ကုလသမဂၢလူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီတြင္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏လူ႕အခြင့္ အေရး ကာကြယ္ ျမႇင့္တင္ေရးႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္ခ်က္မ်ားအားရွင္းလင္းေျပာၾကား

 ဂ်ီနီဗာ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၇

ဆြစ္ဇာလန္ႏိုင္ငံ၊ ဂ်ီနီဗာၿမိဳ႕တြင္ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၅ မွ ၂၇ ရက္အထိ က်င္းပသည့္ လူ႕အခြင့္ အေရးေကာင္စီ၏ အႀကိမ္ (၄၀) ေျမာက္ ပုံမွန္အစည္းအေဝးအဆင့္ျမင့္က႑သို႔ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရးဝန္ႀကီးဌာန၊ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္တင္ တက္ေရာက္ခဲ့ၿပီး ေဖေဖာ္ဝါရီ (၂၆) ရက္က မိန္႔ခြန္းတစ္ရပ္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးက မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားရာတြင္ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီမွ လိုက္နာသင့္သည့္ မူဝါဒမ်ား၏ အေရးပါမႈႏွင့္ပတ္သက္၍လည္းေကာင္း၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ ရင္ၾကားေစ့ ေရး၊ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး၊ လူ႕အခြင့္အေရးကာကြယ္ျမႇင့္တင္ေရး၊ ရခိုင္ျပည္နယ္အေရး ကိစၥေျဖရွင္း ေဆာင္႐ြက္ေနမႈႏွင့္ လူ႕အခြင့္အေရး ျမႇင့္တင္ေရးအတြက္ ကုလသမဂၢႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္ေနမႈ အေျခအေနမ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရ၏ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္မႈမ်ားဆိုင္ရာ ျဖစ္ေပၚ တိုးတက္မႈမ်ားႏွင့္ ႀကဳံေတြ႕ရေသာ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

အစည္းအေဝးတြင္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးက လူ႕အခြင့္အေရးကာကြယ္ျမႇင့္တင္ရာတြင္ ထိပ္တိုက္ ေတြ႕ျခင္းႏွင့္ ျပစ္တင္႐ႈံ႕ခ်ျခင္းတို႔အစားေဆြးေႏြးမႈ၊ အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္ ထိေတြ႕ ဆက္ဆံမႈႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈမ်ားမွတစ္ဆင့္ ေအာင္ျမင္စြာေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ေၾကာင္း၊ ေကာင္စီမွ လြတ္လပ္စြာ ေဆာင္႐ြက္ရန္ ခန္႔အပ္တာဝန္ေပးထားသည့္ပုဂၢိဳလ္/ယႏၲရားမ်ားအေနျဖင့္ လြတ္လပ္မႈ၊ ဘက္မလိုက္မႈ၊ ဂုဏ္သိကၡာေစာင့္ထိန္းမႈတို႔ကိုတိက်စြာလိုက္နာရန္ႏွင့္ မည္သူမဆို မိမိတို႔၏ ေျပာဆို ေရးသား အစီရင္ခံခ်က္မ်ားအတြက္ တာဝန္ယူမႈရွိရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း။

အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ယင္းျပည္သူမ်ား၏ လူ႕အခြင့္အေရး ေဖာ္ေဆာင္ေရး အတြက္ ပဏာမတာဝန္ရွိသည္ဟူေသာအခ်က္ကို အသိအမွတ္ျပဳၾကရန္ႏွင့္ ယင္းႏိုင္ငံ၏ သမိုင္း ေၾကာင္းႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈေနာက္ခံအေျခအေနမ်ား၊ လူသားစြမ္းေဆာင္ရည္ လိုအပ္ခ်က္မ်ား သာမက၊ ယင္းႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံခ်င္း၌ ႀကဳံေတြ႕ေနရေသာအျခားစိန္ေခၚမႈမ်ားႏွင့္ ႐ႈပ္ေထြးမႈမ်ားကိုလည္း ထည့္ သြင္းစဥ္းစားရန္ လိုအပ္ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးက ေထာက္ျပရွင္းလင္းေျပာၾကား ခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ ဒီမိုကေရစီနည္းလမ္းျဖင့္ ေ႐ြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္ထားသည့္ အရပ္သားအစိုးရစတင္ အုပ္ခ်ဳပ္ ခ်ိန္မွစ၍ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ ဒီမိုကေရစီ အခြင့္အေရးမ်ားကို ပိုမိုရရွိခံစားၾကလ်က္ရွိေၾကာင္း၊ က်န္းမာေရး၊ ပညာေရးႏွင့္ လူမႈ-စီးပြား က႑မ်ားတြင္ ျမင္သာ သည့္ တိုးတက္မႈမ်ားရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ စဥ္ဆက္မျပတ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး စီမံကိန္း (MSDP) အေကာင္အထည္ေဖာ္ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ မၾကာေသးမီက အာဏာရ ပါတီအေနျဖင့္ ဖြဲ႕စည္း ပုံအေျခခံဥပေဒ (၂၀၀၈ခုႏွစ္) တြင္ ပါရွိသည့္ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ကိုက္ညီမႈ မရွိေသာ ေဖာ္ျပခ်က္မ်ားကို ျပင္ဆင္ႏိုင္ရန္အတြက္ ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္တြင္ ပူးေပါင္း ေကာ္မတီတစ္ရပ္ကို ဖြဲ႕စည္း၍ စတင္ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း။

