိုင္သူမ်ားသည္ အေျခခံ မဲဆႏၵွရွင္စာရင္းတြင္ အက်ဳံးမဝင္ေသးေၾကာင္း၊ အိမ္ေထာင္စု စာရင္း မရွိသူမ်ားသည္ ၎တို႔ ေနာက္ ဆုံးေနခဲ့သည့္ မဲဆႏၵနယ္တြင္သာ မဲစာရင္းပါမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စုေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္၏ သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္ႏွင့္ ေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲမ်ား၊ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႕ အစည္းမ်ား၏ မဲဆႏၵရွင္ ပညာ ေပး အစီအစဥ္မ်ားတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့သည္။

သို႔ျဖစ္ရာ အေျခခံမဲဆႏၵရွင္စာရင္းျပဳစုျခင္း လုပ္ငန္းကို အၿပီးသတ္ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းျပဳစုပုံစံ ေပတံႏွင့္ တိုင္းခဲ့ ပါလၽွင္ က်န္ရစ္သူမ်ား (အမွားေတြ)အလြန္မ်ားေနေပလိမ့္မည္။ အေျခခံမဲဆႏၵရွင္ စာရင္းတြင္ မထည့္ေသး ေသာ ေသာင္းႏွင့္ခ်ီသည့္ အင္အားမ်ားသည္ အမွားမ်ားျဖစ္သြားႏိုင္သည္။

မဲဆႏၵရွင္အမည္၊ မိဘအမည္၊ ႏိုင္ငံသားစိစစ္ ေရးကတ္ျပားအမွတ္၊ ဧည့္ႏိုင္ငံသားႏွင့္ ႏိုင္ငံသား ျပဳခြင့္ရသူ လက္မွတ္အမွတ္၊ ေနရပ္လိပ္စာတို႔တြင္ စာလုံးေပါင္းမွားျခင္း၊ အမည္လြဲျခင္း၊ ဂဏန္းမွားျခင္း၊ က်န္ရစ္ျခင္း အစရွိသည္တို႔မွာ အခ်က္အလက္မွား ျခင္းျဖစ္သည္။ မဲဆႏၵရွင္က အခ်က္အလက္ မွားယြင္း မႈကို ပုံစံ- ၄(ဂ)ျဖင့္ မတင္သြင္းေသာ္လည္း သိသာ ထင္ရွားေသာ သတ္ပုံသတ္ၫႊန္းအမွား၊ အေရးအကူး ခြၽတ္ယြင္းေသာအမွား၊ မေတာ္တဆအမွားမ်ားကို မဲဆႏၵရွင္စာရင္းျပဳစုစဥ္ႏွင့္ စစ္ေဆးစဥ္ေတြ႕ရွိက ရပ္ကြက္ႏွင့္ေက်းရြာအုပ္စု ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္ အဖြဲ႕ခြဲႏွင့္ ၿမိဳ႕နယ္ေရြးေကာက္ပြဲေကာ္မရွင္အဖြဲ႕ခြဲ တို႔က နည္းဥပေဒ ၁၃ (က) ႏွင့္ (ခ)တို႔အရ ျပင္ဆင္ ေပးမည္ျဖစ္သည္။

တစ္ဖန္ မဲေပးစဥ္တြင္အမည္ သို႔မဟုတ္ ေနရပ္လိပ္စာႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ ေဖာ္ျပခ်က္တြင္ အနည္း ငယ္မွား ယြင္းျခင္း၊ ခ်ိဳ႕ငဲ့ျခင္း၊ ခြၽတ္ေခ်ာ္ျခင္းရွိေသာ္လည္း ထိုေဖာ္ျပခ်က္ႏွင့္ သက္ဆိုင္သူသည္ ဆႏၵမဲ ေပးပိုင္ခြင့္ရွိသူ အမွန္ျဖစ္ေၾကာင္း တာဝန္ခံတင္ျပႏိုင္ သူရွိလွ်င္ မဲ႐ုံမွဴးက မွတ္တမ္းတင္ၿပီး ျပင္ဆင္ေပး ႏိုင္ေၾကာင္း မဲ႐ုံမွဴးလုပ္ငန္းလမ္းညႊန္ အပုဒ္ ၅ (ဂ)၊ (၁၆)တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

