စူပါအယ်လ်နီညိုကို ​နေ့စဉ်လက်တွေ့ ရင်ဆိုင်ဖို့

 ဒေါက်တာသန်းထွန်း ၆၉ ဆေး၂

နှစ်နှစ်ကနေ ခုနစ်နှစ်ကြာရင်ဖြစ်ပေါ်တတ်တဲ့ အယ်လ်နီညိုရာသီဥတုဖြစ်စဉ်ဟာ ဒီနှစ်မှာတော့ အောက်တိုဘာလ၊ နိုဝင်ဘာလတို့မှာစပူလာပြီး ဒီဇင်ဘာခရစ္စမတ်ကာလမှာ အမြင့်ဆုံးအပူချိန်အထိရောက်မှာလို့ ခန့်မှန်းထားရပါတယ်။ ပူပြင်းနေရာကနေ နည်းနည်းစီကျလာပြီး ၂၀၂၇ ခုနှစ် မိုးဦးကျကာလအထိ ပူနေမှာပါတဲ့။

အပြင်အပူချိန် ၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်တက်လာတိုင်း ခန္ဓာကိုယ်မှာပြောင်းလဲမှုတွေ ဖြစ်တော့တာပါပဲ။ အများနားလည်လွယ်အောင် ဆေးပညာအခေါ်အဝေါ်တွေကို တတ်နိုင်သမျှရှောင်သုံးပြီးပြောပြပါ့မယ်။ ခံစားနေရသူတွေကို အများကြီးတွေ့နေရလို့ပါ။ ပြင်ပအပူချိန် ၁ ဒီဂရီတက်လာတိုင်း ကိုယ်အပူချိန်လည်း ၁ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ် တက်လာတာမဟုတ်ပါဘူး။ ချွေးပိုထွက်လာပြီး ရေဓာတ်နဲ့ဆားဓာတ်ပိုဆုံးရှုံးလာနိုင်တယ်။ နှလုံးခုန်မြန်လာပြီး သွေးပေါင်ကျတာ၊ မူးဝေတာဖြစ်နိုင်တယ်။

အပူဒဏ်ကြာလာရင် ကြွက်တက်တာ၊ အားနည်းတာ၊ အပူလွန်ကဲတာဖြစ်နိုင်တယ်။ စိုထိုင်းဆများ​ပြီး ပူနေရင်ချွေးအငွေ့ပြန်ဖို့ခက်လို့ အပူဒဏ်ပိုခံရနိုင်တယ်။ ချွေးမထွက်ရင် ကိုယ်တွင်းအပူမထွက်တော့ဘူး။ အရေးကြီးတာက အပူချိန်တစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ စိုထိုင်းဆ၊ နေပူထိတွေ့ချိန်နဲ့ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုတို့ပါ ထည့်တွက်ရတာပါ။ အပူမြင့်ပြီး စိုထိုင်းဆများတဲ့နေရာဆိုတာ လေထဲမှာရေငွေ့များပြီး ပူအိုက်စေးထိုင်းနေတဲ့ နေရာမျိုးကိုပြောတာပါ။

အခု အယ်လ်နီညို ပိုခံစားရမဲ့နေရာတွေ

သူက အီကွေတာနဲ့နီးတဲ့နေရာတွေမှာ ပိုပြီးရာသီဥတုဖောက်ပြန်မှုကို ပိုခံစားရပါလိမ့်မယ်။ မိမိတို့ အာရှတိုက်တောင်ပိုင်းမှာ အပူချိန်ပြင်းထန်လာမယ်။ ပူပြင်းခြောက်သွေ့တာပိုဖြစ်လာမယ်။ မုတ်သုံရာသီလျော့ကျသွားလို့ မိုးအတော်နည်းသွားပါ့မယ်။

ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းဒေသတွေ ရန်ကုန်၊ မြိတ်၊ ထားဝယ်၊ မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်း ကမ်းရိုးတန်း ဒေသတွေလိုမျိုးပါ။ နောက်မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးနဲ့ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အောက်ပိုင်းလို နေရာတွေပေါ့။

