မၾကာမီ အခ်ိန္ကာလအတြင္း ခုတင္ ၂၀၀၀ ဆံ့ ေဆးရံုႀကီး ျဖစ္လာပါက ၿပီးျပည့္စံုသည့္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေပးႏိုင္မည္

ေတြ႕ဆံုေမးျမန္း-သီရိ၊ ဓာတ္ပံု-ေဇယ်ာ၀င္း

ရန္ကုန္ျပည္သူ႕ ေဆးရံုႀကီးမွ ေဆးရံုအုပ္ႀကီး ေဒါက္တာ ေအးကိုကို ႏွင့္ ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းျခင္း

ယခင္ ရန္ကုန္ျပည္သူ႕ ေဆး႐ုံႀကီးသို႔ ရပ္ေဝးရပ္နီးမွ အေရးေပၚလူနာမ်ား တက္ေရာက္ကုသရာတြင္ အစစ အရာရာ အဆင္မေျပမႈမ်ား ၾကံဳေတြ႕ခဲ့ၾကရသည္။ ထို႔ျပင္ ေဆးကုသရာ၌ လိုအပ္သည့္ အရက္ျပန္၊ ဂြမ္း၊ ပတ္တီးႏွင့္ ေဆးထိုးအပ္မွ အစ လူနာရွင္က က်ခံ၍ ဝယ္ယူ သုံးစြဲခဲ့ရသည္။

သို႔ေသာ္ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ ေဆး႐ုံႀကီးကို ယခုအခါ အဆင့္ျမႇင့္တင္မႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၿပီး က်န္းမာေရး ဘတ္ဂ်က္ မွာလည္း ပိုမိုသုံးစြဲခြင့္ ရရွိလာျခင္းေၾကာင့္ စရိတ္မွ်ေပး က်န္းမာေရး ဝန္ေဆာင္မႈမ်ားကို ေဖာ္ေဆာင္ လာႏိုင္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္သည္။
အဆိုပါ ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ ေဆး႐ုံႀကီးမွ ေဆး႐ုံအုပ္ႀကီး ေဒါက္တာ ေအးကိုကို ႏွင့္ ေတြ႕ဆုံ ေမးျမန္းခဲ့သည္မ်ားကို ေရးသား တင္ျပလိုက္ရပါသည္-

ေမး ။ ရန္ကုန္ျပည္သူ႕ ေဆး႐ုံႀကီးကို တက္ေရာက္ ကုသသူေတြအေနနဲ႔ အရင္က အရက္ျပန္ကအစ ပတ္တီး အဆုံး ကိုယ့္ပိုက္ဆံနဲ႔ကိုယ္ က်ခံခဲ့ရပါတယ္။ အခုေနာက္ပိုင္း က်န္းမာေရး ဘတ္ဂ်က္ တိုးလာၿပီးတဲ့ေနာက္ ဘယ္လို ပုံစံမ်ိဳးနဲ႔ သြားေနပါသလဲ။

ေျဖ ။ အေရးေပၚ ဌာနမွာေရာက္တဲ့ လူနာကေတာ့ ခုဆိုရင္ ဘာမွမဝယ္ရဘူး။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လိုအပ္တဲ့ ေဆးဝါး ေတြ၊ သူနဲ႔ဆိုင္တဲ့ အေထာက္အကူျပဳ စမ္းသပ္တာေတြေပါ့။ ဥပမာ- ဓာတ္မွန္႐ိုက္စရာရွိရင္ ဓာတ္မွန္ ႐ိုက္မယ္။ အာထရာေဆာင္း ႐ိုက္စရာရွိရင္ ႐ိုက္မယ္၊ စီတီ႐ိုက္ဖို႔လိုတယ္ဆိုရင္ ႐ိုက္မယ္၊MRI ႐ိုက္ဖို႔ လိုတယ္ဆိုရင္ ႐ိုက္မယ္။ အဲဒီဟာေတြအကုန္လုံး အခမဲ့ ျဖစ္ပါတယ္။ FOC ပါပဲ။ အေရးေပၚအတြက္ ေရာက္လာတဲ့ လူနာမွန္ သမွ် ဓာတ္ခြဲ စမ္းသပ္မႈကFOC ပါပဲ။

ေမး ။ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ ေဆး႐ုံႀကီးအေနနဲ႔ ယခင္နဲ႔ ယခုကြာျခားမႈ အပိုင္းေလး ေတြကိုရွင္းျပေပးပါ။

ေျဖ ။ အခုဆိုရင္ ေဆးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကိုလည္း ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ႕ အေထာက္အပံ့နဲ႔ ေပးႏိုင္တယ္။ ေနာက္ ဝန္ထမ္းပိုင္းေတြ အေနနဲ႔ စိတ္ဓာတ္ Mind Set ကိုလည္း ျပဳျပင္ၿပီးေတာ့ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါတယ္။

