ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌး သတင္းမီဒီယာမ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံၿပီး လတ္ရွိျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိသည့္ ႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး အေျခအေနမ်ားအား ရွင္းလင္းေျပာၾကား

ေနျပည္ေတာ္၊ ဇြန္ ၇

ႏိုင္ငံေတာ္အတိုင္ခံ႐ုံး၀န္ႀကီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးသည္ သတင္းမီဒီယာမ်ားႏွင့္ ယေန႔ ညေန ၄ နာရီခြဲတြင္ ေနျပည္ေတာ္ရွိ သမၼတအိမ္ေတာ္ သတင္းစာရွင္းလင္းခန္းမ၌ေတြ႕ဆုံၿပီး ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ၊ ႏုိ္င္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္တို႔၏ လတ္တေလာ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ား၊ ႏိုင္ငံေတာ္၏
လက္ရွိျဖစ္ေပၚလ်က္ရွိသည့္ ႏုိင္ငံေရး၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရး အေျခအေနမ်ားအား ရွင္းလင္းေျပာၾကားသည္။
ေတြ႕ဆုံစဥ္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးက ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦး၀င္းျမင့္သည္ အိႏၵိယသမၼတ ႏုိင္ငံသိုု႔သြားေရာက္၍ နယူးေဒလီၿမိဳ႕၌ က်င္းပသည့္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ရွရီနရန္ ဒရာမိုဒီ၏ ဒုတိယအႀကိမ္ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္သက္တမ္း က်မ္းသစၥာက်ိန္ဆိုပြဲ အခမ္းအနားသို႔ တက္ေရာက္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ႏုိင္ငံေတာ္၏ အတိုင္ပင္ခံပုဂၢိဳလ္ ေဒၚေအာင္ ဆန္းစုၾကည္သည္ ခ်က္သမၼတႏုိင္ငံႏွင့္ ဟန္ေဂရီႏုိင္ငံတို႔သို႔ တရား၀င္ ခရီးသြားေရာက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ ျမန္မာ-ခ်က္ႏွစ္ႏိုင္ငံ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ ျမႇင့္တင္ေရးႏွင့္ ႏွစ္ႏိုင္ငံသံ႐ုံးမ်ား အျပန္အလွန္ဖြင့္လွစ္ႏုိင္ေရး ေဆြးေႏြးခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ဟန္ေဂရီႏုိင္ငံ ျပည္သူ႔၀န္ထမ္း အမ်ိဳးသားတကၠသိုလ္တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ဒီိမိုကေရစီအသြင္ ကူးေျပာင္းမႈအေတြ႕အႀကဳံႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားခဲ့ကာ ျမန္မာ - ဟန္ေဂရီ ႏွစ္ႏိုင္ငံစီးပြားေရးဖိုရမ္သို႔ တက္ေရာက္ခဲ့ပါ ေၾကာင္း။