ၿငိမ္းခ်မ္းေရးႏွင့္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ႏိုင္ေရးအတြက္ ျပည္ေထာင္စုၿငိမ္းခ်မ္းေရး ညီလာခံ (၂၁) ရာစုပင္လုံကို (၃) ႀကိမ္ ေအာင္ျမင္စြာ က်င္းပႏိုင္ခဲ့ၿပီး၊ ဒီမိုကရက္တစ္ဖက္ဒရယ္ ျပည္ေထာင္စုတည္ေထာင္ေရးအတြက္ အေျခခံမူဝါဒ (၅၁) ရပ္ကို ခ်မွတ္ႏိုင္ခဲ့ျခင္းႏွင့္ ညီလာခံ၏ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္တို႔ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍လည္းေကာင္း၊ တစ္ႏိုင္ငံလုံးအတိုင္းအတာျဖင့္ ပစ္ခတ္တိုက္ခိုက္မႈ ရပ္စဲေရးဆိုင္ရာသေဘာတူစာခ်ဳပ္ (NCA) သို႔ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႕ (၁၀) ဖြဲ႕ လက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ့ျခင္းႏွင့္အားလုံး ပါဝင္လက္မွတ္ေရးထိုးေရးအတြက္ အစိုးရမွ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္ေနမႈ တို႔ကိုလည္းေကာင္း၊တပ္မေတာ္အေနျဖင့္ ကခ်င္ျပည္နယ္ႏွင့္ ရွမ္းျပည္နယ္တို႔တြင္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ဒီဇင္ဘာ ၂၁ ရက္မွစ၍ ေလးလၾကာ စစ္ဆင္ေရးနယ္ေျမအလိုက္ စစ္ေရးဆိုင္ရာ လႈပ္ရွားမႈမ်ား ကို ရပ္ဆိုင္းေပးထားမႈႏွင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းတြင္ မၾကာေသးမီက “ေအေအ” ေသာင္းက်န္း သူတို႔က စတင္တိုက္ခိုက္ရာမွ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡျဖစ္ပြားေနမႈေၾကာင့္ အေျခအေနကို ပိုမို႐ႈပ္ေထြး လာရမႈအားလည္းေကာင္း အသိေပးေျပာၾကားခဲ့ၿပီးေနာက္၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းစဥ္ ေအာင္ျမင္ေစ ေရးအေရးတႀကီးလိုအပ္မႈကို အေလးေပးေဖၚျပခဲ့သည္။ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးက “လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡမ်ား ခ်ဳပ္ၿငိမ္းေစျခင္းျဖင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈမ်ားကို လမ္းခင္းေပးႏိုင္သလို ပဋိပကၡႏွင့္ ဆက္စပ္သည့္ လူ႕အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားကိုလည္း အဆုံးသတ္ေပးႏိုင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း” ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဆက္လက္၍ ရခိုင္ျပည္နယ္အေရးကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ သိမ္ေမြ႕ေသာ ဒီမိုကေရစီ ကူးေျပာင္းေရးႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္ရာ၌ စိန္ေခၚမႈမ်ားစြာႏွင့္ ႀကဳံေတြ႕ေနရဆဲျဖစ္၍ ႏိုင္ငံတကာ၏ ဆက္လက္ကူညီပံ့ပိုးမႈကိုလိုအပ္ေနခ်ိန္တြင္ ကမာၻက ရခိုင္ ျပည္နယ္အေရးကိစၥကို အဆိုးျမင္ ႐ႈေထာင့္မွသာ အျမင္က်ဥ္းေျမာင္းစြာ အာ႐ုံစိုက္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဦးတည္ဆန္႔ က်င္ တိုက္ခိုက္ေနၾကသည့္ သတင္းမီဒီယာမ်ားက က်ယ္ျပန္႔ေသာ လႈပ္ရွားမႈမ်ားျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ ပိုင္း အေရးကိစၥအား ဘာသာေရးဖိႏွိပ္မႈျပႆနာအျဖစ္ မမွန္မကန္ပုံေဖာ္ ေနၾကေၾကာင္း၊ ယင္းမွာ ဘာသာေရးဖိႏွိပ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈမဟုတ္သကဲ့သို႔ ကိုးကြယ္ ယုံၾကည္မႈ ကြဲျပား သူမ်ားအၾကား ပဋိပကၡလည္း မဟုတ္ပါေၾကာင္း၊ အမွန္မွာ ကိုလိုနီေခတ္ကတည္း ကစတင္ခဲ့သည့္ တရားမဝင္နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ ေ႐ႊ႕ေျပာင္းသြားလာမႈ၊ ဆင္းရဲမြဲေတမႈ၊ တရားဥပေဒ စိုးမိုးမႈ ေလ်ာ့နည္းၿပီး အမ်ိဳးသားလုံၿခဳံေရးကိစၥတို႔ ပါဝင္ပတ္သက္ေနသည့္ ႏိုင္ငံေရးႏွင့္စီးပြားေရး ျပႆနာမၽွသာျဖစ္ေၾကာင္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း ျဖစ္စဥ္မ်ားရွိေနလင့္ကစား ႏိုင္ငံအႏွံ႔အျပားတြင္ မြတ္စလင္ အမ်ားစုအပါအဝင္ ယုံၾကည္မႈကြဲျပား ျခားနားသူမ်ား သဟဇာတျဖစ္စြာ ေနထိုင္ လ်က္ရွိေၾကာင္း။