ေမး ။ ေဆး႐ုံႀကီးအေနနဲ႔ ေရာဂါရွာေဖြေရး စက္ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ၿပီးျပည့္စုံမႈ ရွိပါသလား။ ဘယ္လိုစက္ေတြ လိုအပ္ခ်က္ရွိပါသလဲ။

ေျဖ ။ စက္ကိရိယာေတြ အေနနဲ႔ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလး ျပည့္ျပည့္စုံစုံရွိ တယ္လို႔ ေျပာရမွာျဖစ္ပါတယ္။ CT (ကြန္ပ်ဴတာဓာတ္မွန္) မွာဆိုရင္ သူ႕အမ်ိဳးအစားအလိုက္ အမ်ားႀကီး ရွိပါတယ္။ ေနာက္ MRI (Magnetic Resonance Imaging) ဆိုရင္ စက္ႏွစ္လုံးရွိတယ္။ X-Ray ဓာတ္မွန္႐ိုက္တဲ့ ဟာဆိုရင္ ဒီမွာ အခုေခတ္ေပၚ Digital X – Ray ေတြပဲ ျဖစ္ေနပါၿပီ။

ေမး ။ ဒီစက္ေတြက ဘယ္တုန္းက ေရာက္ရွိပါသလဲ။ စတင္အသုံးျပဳတဲ့ ႏွစ္ကို ေျပာျပေပးပါ။

ေျဖ ။ ၂ဝ၁၃-၂ဝ၁၄ ဘ႑ာေရးႏွစ္ကေနစၿပီးေတာ့ စက္အသစ္ေတြ စဝင္လာတယ္။ ကင္ဆာလူနာေတြကို ဓာတ္ကင္တဲ့Linear Accelerator စက္ဆိုရင္ ၂ဝ၁၃-၂ဝ၁၄ မွာတစ္လုံး၊ ၂ဝ၁၄-၂ဝ၁၅ မွာ တစ္လုံးတပ္ဆင္ ၿပီးသြားၿပီ။ ေနာက္တစ္ခုက CT (ကြန္ပ်ဴတာဓာတ္မွန္) ေပါ့၊ ၂ဝ၁၃-၂ဝ၁၄၊ ၂ဝ၁၄-၂ဝ၁၅ မွာ တိုးခ်ဲ႕ ဝယ္ထား တာ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ျမန္မာျပည္မွာ ပထမဦးဆုံးလုပ္ေနတဲ့ ဟာေပါ့။ Cyclotron ဆိုတာRadioisotope ထုတ္ၿပီးေတာ့မွ ေရာဂါရွာေဖြတာေပါ့။ Cyclotron ထုတ္တဲ့စက္ကို ၂ဝ၁၄-၂ဝ၁၅ ဘ႑ာေရးႏွစ္မွာ ဝယ္ခဲ့ တာပါ။ PET။ CT (အဏုျမဴ ေရာင္ျခည္သုံး ေရာဂါ ရွာေဖြေရးစက္) ေတြလည္း ဝယ္ယူခဲ့ပါတယ္။

ေမး ။ ေဆး႐ုံႀကီးအေနနဲ႔ ခုတင္ (၁၅ဝဝ)ဆံ့ဆိုေပမယ့္ လူနာနဲ႔ခုတင္ မွ်တမႈ ရွိပါသလား။

ေျဖ ။ အၿမဲတမ္းလူနာ ၁၆ဝဝ ေလာက္ရွိပါတယ္။ သတ္မွတ္တဲ့ ခုတင္အေရ အတြက္နဲ႔ဆိုရင္ မေလာက္ ငဘူးေပါ့။ ခုတင္နဲ႔ လူနာမဆံ့တဲ့ အခါက်ေတာ့ အလယ္မွာ ထိုးရတာတို႔၊ ေဘးအစြန္ ဝရန္တာမွာ ထားရတာတို႔ ျဖစ္လာတာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ယခုအခ်ိန္မွာ ဒီေဆး႐ုံႀကီးကို ခုတင္ ၂ဝဝဝ အျဖစ္ တိုးျမႇင့္ဖို႔ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနက စီစဥ္ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိပါတယ္။ အခု အစိုးရအဖြဲ႕ကို တင္ထားတာ ေနာက္ဆုံး အဆင့္ ျဖစ္ေနပါၿပီ။ မၾကာခင္မွာ ျပန္က်လာမယ္လို႔ သိရပါတယ္။ မၾကာခင္ အခ်ိန္ကာလအတြင္းမွာ ေဆး႐ုံႀကီးက ခုတင္ ၂ဝဝဝ ဆံ့ ျဖစ္မွာပါ။ အဲဒီမွာ လိုအပ္တဲ့ ဝန္ထမ္းေတြ အျပည့္အစုံ ပါလာမယ္။ ေနာက္ သူနာျပဳ အေရ အတြက္ေတြလည္း ျပည့္စုံေအာင္ ပါလာမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ဒီထက္ပိုၿပီးေတာ့ ၿပီးျပည့္စုံတဲ့ က်န္းမာေရး ေစာင့္ ေရွာက္မႈေတြ ေပးႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။