ႏုိင္ငံေတာ္အတိုင္ပင္ခံ႐ုံး၀န္ႀကီးဌာန ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင့္ေဆြ ေတာင္ကုိရီးယားႏုိင္ငံ၊ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံႏွင့္ ႐ုရွားႏုိင္ငံတို႔သို႔ သြားေရာက္ခဲ့သည့္ သုံးႏုိင္ငံခရီးစဥ္ကို တင္ျပလိုပါေၾကာင္း၊ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီးသည္ ပထဆုံးအေနျဖင့္ ေမလက ေတာင္ကိုရီးယားႏုိင္ငံ၌ က်င္းပသည့္ (၁၄)ႀကိမ္ေျမာက္ ဂ်ယ္ဂ်ဴးဖိုရမ္သို႔ တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ဂ်ပန္ႏုိင္ငံသို႔ ေမ ၃၀ ရက္မွ ဇြန္ ၂ ရက္အထိ သြားေရာက္ကာ 25th Future of Asia Conference သုိ႔တက္ေရာက္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ထို႔ေနာက္ ျပည္ေထာင္စု ၀န္ႀကီးသည္ ႐ု႐ွားႏုိင္ငံသို႔ သြားေရာက္၍ (၂၃)ႀကိမ္ေျမာက္ ႏုိင္ငံတကာစီးပြားေရး ဖိုရမ္သို႔ တက္ေရာက္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ႏုိင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲမ်ားသည္ အေရးပါသည့္ ႏုိင္ငံတကာ မိတ္ဖက္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ သံတမန္ဆက္သြယ္မႈ၊ ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏွီးမႈႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကို ျမႇင့္တင္ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း။
ၿငိမ္းခ်မ္းလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ေျမာက္ပုိင္းအဖဲြ႕မ်ားႏွင့္ ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္း လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ အဆိုပါ အဖြဲ႕မ်ားက Bilateral ေရးထိုးရန္ အဆိုျပဳခ်က္မ်ား ေပးပို႔ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ NRPC ဖက္မွ အပစ္အခတ္ရပ္စဲရန္ကိစၥ၊ ေနာက္ထပ္တိုက္ပြဲမ်ား မျဖစ္ေအာင္မည္သို႔ေဆာင္ရြက္မည္၊ တပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကိစၥမ်ားႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး မည္သို႔ေသာ စည္းမ်ဥ္း စည္းကမ္းႏွင့္ သေဘာတူညီခ်က္မ်ားရယူမည္၊ IDP မ်ားရွိသည့္ ေဒသမ်ားတြင္ မည္သို႔ေဆာင္ရြက္မည္၊ NCA လက္မွတ္ေရးထိုးေရး စသည့္ကိစၥရပ္ မ်ားသည္ Bilateral Agreement တြင္ မျဖစ္မေနပါ၀င္ရမည့္ အခ်က္မ်ားျဖစ္သည္ဟု ရွင္းျပခဲ့ပါ ေၾကာင္း။
ေနာက္တစ္ႀကိမ္ေတြ႕ဆုံပြဲ Bilateral စာခ်ဳပ္ေဆြးေႏြးညႇိႏႈိင္းမႈကို ေမလ တတိယ အပတ္တြင္ က်င္းပ ျပဳလုပ္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း။