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ေအာက္တိုဘာႏွင့္ ၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လမ်ားတြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ရဲကင္း စခန္းမ်ားသို႔ အာဆာအၾကမ္းဖက္မ်ားက ႀကိဳတင္အကြက္ခ်တိုက္ခိုက္မႈမွ စတင္သည့္ အၾကမ္းဖက္ မႈမ်ားေၾကာင့္ ထိခိုက္ခံစားခဲ့ရသည့္ အသိုက္အဝန္းမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ မိမိတို႔လည္း ထပ္တူစိုးရိမ္ပူပန္ပါေၾကာင္းႏွင့္ အာဆာ၏ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားအား ေၾကာက္႐ြံ႕ျခင္းေၾကာင့္ လူအေျမာက္အမ်ား ေနရပ္စြန္႔ခြာမႈမ်ား ျဖစ္ပြားေစခဲ့ေၾကာင္းေထာက္ျပခဲ့ၿပီး၊ ဥပေဒႏွင့္ မညီၫြတ္ေသာ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားအား မည္သည့္ ဘက္မွ က်ဴးလြန္သည္ျဖစ္ေစ ျပစ္တင္႐ႈတ္ခ်ၾကရမည္ျဖစ္ ေၾကာင္း သတိေပးေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ ႏိုင္ငံသားျဖစ္မႈ၊ လြတ္လပ္စြာသြားလာခြင့္ကိစၥ၊ IDP စခန္းမ်ားပိတ္သိမ္းေရး၊ ပညာေရးႏွင့္ က်န္းမာေရးတို႔အားဦးစားေပးက႑ (၅) ရပ္အျဖစ္ေ႐ြးခ်ယ္၍ လုပ္ငန္းအစီအစဥ္ ခ်မွတ္ရန္ ေဆာင္ ႐ြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာအႀကံေပးေကာ္မရွင္ (ကိုဖီအာနန္ ေကာ္မရွင္) ၏ အႀကံျပဳခ်က္ အမ်ားစုကို အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ ရွိေၾကာင္းႏွင့္၊ အစိုးရအေနျဖင့္ ရခိုင္ျပည္နယ္ရွိ ျပည္သူမ်ားအတြက္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ တည္ၿငိမ္ေရးႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ ေရရွည္တည္တံ့သည့္ ေျဖရွင္းမႈကိုရွာေဖြသြားရန္ အျပည့္အဝ ကတိကဝတ္ျပဳထားေၾကာင္း။