ေမး ။ လက္ရွိေဆး႐ုံႀကီးမွာ ဆရာဝန္အင္အား ဘယ္ေလာက္ရွိပါသလဲ။ လူနာနဲ႔ ဆရာဝန္အခ်ိဳး မွ်တပါရဲ႕လား။

ေျဖ ။ လက္ရွိခုတင္ ၁၅ဝဝ ဆံ့ ေဆး႐ုံအေနနဲ႔ဆိုရင္ အထူးကု ဆရာဝန္ေရာ လက္ေထာက္ ဆရာဝန္ေတြ အပါအဝင္ ခြင့္ျပဳအင္အားက ၂၇၈ ေယာက္ရွိရာမွာ အခုခန္႔အပ္ထားတာက ၂၁၆ ေယာက္ ရွိပါတယ္။ ေနာက္ သူနာျပဳဆိုရင္ ခြင့္ျပဳတာက ၄၁၈ ေယာက္ရွိၿပီးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ခန္႔ထား တာက ၄ဝ၂ ေယာက္ပဲရွိပါတယ္။ ခုနက လူနာခုတင္နဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမွာ လူနာ ၁၅ဝဝ ဆံ့ ေဆး႐ုံဆိုေပမယ့္ ခုတင္ေပါင္း ၁၅၆၃ ခုတင္သုံးစြဲႏိုင္ပါတယ္။ ဆရာဝန္နဲ႔ လူနာအခ်ိဳးဆိုရင္ ဆရာဝန္တစ္ေယာက္က လူနာေျခာက္ေယာက္ ေလာက္ တာဝန္ယူရတယ္။ သူနာျပဳတစ္ေယာက္ဆိုရင္ လူနာေလးေယာက္ေပါ့။ ဆရာဝန္နဲ႔သူနာျပဳအခ်ိဳးက ၁း၂ ရွိတာေတြ႕ရတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ကုသေရးဦးစီးဌာနကလည္း ဒီေဆး႐ုံႀကီးက အေဆာင္မ်ားတယ္။ သူနာျပဳဆရာမေတြ ပိုလိုတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေနာက္ပိုင္းေဆး႐ုံႀကီးအင္အား၊ အေရွ႕ပိုင္းေဆး႐ုံႀကီးအင္အား၊ သန္လ်င္ေဆး႐ုံႀကီးအင္အားနဲ႔ ဒီမွာတြဲဖက္ၿပီးေတာ့ ခ်ထားေပးတာ ဆရာမ ၂ဝ/၂၅ ေယာက္ေလာက္ရွိပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ဆရာမ မျပည့္စုံမႈကိုလည္း ဒီလိုနည္းနဲ႔ ေျဖရွင္းေပးေနပါတယ္။

ေမး ။ ရန္ကုန္ျပည္သူ႔ ေဆး႐ုံႀကီးအတြက္ ေဆးဝါး လိုအပ္ခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္ကုမၸဏီေတြက ရရွိပါ သလဲ။ တင္ဒါေခၚတာလား။ ဒီအပိုင္းေလးကို ရွင္းျပေပးပါ။

ေျဖ ။ အဓိကအားျဖင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အစားအေသာက္နဲ႔ ေဆးဝါးကြပ္ကဲေရး ဌာန(FDA) အသိအမွတ္ျပဳၿပီးေတာ့ မွတ္ပုံတင္နံပါတ္ရတဲ့ေဆးေတြကိုပဲ အဓိကထားၿပီး ဝယ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဝယ္ေတာ့လည္း အိတ္ဖြင့္တင္ဒါစနစ္ နဲ႔ ဝယ္ရပါတယ္။ ဒီေဆးရဲ႕ အာနိသင္ကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ အထူးကုဆရာ ဝန္ႀကီးမ်ားရဲ႕ သုံးလာတဲ့ အေတြ႕ အၾကံဳေပၚမွာ မူတည္ၿပီးေတာ့ သူတို႔ရဲ႕ ေထာက္ခံခ်က္ လိုပါတယ္။ သူတို႔ေထာက္ခံတဲ့ ေဆးဝါးလည္းျဖစ္ရမယ္။ ေစ်းႏႈန္းလည္း သင့္တင့္မွ်တရမယ္။ ေနာက္ကုမၸဏီကလည္း ခိုင္မာရမယ္။ မခိုင္မာတဲ့ ကုမၸဏီက်ေတာ့လည္း အခ်ိန္မီ မေပးသြင္းႏိုင္တာတို႔၊ ေငြေရးေၾကးေရး အခက္အခဲေတြနဲ႔ ရပ္ဆိုင္းသြားမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ကုမၸဏီရဲ႕ ခိုင္မာမႈကို ထည့္သြင္းၿပီးေတာ့ ေရြးခ်ယ္တာ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ႏွစ္တစ္ႏွစ္ကို ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရကေန ေဆးဝယ္ ဖို႔ ဆိုၿပီး ဘတ္ဂ်က္ခ်ထားေပးတာ ရွိပါတယ္။ အဲဒီ ဘတ္ဂ်က္ေပၚမွာ မူတည္ၿပီး ေဆးဝယ္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘတ္ဂ်က္က ေျခာက္လ တစ္ခါ ခ်တာမ်ိဳးလည္းရွိေတာ့ ေဆးဝယ္ယူဖို႔က တစ္ႏွစ္ကိုတစ္ခါ သို႔မဟုတ္ ႏွစ္ခါ ေတာ့ ဝယ္ရတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ တစ္ႏွစ္တစ္ႏွစ္ကို ခ်ဳပ္ဆိုရတာ ေဆး ကုမၸဏီ ၇ဝ/၈ဝ ေလာက္ ရွိပါတယ္။