ပန္ဆန္းတြင္ ေတြ႕ဆံုရန္ မိမိတို႔ဘက္ကညွိႏႈိင္းပါေၾကာင္း၊ ၎တို႔ဘက္က မူဆယ္ၿမိဳ႕ကို အဆိုျပဳပါ ေၾကာင္း၊ မိမိတို႔ဘက္က လားရႈိးကို ျပန္လည္အဆိုျပဳပါေၾကာင္း၊ ေနာက္ထပ္ ေျမာက္ပိုင္းအဖြဲ႕က ေနၿပီး ေနရာညွိႏႈိင္းမႈ အဆင္မေျပသည့္အတြက္ မိုင္းလားကုိ အဆိုျပဳရာ မိမိတို႔ဘက္ကလည္း က်ိဳင္းတုံကုိျပန္ၿပီး အဆိုျပဳပါ ေၾကာင္း၊ အဓိကရည္ရြယ္ခ်က္က တပ္မေတာ္ဘက္က ဧၿပီ ၃၀ ရက္ ေနာက္ဆံုး တပ္မေတာ္၏ အပစ္ရပ္ကာလ ၄ လတာကာလ ၿပီးဆံုးခ်ိ္န္တြင္ ၂ လ ထပ္မံ တုိးေပးခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ယခုဇြန္လကုန္ဆိုလ်င္ သက္တမ္းကုန္မည္ျဖစ္သည့္အတြက္ ယခု အခ်ိန္တြင္ ေနာက္ထပ္တိုးတက္မႈမ်ား၊ bilateral စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုႏိုင္ျခင္း မရွိေသးပါက ဆက္လက္ၿပီး ပစ္ခတ္တုိက္ခတ္မႈမ်ား ရပ္စဲရန္ စုိးရိမ္ဖြယ္ရာျဖစ္သည့္အတြက္ ယခုလထဲတြင္ မျဖစ္မေနေတြ႕ႏုိင္ရန္ ျပန္လည္အဆိုျပဳထားပါေၾကာင္း။
ယခုကာလတြင္ KIA, KIO ႏွင့္ အထူးသျဖင့္ တပ္မေတာ္၏ အပစ္ရပ္ေလးလ တာ ကာလ ႏွင့္ ၂ လတာတိုးခ်ဲ႕ကာလတြင္ တိုက္ပြဲမ်ား သိသိသာသာ ေလ်ာ့နည္းသြား ပါေၾကာင္း၊ ေလ်ာ့နည္းသြားသည့္ အေပၚတြင္လည္း ေဒသအတြက္တည္ၿငိမ္ေအးခ်မ္း မႈ အေထာက္အကူျပဳပါေၾကာင္း၊ ယခင္က ကခ်င္ျပည္နယ္ နန္႔ဆန္ယန္ေက်းရြာ IDP မ်ား မိမိသေဘာဆႏၵအေလ်ာက္ ျပန္သြားသည့္အေပၚ မိမိတုိ႔အစိုးရအပိုင္းကလည္း ကူညီေထာက္ပံ့မႈမ်ားျပဳလုပ္ေပးပါေၾကာင္း၊ ယခုေက်ာင္းမ်ား ျပန္ဖြင့္ သည့္အခါ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူမ်ား ေက်ာင္းေနႏုိင္ရန္ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရး အေျခအေနမ်ား ေကာင္းမြန္ရန္ တစ္ဆက္တည္းလုပ္ေဆာင္ေနပါေၾကာင္း။
တပ္မေတာ္ႏွင့္ KIA အၾကားတြင္ ညွိႏႈိင္းေဆြးေႏြးမႈမ်ားအေနျဖင့္ ၂ ႀကိမ္တိတိ ေအာင္ေအာင္ျမင္ျမင္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ပထမျဖစ္ရပ္တြင္ လီဆူးတိုင္းရင္း သားတစ္ေယာက္ကို KIA က ဖမ္းဆီးသြားသည့္အတြက္ မိမိတို႔က KIA ဘက္ကုိေမး ပါေၾကာင္း၊ KIA အေနျဖင့္ ၎တုိ႔၏ တပ္သားခြင့္ျပန္သြားရာ မလာသည့္ အတြက္ေၾကာင့္ ဟုေျပာပါေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္ လီဆူး တုိင္းရင္းသားမ်ားဘက္က မဟုတ္ဘူးဟုေျပာ သည့္႔အတြက္ မိမိတို႔က KIA ႏွင့္ ညွိႏိႈင္းပါေၾကာင္း၊ ယင္းသို႔ ညွိႏိႈင္းရာတြင္ KIA ဘက္က ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိ ေရွးရႈၿပီး ျပည္သူလူထုက ျပန္လႊတ္ေပး ပါဟု ေတာင္းဆိုေနမႈမ်ားအတြက္ ၃ ေယာက္ျပန္လႊတ္ေပးခဲ့ျခင္းရွိပါေၾကာင္း၊ ၎ျဖစ္စဥ္သည္ ႏွစ္ဖက္ တင္းမာမႈမ်ား ေလ်ာ့က်ေစႏုိင္ခဲ့သည့္ အခ်က္တစ္ခ်က္ျဖစ္ ပါေၾကာင္း။