အေသးအဖြဲအမွားတိုင္းကို အမွားတစ္ခုအျဖစ္ ေရတြက္ပါလွ်င္ မဲဆႏၵရွင္ သိန္းႏွင့္ခ်ီေသာ ၿမိဳ႕နယ္ တစ္ခုတြင္၊ မဲဆႏၵရွင္စာရင္းျပဳစုသူႏွင့္ အခ်က္ အလက္ထည့္သြင္းသူတို႔၏ ေညာင္းညာေသာအခါ ျဖစ္တတ္ေသာ လူ႔သဘာဝအမွား(human error) ႏွင့္ မွီျငမ္းျပဳစုေသာစာရင္း၏ မထင္ရွားမႈတို႔အရ အမွားဒီဂရီသည္ ျပဒါးတိုင္ ထိပ္သို႔ တက္ေပေတာ့မည္။ ဤေသးဖြဲေသာ အမွားကေလးမ်ားသည္ မဲေပးျခင္းကို မထိခိုက္ ေစႏိုင္ေသာ ေၾကာင့္ ဇာခ်ဲ႕ရန္ မလိုအပ္ေပ။

ေမြးရက္ေမြးလထပ္ျခင္းမွာ အမွားမဟုတ္ဘဲ ေမြးရက္ေမြးလ မေျပာႏိုင္ေသာ မဲဆႏၵရွင္မ်ားကို မဲဆႏၵရွင္ စာရင္းတြင္ ပါဝင္ႏိုင္ေအာင္ ရပ္ရြာ ဓေလ့မွတ္ထုံးႏွင့္ ေဆာ့ဖ္ဝဲနည္းပညာတို႔အပ္စပ္ ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ ေပးျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ထပ္မံရွင္းလင္းျပရန္ လိုမည္မထင္ေပ။ မဲဆႏၵရွင္အခ်ိဳ႕တြင္ ႏိုင္ငံသား စိစစ္ေရးနံပါတ္ မပါျခင္းမွာ ¤င္းတို႔တြင္ ယင္းကတ္ျပားမရွိေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။

ႏိုင္ငံသားစိစစ္ေရးကတ္ျပား (မွတ္ပုံတင္ လက္မွတ္) မရွိသူသည္ မဲစာရင္းတြင္ မပါရ၊ မဲမေပးရဟု ျပ႒ာန္းခ်က္မရွိပါ။ သတ္မွတ္ရက္စြဲတြင္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ျပည့္သူသည္ လႊတ္ေတာ္ေရြး ေကာက္ပြဲဥပေဒပုဒ္မ ၆ ႏွင့္ ကိုက္ညီလွ်င္၊ ပုဒ္မ ၇ ႏွင့္ မၿငိစြန္းလွ်င္၊ အေျခခံမဲဆႏၵရွင္ စာရင္းျပဳစု ျခင္းႏွင့္ အခ်က္အလက္ ထည့္သြင္းျခင္း လက္စြဲ စာေစာင္ႏွင့္ညီၫြတ္လွ်င္ မွတ္ပုံတင္ရွိသည္ျဖစ္ေစ၊ မရွိသည္ျဖစ္ေစ၎၏ အခြင့္အေရး မဆုံး႐ႈံးေအာင္ အေျခခံမဲဆႏၵရွင္စာရင္းတြင္ ထည့္ေပးရပါသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ မဲဆႏၵရွင္၏ မွတ္ပုံတင္စာတိုင္း၌ ကြက္လပ္ျဖစ္ေနျခင္းသည္လည္း အမွားမဟုတ္ေခ်။ ဒါေတြကို အမွားဟုေရတြက္လွ်င္ အမွားမ်ား ေဖာင္းပြႏိုင္ပါသည္။ ယခုအခါ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသ ႀကီး လူဝင္မႈ ႀကီးၾကပ္ ေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အင္အားဦးစီး ဌာနသည္ အေျခခံမဲဆႏၵရွင္စာရင္းတြင္ မွတ္ပုံ တင္မပါသူမ်ားကို မွတ္ပုံတင္ ရရွိေရး ေဆာင္ရြက္ေပး ေနေၾကာင္း သိရွိရသည္။

လႊတ္ေတာ္ေရြးေကာက္ပြဲဥပေဒ ၇ တြင္ ေဖာ္ျပထားသူမ်ားသည္ အေျခခံမဲဆႏၵရွင္စာရင္းတြင္ ပါဝင္ေနျခင္း၊ မဲဆႏၵရွင္တစ္ဦးသည္ မဲစာရင္းႏွစ္ ေနရာတြင္ပါေနျခင္း၊ ယာယီသက္ေသခံလက္မွတ္ ကိုင္ေဆာင္ထားသူကို မပယ္ဖ်က္မိဘဲ က်န္ေနျခင္း အစရွိသျဖင့္ အေျခခံမဲဆႏၵရွင္စာရင္းတြင္ မပါသင့္ သူမ်ားပါေနလွ်င္ ပုံစံ-၄ ျဖင့္ ကန္႔ကြက္ရသည္။

(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)