ေမး ။ တင္ဒါေအာင္တဲ့ ေဆးကုမၸဏီေတြ အေနနဲ႔ သက္တမ္းလြန္ေဆးမ်ိဳးေတြ မျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လို ကတိကဝတ္ေတြနဲ႔ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ဆိုရပါသလဲ။

ေျဖ ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ သာမန္အားျဖင့္ေတာ့ သက္တမ္းႏွစ္ႏွစ္၊ သက္တမ္း လြန္ဖို႔ ႏွစ္ႏွစ္က်န္ေသးတယ္ဆိုတဲ့ ေဆးကိုပဲ အဓိကဝယ္ပါတယ္။ တခ်ိဳ႕ေဆးေတြက သူ႔သက္တမ္းကိုက ႏွစ္ႏွစ္ပဲေပးထားတဲ့ ေဆးေတြလည္းရွိ တယ္။ ဒါမ်ိဳးက်ေတာ့ ေလွ်ာ႔ၿပီးေတာ့ တစ္ႏွစ္ခြဲနဲ႔ ဝယ္ရတဲ့အခါမ်ိဳးေတြလည္း ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕ေဆးေတြက်ေတာ့ ဒီမွာတင္ဒါေအာင္မွ ႏိုင္ငံျခားကို မွာရတဲ့ အခါမ်ိဳးလည္းရွိတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ကုန္ႏိုင္တဲ့အေပၚမွာ မူတည္ ၿပီးေတာ့ သက္တမ္းလြန္ မလြန္ ခ်င့္ခ်ိန္ရတာရွိပါတယ္။ အမွန္ေတာ့ သက္တမ္းလြန္ မယ္ဆိုရင္ ေဆး႐ုံေတြက ေနၿပီးေတာ့ အခ်င္းခ်င္းညိႇႏႈိင္းၿပီး အသုံးမ်ားတဲ့ ေဆး႐ုံကို ပို႔ေပးရတာရွိပါတယ္။

ဒီေဆး႐ုံႀကီးမွာ အပတ္စဥ္ ညိႇႏႈိင္းအစည္းအေဝးလုပ္တယ္။ အဲဒီမွာ သူတို႔ ေဆး႐ုံကေနၿပီးေတာ့ ဘယ္ေဆးကျဖင့္ သက္တမ္းက ဒီေလာက္ရွိပါတယ္။ သူတို႔မွာ အေရအတြက္မ်ားေနတဲ့အတြက္ သူတို႔ ေဆး႐ုံအေနနဲ႔သုံးလို႔ မကုန္ေတာ့ပါဘူး။ အဲဒီေတာ့ ဘယ္ေဆး႐ုံေတြ အလိုရွိပါသလဲ။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ရန္ကုန္ဗဟိုအဆင့္ ေဆး႐ုံႀကီးေတြကေတာ့ ႏွစ္ပတ္တစ္ခါ အစည္းအေဝးလုပ္ တဲ့အတြက္ ဒီအခ်က္က ေျပလည္ပါတယ္။ တိုင္းေဒသႀကီးနဲ႔ ျပည္နယ္ေတြက် ေတာ့လည္း ကုသေရးဦးစီးဌာနမွဴး အခ်င္းခ်င္း ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးေတာ့ သူတို႔ဆီ မွာ ဘာေဆးေတြကေတာ့ျဖင့္ ပိုလွ်ံေနတယ္။ အဲဒါကို အသုံးျပဳေပးႏိုင္မလား။ ရန္ကုန္ေဆး႐ုံႀကီးလိုမ်ိဳးကေတာ့ ျပန္ေပးရတာနည္းတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔က ယူသုံးေပးရတာ မ်ားပါတယ္။

ေမး ။ လူနာေတြကို စရိတ္မွ်ေပးဆိုေပမယ့္ လုံးဝမတတ္ႏိုင္တဲ့သူေတြကို ဘယ္လိုစီစဥ္ ထားရွိပါသလဲ။