၂၀၁၇ ခုႏွစ္ ႏိုဝင္ဘာလကျမန္မာႏွင့္ဘဂၤလားေဒ့ရွ္တို႔အၾကား သေဘာတူညီခ်က္မ်ားႏွင့္ အညီ ဆႏၵအေလ်ာက္၊ ေဘးကင္းလုံၿခဳံစြာႏွင့္ ဂုဏ္သိကၡာရွိစြာျပန္လည္ လာေရာက္မည့္ စိစစ္ အတည္ျပဳၿပီး သူမ်ားအား လက္ခံရန္ အဆင္သင့္ ရွိမႈကိုထပ္ေလာင္းအတည္ျပဳလ်က္ လက္ရွိတြင္ အေရးအႀကီးဆုံး တာဝန္တစ္ရပ္မွာ အျခားကိစၥရပ္မ်ားအေပၚ အာ႐ုံထားျခင္းထက္ လူသားခ်င္း စာနာမႈအက်ပ္အတည္း မ်ားကို ေျဖရွင္းေရးအတြက္ ျပန္လည္လက္ခံေရးလုပ္ငန္းစဥ္ကို အျမန္ဆုံး စတင္ရန္ ျဖစ္ေၾကာင္း။

ျပန္လည္ဝင္ေရာက္မည့္သူမ်ားအတြက္ သင့္ေလ်ာ္ေကာင္းမြန္သည့္ ပတ္ဝန္းက်င္ ဖန္တီးေပး ႏိုင္ေရး အတြက္ ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္ ကုလသမဂၢဖြံ႕ၿဖိဳးမႈအစီအစဥ္ (UNDP) ႏွင့္ ကုလသမဂၢ ဒုကၡသည္ မ်ားဆိုင္ရာမဟာမင္းႀကီး႐ုံး (UNHCR) တို႔ႏွင့္လည္းေကာင္း၊ အာဆီယံမိတ္ေဆြႏိုင္ငံ မ်ားႏွင့္ ေဒသ တြင္းမိတ္ဖက္ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ UEHRD မွတစ္ဆင့္ အစိုးရ၊ ပုဂၢလိကႏွင့္ ျပည္သူမ်ားထံမွ ထည့္ဝင္ပံ့ပိုးေငြမ်ားကိုလည္း စုစည္း သုံးစြဲေဆာင္႐ြက္ လ်က္ရွိေၾကာင္း ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ား၊ ဝင္ေငြႏွင့္ ေရရွည္ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈတို႔အတြက္ “ရခိုင္ျပည္နယ္ဆိုင္ရာ ရင္းႏွီး ျမႇဳပ္ႏွံမႈျပပြဲ”ကို မၾကာမီက က်င္းပခဲ့ေၾကာင္းႏွင့္ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ ေဆာင္႐ြက္ေပးျခင္းသည္သာ အသိုက္အဝန္းမ်ား အၾကား ပဋိပကၡမ်ားကိုအဆုံးသတ္ေရးအတြက္ အေကာင္းဆုံး နည္းလမ္းျဖစ္ေၾကာင္း။