ဒုတိယျဖစ္စဥ္မွာ ယမန္ေန႔ကျဖစ္ပြားခဲ့သည္ ဖားကန္႔လမ္းေၾကာင္းမွာရွိသည့္ နန္႔ရားဆိုသည့္ ေနရာတြင္ KIA စခန္းရွိၿပီး တပ္မေတာ္စစ္ ေၾကာင္းသြားသည့္အခါ ၎ေနရာတြင္ ရွိသည့္ KIA အဖြဲ႕ႏွင့္ ပစ္ခတ္မႈျဖစ္မည့္အေျခအေန ျဖစ္ပြားခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ယင္းအေျခအေနတြင္ မိမိတို႔ NRPC က ၾကားက PCG ကုိေျပာပါေၾကာင္း၊ PCG ကုိလည္း KIA ဘက္ကုိေျပာေပးရန္ျဖစ္ၿပီး ယခုအခ်ိန္တြင္ Bilateral စာခ်ဳပ္မခ်ဳပ္ႏုိင္ ေသးသည့္အတြက္ တိုက္ပြဲမ်ားျပန္ျဖစ္လာပါက ထိန္းသိမ္းရ ခက္မည္ ျဖစ္သည့္အတြက္ ႏွစ္ဖက္ကနားလည္မႈရွိရွိ ညွိႏႈိင္းေဆာင္ရြက္ရန္၊ တုိက္ပြဲမ်ား မျဖစ္ရန္ အဓိကေဆာင္ ရြက္ေပးရန္ေျပာသည့္အတြက္ KIA ဘက္က လည္း ဖယ္ေပးခဲ့ပါေၾကာင္း၊ သုိ႔ေသာ္ မိမိတို႔အေနျဖင့္ KIA ႏွင့္တုိက္ပြဲမ်ားျဖစ္ လာႏုိင္သည့္ အေနအထားမ်ားကုိ ႀကိဳတင္၍ ႏွစ္ဖက္ညွိႏႈိင္းၿပီး ေဆာင္ရြက္ နုိင္ခဲ့သည့္အတြက္ ပဋိပကၡမ်ားျပန္ျဖစ္လာမည္ကုိ ေရွာင္ရွားႏုိင္ခဲ့ပါေၾကာင္း။
ေနာက္တစ္ခ်က္အေနျဖင့္ နန္႔ဆန္းယန္ IDP ကိစၥမ်ားတြင္လည္း ႏွစ္ဖက္ညွိႏႈိင္း ၿပီးေဆာင္ရြက္ႏုိင္ သည့္ အေနအထားျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ NRPC ႏွင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္စစ္ေဘးေရွာင္မ်ား ကူညီေထာက္ပံ့ေရးေကာ္မတီ (KECC)တို႔ အလုပ္သေဘာေဆြးေႏြးပြဲ ရန္ကုန္တြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ၿပီးခဲ့သည့္ ဧၿပီလ ၂၆ ရက္က ေနျပည္ေတာ္ NRPC တြင္ KECC ႏွင့္ Formal meeting ျပဳလုပ္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ သေဘာတူညီခ်က္မ်ား ရရွိခဲ့ပါေၾကာင္း။
ေနာက္ဆက္တြဲအေနျဖင့္ အစိုးရေဆာင္ရြက္ထားမႈမ်ားက ကခ်င္ျပည္နယ္တြင္ရွိ သည့္ ေနရပ္ စြန္႕ခြာသူ (IDP)မ်ား အေရးကိစၥေဆာင္ရြက္ရန္အတြက္ မိမိတို႔ Working ေကာ္မတီတစ္ခု ဖြဲ႔ထားပါေၾကာင္း၊ ၎အဖြဲ႕ကုိ လူမႈ၀န္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဦးစုိးေအာင္ဦးေဆာင္ၿပီး ပညာေရး၊ က်န္းမာေရးစသည့္ကိစၥမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္သည့္ ဌာနဆိုင္ရာက ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္မ်ား၊ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္မ်ားျဖင့္ ဖြဲ႕စည္းထားပါေၾကာင္း၊ ယင္းအဖြဲ႕သည္ IDP စခန္းမ်ား ပိတ္သိမ္းၿပီး မိမိေနရပ္ကို ျပန္လာႏုိင္ေရး အတြက္ ၿပီးခဲ့သည့္ ေမ ၂၄ ရက္တြင္ ျမစ္ႀကီးနား၌ KECC ႏွင့္ေတြ႕ဆံုခဲ့ပါေၾကာင္း ရွင္းလင္း ေျပာၾကားသည္။
ထို႔ေနာက္ ေတြ႕ဆုံပြဲသို႔ တက္ေရာက္လာၾကသည့္ ျပည္တြင္းျပည္ပ သတင္းမီဒီယာ မ်ားက သိလိုသည္ မ်ားကုိ ေမးျမန္းၾကရာ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌးက ျပန္လည္ရွင္းလင္းေျဖၾကားခဲ့သည္။

(သတင္းစဥ္)