ေျဖ ။ လုံးဝဘာမွမဝယ္ရဘဲ လုံးဝအခမဲ့ဆိုတာ ကမၻာမွာ မရွိေသးပါဘူး။ သင့္တင့္ ေလ်ာက္ပတ္တဲ့ မရွိမျဖစ္ ေဆးဝါးကိုေတာ့ အဓိကထားေပး တယ္၊ တကယ္လို႔ လိုအပ္တဲ့ေဆးဝါးကို အဲဒီလူနာကသုံးဖို႔ လိုလာတယ္ ဆိုရင္ ေတာ့ သူကဝယ္ကို ဝယ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ လုံးဝမတတ္ႏိုင္တဲ့ သူကေတာ့ ေဆးပေဒသာပင္ ရန္ပုံေငြဆိုတာရွိပါတယ္။ အဲဒီကေနစိုက္ထုတ္ၿပီးေတာ့ ဝယ္ေပးတာမ်ိဳးလည္း ရွိပါတယ္။

ေမး ။ အရင္က ဒီေဆး႐ုံႀကီးအေနနဲ႔ ထမင္းေကြၽးေမြးတဲ့ အစီအစဥ္ေတြ ရွိတယ္။ အခုေရာ အဲဒီအစီအစဥ္ ျပန္လုပ္ဖို႔ ရွိပါသလား။

ေျဖ ။ ေဆး႐ုံမွာစမ္းသပ္ၿပီးေတာ့ လုပ္ဖို႔ရွိပါတယ္။ တကယ္မတတ္ႏိုင္တဲ့ လူနာေတြ၊ တကယ္အစားအေသာက္ ေကြၽးဖို႔လိုတဲ့လူနာေတြအတြက္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ထားတာရွိပါတယ္။ အဲဒါကြၽန္ေတာ္တို႔ တင္ဒါေပးမွာပါ။ အၾကမ္းအားျဖင့္ေတာ့ တစ္ေန႔ကို သုံးႀကိမ္ေကြၽးမွာေပါ့။ လူနာ ၂ဝဝ ကို စမ္းသပ္ေကြၽးဖို႔ အစီအစဥ္ရွိပါတယ္။ ေအာင္ျမင္ရင္ ဒီထက္ပိုၿပီးေတာ့ တိုးခ်ဲ႕ ေဆာင္ရြက္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ လက္ရွိလည္း ေကြၽးေနတာရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ နည္းတယ္၊ လုံးဝကိုမတတ္ႏိုင္ဘူး၊ အေဆာင္ထဲကေန အေၾကာင္း ၾကားရင္ စားဖိုေဆာင္ကေန ခ်က္ျပဳတ္ေကြၽးတယ္။ ဒါလည္းအစိုးရဘတ္ဂ်က္ ထဲက ေကြၽးတာေပါ့။ လက္ရွိကေတာ့ တစ္လကို လူနာ ၃ဝ နဲ႔ ၄ဝ ၾကား ေကြၽးေနပါတယ္။ ေအာက္တိုဘာဆိုရင္ေတာ့ လူနာ ၂ဝဝ ေကြၽးႏိုင္ဖို႔အတြက္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။

ေမး ။ တခ်ိဳ႕ ေဆး႐ုံႀကီးနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ေဝဖန္မႈေတြရွိပါတယ္။ ဂိတ္ေပါက္ဝ ေတြမွာ ပိုက္ဆံေတာင္းတာတို႔၊ အလွဴေငြေတာင္းခံတာတို႔၊ ဒါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္လိုၾကပ္မတ္ လုပ္ေဆာင္ေနပါသလဲ။

ေျဖ ။ ခုနေျပာခဲ့တဲ့အတိုင္းပဲ။ ဝန္ထမ္းေတြရဲ႕ စိတ္ဓာတ္ေရးရာကို ေျပာင္းလဲရမယ္ဆိုတာ အဲဒီအခ်က္လည္း ပါတယ္။ ဘာမဆို ရမွ လုပ္ခ်င္တာမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲနဲ႔ ကိုယ့္အသိစိတ္ဓာတ္နဲ႔ ကိုယ္ျဖစ္ေအာင္ စိတ္ဓာတ္ ေရးရာ ေျပာင္းလဲမႈေတြ လုပ္ေနပါတယ္။ တစ္ခါတေလ မလႊဲမေရွာင္သာလို႔ အေရးယူလိုက္ရတဲ့ဟာမ်ိဳးေတြလည္း သာဓကရွိပါတယ္။ သူတို႔အေနနဲ႔ ေနာက္မလုပ္ရဲေအာင္ေပါ့။ ခုေတာ့ တတ္ႏိုင္သမွ် စိတ္ဓာတ္ေရးရာလည္း ျမႇင့္တင္ေပးတယ္။ သူတို႔ရဲ႕ တျခားသက္သာေခ်ာင္ခ်ိေရးေတြကိုလည္း ၾကည့္႐ႈ ေဆာင္ရြက္ေပးတယ္။ ဒီႏွစ္ထဲမွာဆိုရင္ သုံးေလးေယာက္ေလာက္ အေရးယူ လိုက္ရတာရွိတယ္။ အလုပ္ထုတ္ပယ္တဲ့အထိ အေရးယူခဲ့ပါတယ္။