အျခားတစ္ဖက္တြင္မူ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ FFM ေခၚ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီ၏ အခ်က္အလက္ ရွာေဖြေရးအဖြဲ႕အား စတင္တည္ေထာင္စဥ္ကပင္ ျပတ္သားစြာကန္႔ကြက္ခဲ့ေၾကာင္း၊ တစ္ဖက္သတ္ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားအေပၚ အေျခခံသည့္ ယင္း၏ အစီရင္ခံစာတြင္လည္း အာဆာ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕၏ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားအေပၚ စုံစမ္းစစ္ေဆးမႈမပါရွိျခင္း၊ မြတ္စလင္ေနရပ္စြန္႔ခြာသူမ်ား၏ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားမွ ရရွိသည့္ ျဖစ္စဥ္မ်ားကိုသာ အျပည့္အဝ လက္ခံထားျခင္း၊ ယင္းႏွင့္ဆန္႔က်င္သည့္ သက္ေသအခ်က္အလက္မ်ားကို ျငင္းပယ္ထားျခင္း၊ အာဆာအၾကမ္းဖက္အဖြဲ႕မွ က်ဴးလြန္သည့္ အစု အၿပဳံလိုက္ သတ္ျဖတ္မႈမ်ားကိုေဖာ္ျပသည့္ အစီရင္ခံစာမ်ားအား လ်စ္လ်ဴ႐ႈထားၿပီး၊ အာဆာ၏ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္မႈမ်ားကို ထည့္သြင္း မေဖာ္ျပထားျခင္း၊ အစီရင္ခံစာ၏ ေနာက္ဆုံးသုံးသပ္ခ်က္မွာ လည္း သက္ေသအေထာက္အထား လုံေလာက္စြာ ေဖာ္ျပမႈမရွိဘဲ ႏိုင္ငံေရးရည္႐ြယ္ခ်က္ျဖင့္ ေကာက္ခ်က္ခ်မႈမ်ားသာျဖစ္ျခင္း စသည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားေၾကာင့္ ယင္းအစီရင္ခံစာကိုလည္း ကန္႔ကြက္ခဲ့ေၾကာင္း ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးက ထပ္ေလာင္းအတည္ျပဳေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဆက္လက္၍ လြတ္လပ္ေသာစုံစမ္းစစ္ေဆးေရးေကာ္မရွင္ (ICOE) ႏွင့္ ယင္း၏ အခ်က္အလက္ စုေဆာင္း ေရးႏွင့္ စုံစမ္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕ (ECVT) တို႔၏ လုပ္ငန္းေဆာင္႐ြက္မႈ မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ျဖစ္ေပၚ တိုးတက္မႈ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကိုလည္း ျပည္ေထာင္စု ဝန္ႀကီးက မၽွေဝအသိေပး ေျပာၾကားခဲ့သည္။ အစိုးရအေနျဖင့္ တာဝန္ခံမႈကိစၥရပ္အား ေျဖရွင္းလို သည့္ စိတ္ဆႏၵသာမက၊ ကိုင္ တြယ္ေျဖရွင္း ႏိုင္စြမ္းလည္းရွိေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ အဆိုပါအေရး ကိစၥရပ္အား ႏိုင္ငံတကာ တရား စီရင္ေရးစနစ္သို႔ ေရာက္ရွိေစမည့္ မည္သည့္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္ မႈမ်ိဳးကိုမဆို အခိုင္အမာပယ္ခ် ေၾကာင္း။

ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္းလူ႕အခြင့္အေရးကာကြယ္ျမႇင့္တင္ေရးႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ အစိုးရအေနျဖင့္ အထူးသျဖင့္ ကေလးသူငယ္မ်ား၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ား၊ မသန္စြမ္းသူမ်ားႏွင့္ အျခားေသာ အားနည္းသူ မ်ား၏ အခြင့္ အေရး ျမႇင့္တင္ကာကြယ္ေရးအတြက္ သိသာထင္ရွားေသာ ေျခလွမ္းမ်ား ေဆာင္႐ြက္ ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ ကေလးသူငယ္မ်ား၏အခြင့္အေရးဆိုင္ရာစာခ်ဳပ္ (CRC)၊ အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား နည္းမ်ိဳးစုံျဖင့္ခြဲျခားမႈ ပေပ်ာက္ေရးဆိုင္ရာစာခ်ဳပ္ (CEDAW)၊ မသန္စြမ္းသူ မ်ား၏အခြင့္အေရး ဆိုင္ရာစာခ်ဳပ္ (CRPD)ႏွင့္ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈအခြင့္ အေရးမ်ား ဆိုင္ရာအျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာစာခ်ဳပ္ (ICESCR) စေသာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႕အခြင့္အေရးပင္မ စာခ်ဳပ္ႀကီး (၄) ခုကိုအတည္ျပဳပါဝင္ခဲ့ၿပီး၊ CRC ၏ ေနာက္ဆက္တြဲ စာခ်ဳပ္ျဖစ္ေသာ လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡမ်ားအတြင္း ကေလးသူငယ္မ်ားပါဝင္မႈတြင္ ကေလးသူငယ္မ်ား၏ အခြင့္အေရးဆိုင္ရာ ေနာက္ဆက္တြဲ အေျချပ စာခ်ဳပ္-OPAC ကို လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့ၿပီး ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယခုႏွစ္အတြင္း OPAC ကိုအတည္ျပဳ ပါဝင္ရန္ႏွင့္ အရပ္ဘက္ႏွင့္ႏိုင္ငံေရး အခြင့္အေရးမ်ားဆိုင္ရာ အျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာစာခ်ဳပ္- ICCPR ကို လက္မွတ္ေရးထိုးရန္ ဦးတည္ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း၊ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ လူ႕အခြင့္အေရး ေကာင္စီ၏ UPR ယႏၲရားအား အခိုင္အမာေထာက္ခံေသာ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံျဖစ္သည့္အတြက္ ၂၀၂၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ UPR သို႔ အစီရင္ခံစာတင္သြင္းရန္ ရွိေၾကာင္း၊ အစိုးရအေနျဖင့္ ကေလးသူငယ္အခြင့္ အေရးဥပေဒအသစ္မူၾကမ္း၊ အမုန္းစကားႏွင့္ အမ်ိဳးသမီး အၾကမ္းဖက္မႈတိုက္ဖ်က္ေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒမူၾကမ္းမ်ားအား ျပ႒ာန္းႏိုင္ေရးအတြက္လည္း ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိေၾကာင္း ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ကုလသမဂၢအတြင္းေရးမႉးခ်ဳပ္၏ ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာအထူးကိုယ္စားလွယ္၊ ပဋိပကၡ အတြင္း အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား အၾကမ္းဖက္မႈဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ႏွင့္ ကေလးသူငယ္ႏွင့္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡဆိုင္ရာ အထူးကိုယ္စားလွယ္ တို႔၏ ခရီးစဥ္မ်ားလာေရာက္ခဲ့ေၾကာင္း ထည့္သြင္း ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ဆက္လက္၍ ျမန္မာအစိုးရအေနျဖင့္ ၿပီးခဲ့သည့္ ဇန္နဝါရီလအတြင္း ကေလးသူငယ္မ်ားႏွင့္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ဆိုး႐ြားေသာက်ဴးလြန္မႈ (၆) မ်ိဳးကိုကာကြယ္ရန္ အမ်ိဳးသား ေကာ္မတီတစ္ရပ္ကိုဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း၊ ယင္းအျပင္ ၿပီးခဲ့သည့္ ဒီဇင္ဘာလက ပဋိပကၡအတြင္း အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား အၾကမ္းဖက္မႈဆိုင္ရာအထူးကိုယ္စားလွယ္ႏွင့္ လက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ့သည့္ ပူးတြဲ ေၾကညာခ်က္ (Joint Communiqué) အား အေကာင္အထည္ေဖာ္ေရးအတြက္ အမ်ိဳးသားေကာ္မတီ တစ္ရပ္ကိုဖြဲ႕စည္း၍ လုပ္ငန္းစီမံခ်က္တစ္ရပ္ ေရးဆြဲသြားရန္ရွိေၾကာင္း၊ ႏွစ္ႏိုင္ငံအစီအစဥ္အရလည္း အီးယူ၊ ဂ်ပန္ႏွင့္ အေမရိကန္တို႔ႏွင့္ လူ႕အခြင့္အေရးေဆြးေႏြးပြဲမ်ား က်င္းပလ်က္ရွိေၾကာင္း။