ေမး ။ အခုဆိုရင္ ပုဂၢလိက ေဆး႐ုံႀကီးေတြလည္း အၿပိဳင္အဆိုင္ ေပၚလာၿပီဆိုေတာ့ ေဆး႐ုံႀကီးအေနနဲ႔ ဘယ္လို အဆင့္ျမႇင့္တင္မႈေတြ လုပ္သြားဖို႔ ရွိပါသလဲ။

ေျဖ ။ ခုနေျပာတဲ့ စက္ကိရိယာေတြ ျဖည့္ဆည္းတယ္။ ဒီစက္ေတြကို ကိုင္တြယ္တတ္ေအာင္လို႔ ျပည္တြင္း ျပည္ပ အလႊာအသီးသီးကို ႏိုင္ငံျခား ကို ပညာေတာ္သင္ ေစလႊတ္ထားတာေတြရွိတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ရန္ကုန္ ေဆး႐ုံႀကီးကို အားလုံးကဝိုင္းၿပီးေတာ့ လာၾကတဲ့အတြက္ ဒီမွာပဲတအား စုျပံဳ ေနတာေပါ့။ အဲဒီေတာ့ ရန္ကုန္ေဆး႐ုံႀကီးရဲ႕ ျပင္ပေတြမွာ ေဆး႐ုံေတြကို တိုးခ်ဲ႕ၿပီးေတာ့ အဆင့္ျမႇင့္ဖို႔ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေနတယ္။ ဥပမာ-သန္လ်င္ဆိုရင္ အရင္တုန္းက ခုတင္ ၁၅ဝ ေပါ့။ အခု ခုတင္ ၂ဝဝ အဆင့္ျမႇင့္လိုက္ၿပီးေတာ့ သူ႔အတြက္လိုအပ္တဲ့ ဝန္ထမ္းေတြကို ခန္႔ေပးလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ သန္လ်င္၊ ေက်ာက္တန္း၊ သုံးခြ၊ ခရမ္းဘက္က လူနာေတြက ရန္ကုန္ကို လာတာနည္း သြားတာေပါ့။

အခုဆိုရင္ ကြၽန္ေတာ္တို႔ အင္းစိန္ကိုလည္း အဆင့္ျမႇင့္မယ္။ ေနာက္သဃၤန္းကြၽန္း အဆင့္ျမႇင့္မယ္။ ေနာက္လႈိင္သာယာက်ေတာ့ ဧရာဝတီ တိုင္းေဒသႀကီးဘက္က လာတဲ့သူေတြအကုန္လုံးကို ထိန္းထားႏိုင္ဖို႔ ကြၽန္ေတာ္ တို႔ ထန္းတပင္ ဒါမွမဟုတ္ လႈိင္သာယာလမ္းေပၚမွာ ေဆး႐ုံႀကီးတစ္႐ုံ အဆင့္ျမႇင့္တင္ဖို႔အတြက္ က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနအေနနဲ႔ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိတယ္။ ေနာက္မြန္ျပည္နယ္၊ ပဲခူးတိုင္းေဒသႀကီးဘက္ကလာတဲ့ သူေတြ အတြက္လည္း ေထာက္ၾကန္႔ဘက္မွာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံရဲ႕အကူအညီနဲ႔ ေဆး႐ုံႀကီး တစ္႐ုံေဆာက္ဖို႔ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေနတယ္။

အလားတူပဲ မင္းရဲေက်ာ္စြာကားဝင္းကိုလည္း ဂ်ပန္ႏိုင္ငံရဲ႕ အကူအညီ နဲ႔ ခုတင္ ၃၅ဝ ဆံ့ ေဆး႐ုံတစ္႐ုံ ေဆာက္မယ္။ အဲဒီလိုအစြန္အဖ်ားမွာ ေဆး႐ုံ ႀကီးေတြ တိုးလာတာနဲ႔အမွ် ဒီရန္ကုန္ ျပည္သူ႔ေဆး႐ုံႀကီးရဲ႕ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုး ေလ်ာ့ က်လာမယ္။ အေဝးမွာရွိတဲ့ ေဆး႐ုံေတြကို အဆင့္ျမႇင့္တင္ျခင္းအားျဖင့္ ေဆး႐ုံႀကီးရဲ႕ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုး ေလ်ာ့က်သြားေအာင္ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။ ဒါေတြကို လက္ရွိအစိုးရလက္ထက္မွာပဲ စီစဥ္ ေဆာင္ရြက္မွာပါ။ ေထာက္ၾကန္႔ မွာ ေဆာက္မယ့္ဟာဆိုရင္ ေျမက ပညာေရးဝန္ႀကီးဌာနပိုင္ ျဖစ္ေနလို႔ ပညာ ေရးဝန္ႀကီးဌာနနဲ႔ ညိႇႏႈိင္းၿပီးေတာ့ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေနတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ တကၠသိုလ္ေဆး႐ုံဆိုလည္း အဆင့္ျမႇင့္ထား တာပဲ။ သူကလည္း ပညာေရးဝန္ႀကီး ဌာနပိုင္ေျမျဖစ္ေနတယ္။ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနပိုင္ ေျမျဖစ္ေအာင္ ညိႇႏႈိင္း ၿပီးေတာ့ လုပ္ေဆာင္ေနပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ရန္ကုန္ေဆး႐ုံႀကီး ေနာင္အနာဂတ္ မွာျဖစ္လာမယ့္ စီမံခ်က္ေတြေပါ့။

စီမံခ်က္ဆိုေပမယ့္ အခုကတည္းကစၿပီး အေကာင္အထည္ေဖာ္ေန ပါၿပီ။ ဒီႏွစ္ ကုသေရးဦးစီးဌာနက တင္ဒါေခၚတဲ့ထဲမွာ ပါပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္ တို႔ ရန္ကုန္ျပည္သူ႕ေဆး႐ုံႀကီးဝင္းထဲမွာ လူနာေဆာင္ ၁၂ ထပ္ေဆာင္အသစ္ တစ္ခု ေဆာက္လုပ္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ဝန္ထမ္းေတြ သက္သာေခ်ာင္ခ်ိ ေရးပါ။ ဆရာဝန္ေတြအတြက္လည္း အရာရွိအိမ္ရာတစ္လုံး ေဆး႐ုံႀကီးနဲ႔ မ်က္ႏွာခ်င္းဆိုင္ဘက္ျခမ္းမွာ ေဆာက္ဖို႔ လ်ာထားပါတယ္။ ၁ဝ ထပ္ျမင့္ အေဆာက္အအုံေပါ့။ ေအာက္ထပ္မွာ ကားပါကင္ပါၿပီးေတာ့ အေပၚထပ္မွာ ေလးခန္းတြဲ ကိုးထပ္ေပါ့။ မိသားစု ၃၆ ဦး ေနထိုင္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလမွာ လည္း အငယ္တန္း ဝန္ထမ္းေတြအတြက္ ဝန္ထမ္းအိမ္ရာ ေဆာက္ဖို႔ရွိပါ တယ္။ ဝန္ထမ္းအိမ္ရာႏွစ္လုံးမွာ ဝန္ထမ္းမိသားစု ၄ဝ ေလာက္ေနႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေမး ။ ေဆး႐ုံႀကီးအေနနဲ႔ အေရးေပၚဌာနမွာ အေရးေပၚ လူနာတင္ယာဥ္ေတြ ထားရွိမႈနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဘယ္လို စီမံထားရွိပါသလဲ။

ေျဖ ။ အေရးေပၚစနစ္ကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးလုံေလာက္ပါတယ္။ စုစုေပါင္းကား ၁ဝ စီးေလာက္က အသင့္ရွိပါတယ္။ အဲဒီမွာ ေျခာက္စီး က လုံးဝအသစ္ျဖစ္ပါတယ္။ က်န္တဲ့ေလးစီးကလည္းအေဟာင္းဆိုေပမယ့္ ဆီးဂိမ္းတုန္းက သုံးထားတဲ့ကားက ၁ဝ စီးေလာက္ကို အသုံးျပဳႏိုင္ပါတယ္။

ေမး ။ တစ္ေန႔ကိုအေရးေပၚလူနာဝင္ေရာက္မႈ ဘယ္ေလာက္ရွိပါသလဲ။

ေျဖ ။ တစ္ေန႔ကို အေရးေပၚလူနာ ပ်မ္းမွ်အားျဖင့္ ၃ဝဝ၊ ၄ဝဝ ေလာက္ရွိ ပါတယ္။ အကုန္လုံးေတာ့လည္း ေဆး႐ုံမတင္ရဘူးေပါ့၊ အဲဒီမွာ ေစာင့္ၾကည့္ တဲ့ ဌာနလည္းရွိတယ္။ အဲဒီမွာတင္ေစာင့္ၾကည့္ၿပီးေတာ့ လိုရင္ေဆး႐ုံတင္ တယ္။ မလိုရင္ ျပန္ခ်ိန္းေပါ့။ အဲဒါမ်ိဳးေတြလည္း ရွိပါတယ္။

ေမး ။ ေဆး႐ုံႀကီးရဲ႕သန္႔ရွင္းမႈ၊ သန္႔စင္ခန္းကအစေပါ့၊ ဘယ္လိုမ်ိဳး လုပ္ေဆာင္ ထားပါသလဲ။