ယင္းသို႔ အျပဳသေဘာေဆာင္ေသာ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈမ်ားရွိေနေသာ္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံအေန ျဖင့္ မၽွတမႈကင္းမဲ့စြာျဖင့္ ပစ္မွတ္ထားခံေနရၿပီး လိုအပ္သည္ထက္ပို၍ ကုလသမဂၢ၏ ယႏၲရား မ်ားစြာ၏ အထူးစိစစ္မႈကိုခံေနရေၾကာင္း ေထာက္ျပေျပာၾကားခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ လြတ္လပ္ေသာစုံစမ္းစစ္ေဆးေရးယႏၲရား (IIM) ဖြဲ႕စည္းေရးႏွင့္ပတ္သက္သည့္ ကုလသမဂၢ ဆုံးျဖတ္ခ်က္အဆိုမ်ားအား ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ပယ္ခ်ခဲ့သည့္ အေၾကာင္းရင္းမ်ားကို ရွင္းျပရာ၌ ယင္းသည္ ေကာင္စီ၏ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာကိုေက်ာ္လြန္ေနၿပီး ယင္း၏ လုပ္ငန္းတာဝန္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာကို လြန္က်ဴးစြာ ထိပါးစြက္ဖက္သည့္ သေဘာျဖစ္ေနပါေၾကာင္း၊ ယင္းသည္ လူ႕အခြင့္အေရးေကာင္စီကို ႏိုင္ငံေရးအာဂ်င္ဒါအတြက္ အသုံးခ်လိုသည့္ အခ်ိဳ႕သူမ်ား၏ ႏိုင္ငံေရးေမၽွာ္လင့္ခ်က္ကိုသာ ျဖည့္ဆည္းေပးေစမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ကုလသမဂၢ၏ ပုံမွန္ဘတ္ဂ်က္ ျပင္ပမွ ရံပုံေငြမ်ားျဖည့္စြက္အသုံးျပဳခြင့္ေပးသည့္ အစီအစဥ္သည္ ယင္းအဖြဲ႕၏ လြတ္လပ္မႈႏွင့္ ဘက္မလိုက္မႈတို႔ကို ျပင္းထန္စြာ သက္ေရာက္ေစႏိုင္ပါေၾကာင္း၊ အေမရိကန္ေဒၚလာ (၂၆) သန္းေက်ာ္ ဘတ္ဂ်က္ သုံးစြဲခြင့္ျပဳထားၿပီး၊ လက္ေထာက္ အတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္အဆင့္ ဦးေဆာင္သည့္ ဝန္ထမ္း (၆၂) ဦး ခန္႔အပ္ကာ ယင္းယႏၲရားျဖင့္ ႏိုင္ငံ တစ္ႏိုင္ငံကို ေစာင့္ၾကည့္ျခင္းသည္ ကုလသမဂၢ၏ ရွားပါးရင္းျမစ္မ်ားကို ျဖဳန္းတီးျခင္းသာ ျဖစ္ေၾကာင္း ရွင္းလင္းေျပာၾကားခဲ့သည္။

နိဂုံးခ်ဳပ္အေနျဖင့္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးက ျမန္မာအစိုးရသည္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ ဒီမိုကေရစီႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးတို႔ ပိုမိုအဆင့္ျမႇင့္တင္ေရးအတြက္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္ေနေၾကာင္း၊ စိန္ေခၚမႈမ်ား ႏွင့္ ကန္႔သတ္မႈမ်ားရွိေနေသာ္လည္း ႏိုင္ငံ၏အနာဂတ္အတြက္ မ်က္ေျခမျပတ္ေစဘဲ အားလုံး အတြက္ အေျခခံလူ႕အခြင့္အေရး ကာကြယ္ျမႇင့္တင္ေရး ပဏာမတာဝန္မ်ားကို အတတ္ႏိုင္ဆုံး ေဖာ္ေဆာင္ သြားရန္ ခိုင္မာစြာဆုံးျဖတ္ထားပါေၾကာင္း၊ အစိုးရအေနျဖင့္ ယင္းစိန္ေခၚမႈမ်ားကို ေျဖရွင္းရာ၌ ႏိုင္ငံတကာအသိုက္အဝန္း၏ ခ်ဥ္းကပ္မႈသည္ မၽွမၽွတတျဖစ္ေစလိုေၾကာင္းျဖင့္ အေလးေပးေျပာၾကား ခဲ့ၿပီး၊ ေကာင္စီအေနျဖင့္ အေရးႀကီးသည့္ အကဲျဖတ္သုံးသပ္ခ်က္ သို႔မဟုတ္ မူဝါဒေရးရာ ဆုံးျဖတ္ ခ်က္မ်ား မေဆာင္႐ြက္မီ ျပည့္စုံ၍ ဓမၼဓိ႒ာန္က်သည့္ အခ်က္အလက္မ်ား အေပၚ ေသခ်ာစြာ ဆန္းစစ္ ေလ့လာရန္ တိုက္တြန္းခဲ့သည္။

ထို႔ျပင္ ျမန္မာႏိုင္ငံအား နည္းမ်ိဳးစုံျဖင့္ ေထာက္ပံ့ကူညီေနသည့္အတြက္ မိတ္ေဆြမ်ားႏွင့္ မိတ္ဖက္ ႏိုင္ငံမ်ားအားေက်းဇူးတင္ရွိေၾကာင္းႏွင့္ မိမိရင္ဆိုင္ေနရသည့္ သိမ္ေမြ႕႐ႈပ္ေထြးသည့္ အေရး ကိစၥအား ေျဖရွင္းေရးအတြက္ ၎တို႔၏ အျပဳသေဘာေဆာင္သည့္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္မႈမ်ားအား ႀကိဳဆိုေၾကာင္း တို႔ကိုလည္းျဖည့္စြက္ေျပာၾကားခဲ့သည္။

(သတင္းစဥ္)