ေျဖ ။ အလုပ္သမားေတြရွိပါတယ္။ အလုပ္သမားေတြကို သူ႔ဂ်ဴတီနဲ႔ သူ သတ္မွတ္ၿပီးေတာ့ သန္႔စင္ခန္း သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ငန္းေတြကို ေဆာင္ ရြက္တာလည္း ရွိပါတယ္။ OPT လိုဟာမ်ိဳးက်ေတာ့ အခေပးစနစ္နဲ႔သြားတဲ့ သန္႔စင္ခန္းေတြလည္း ရွိပါတယ္။

ေမး ။ လက္ရွိေမးခဲ့တာမ်ားနဲ႔ ပတ္ သက္ၿပီး ေဆး႐ုံအုပ္ႀကီးအေနနဲ႔ ဘာမ်ား ျဖည့္စြက္ေျပာၾကားခ်င္ပါသလဲ။

ေျဖ ။ ခုနေျပာတဲ့ထဲမွာလည္း ပါပါတယ္။ ဒီမွာတက္တဲ့ လူနာေတြ ကမ်ားလာတယ္။ ဒီမွာရွိတဲ့ဝန္ထမ္း အေရအတြက္က လူနာနဲ႔စာရင္း နည္းတယ္ေပါ့၊ နည္းတဲ့အတြက္ ခုတင္ ၂ဝဝဝ ျဖစ္လာရင္ေတာ့ ပိုၿပီး ေတာ့ ၿပီးျပည့္စုံတဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ ေရွာက္မႈေပးႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အခုေတာ့ လိုအပ္ခ်က္ရွိႏိုင္ပါတယ္။

ေနာက္ေဆး႐ုံႀကီးမွာ အေဆာက္ အအုံေတြကတိုးခ်ဲ႕ၿပီးေတာ့ အမ်ား ႀကီးေဆာက္လာတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေဆာက္ရတဲ့ အေဆာက္အအုံေတြ က အထပ္ျမင့္အေဆာက္အအုံပဲ ေဆာက္ဖို႔ ရွိေတာ့တယ္။ အဲဒီလို ေနရာမလပ္ ေဆာက္လာရတဲ့အတြက္ ကားေတြရပ္ဖို႔ အခက္အခဲရွိလာတယ္။ ေနာက္ၿပီး ဓာတ္ခြဲခန္းနဲ႔ ကေလးေတြ စာသင္တဲ့ အခန္းကို VIDEO CONFERENCING တပ္ဖို႔လည္း အစီအစဥ္ရွိပါတယ္။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ လုပ္ခ်င္တဲ့ထဲမွာ NETWORK တစ္ခုလည္းပါတယ္။ NETWORK သာ ခ်ိတ္လိုက္ရင္ အခုဟာကDIGITAL X –RAY တပ္ထားေပမယ့္လို႔ ဖလင္နဲ႔ ထုတ္ေနရတုန္းပဲ။

တကယ္လို႔သာ NETWORK သာ ခ်ိတ္ဆက္ထားမယ္ဆိုရင္DIGITAL X – RAY ႐ိုက္ လည္း သူ႔သက္ဆိုင္ရာဌာနကို NETWORK နဲ႔ ပို႔လိုက္ႏိုင္တယ္ဆိုရင္ ကုန္က် စရိတ္ေတြ အမ်ားႀကီး သက္သာသြားမယ္။ လူအားေငြအားအကုန္သက္သာ သြားမယ္။ အဲဒီ NETWORK ေလးတပ္ဖို႔ စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေနပါတယ္။

ေနာက္တစ္ခုက လူနာတစ္ေယာက္ဆိုရင္ လူနာေစာင့္က ေလးငါး ေယာက္ အနည္းဆုံးပါလာတယ္။ လူနာေဘးမွာက တစ္ေယာက္ႏွစ္ေယာက္ ထက္ပိုၿပီး ေပးမေစာင့္ႏိုင္ဘူး။ က်န္တဲ့လိုက္လာတဲ့ သုံးေလးေယာက္က ေဆး႐ုံ အတြက္ ပိုၿပီးေတာ့ ဝန္ထုပ္ဝန္ပိုးျဖစ္ေစတာေပါ့။ ေရခ်ိဳးတာတို႔၊ အိမ္သာ တက္တာတို႔၊ ေနာက္စည္းကမ္းမဲ့ ကြမ္းတံေတြးေထြးတာတို႔၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ တာတို႔ဆိုတာ အဲဒီလိုေဆး႐ုံညစ္ပတ္ေအာင္က ဆရာဝန္ေတြ လုပ္တာ မဟုတ္ဘူး၊ လူနာေစာင့္ေတြကပဲ လုပ္ေနတာ။ ဒါကလည္း ျပည္သူလူထုကူညီ ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္မွသာ ဒီေဆး႐ုံႀကီးရဲ႕ သန္႔ရွင္းမႈက အၿမဲထိန္းသိမ္းသြား ႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဟုတ္ကဲ့၊ ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။