အပူပိုင်းသစ်တောနဲ့ မိုးများတဲ့ဒေသတွေ၊ အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံတွေ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံတောင်ပိုင်း ကမ်းရိုးတန်းဒေသတွေနဲ့ မြို့ပြထူထပ်တဲ့နေရာတွေဖြစ်ကြတဲ့ အဆောက်အအုံတွေ၊ ကွန်ကရစ်လမ်းတွေ၊ သစ်ပင်နည်းတဲ့နေရာတွေမှာ အပူပိုခံစားရတတ်ပါတယ်။

ပူလာရင် ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းပြောင်းလဲမူများ

အပြင်က အပူချိန် ၁ ဒီဂရီတက်သွားတာနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့အပူချိန်ထိန်းစက်လို့ခေါ်ရမယ့် ဦးနှောက်ထဲက ဟိုက်ပိုသဲလမတ်က တန်းအလုပ်လုပ်တယ်။ သွေးကြောတွေကျယ်လာပြီး ချွေးတွေထွက်လာမယ်။ နှလုံးကသွေးတွေကို အရေပြားဘက်ပိုစုပ်ထုတ်ပေးရလို့ နှလုံးခုန်နှုန်းမြန်လာမယ်။ ရေဓာတ်နဲ့ဆားဓာတ်တွေ စထွက်ကုန်ပြီပေါ့။ ဒါ လူကိုထိခိုက်စေတဲ့အချက်ပါ။

အပူချိန်ဘယ်လောက်အထိ တက်နိုင်မလဲ

ဒါဆို ဒီအယ်လ်နီညိုမှာ ဘယ်လောက်ထိ အပူချိန်တက်လာမလဲ ခန့်မှန်းရပါ့မယ်။ စူပါအယ်လ်နီညို ကာလမှာ ပုံမှန်ရာသီဥတုထက် ၃ ဒီဂရီကနေ ၅ ဒီဂရီစင်တီဂရိတ်လောက်အထိ ပိုပူလာနိုင်တယ်တဲ့။ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့နွေရာသီအမြင့်ဆုံးအပူချိန်တွေမှာဆိုရင် တချို့ဒေသတွေမှာ ၄၃/၄၄ဒီဂရီစင်တီ ဂရိတ်နဲ့အထက်ကိုတောင် ကျော်တက်လာနိုင်တဲ့အထိ ဆိုးရွားတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ အလေးထားစရာပါ။ အခုဆောင်းဝင်လာရင် အေးရမယ့်အစား အပူချိန်ပြင်းထန်လာမှာပါ။ အအေးဆုံးအချိန်မှာ အပူဆုံးအချိန်ဖြစ်သွားမှာပါ။

ဘယ်ဒေသတွေ ပိုထိခိုက်နိုင်သလဲ

ထိခိုက်လွယ်တဲ့နေရာတွေ သိထားဖို့လည်းလိုပါတယ်။ အဓိကကတော့ အလယ်ပိုင်းမိုးခေါင်ရေရှား ဒေသတွေဖြစ်တဲ့ ချောက်၊ ရေစကြို၊ ပခုက္ကူ၊ မန္တလေး၊ စစ်ကိုင်းအောက်ပိုင်းနဲ့ ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီး အနောက်ပိုင်းဒေသတွေမှာ အပူချိန်အဆိုးဆုံးခံရနိုင်ပါတယ်တဲ့။ ရန်ကုန်လို မြို့ကြီးတွေမှာလည်း ကွန်ကရစ်တောတွေနဲ့ လူဦးရေကျပ်သိပ်မှုကြောင့် အပူလှိုင်းဒဏ်ကို ပိုဆိုးဆိုးရွားရွား ခံစားရနိုင်ပါ တယ်။

ပူတဲ့အ​​ပြင် တခြားထိခိုက်မှုတွေကော

ရာသီဥတု၊ ဂေဟစနစ်နဲ့ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတွေမှာ ထိခိုက်မှုတွေကိုတော့ အကျဉ်းပဲဖော်ပြပါ့မယ်။ ရာသီဥတုဘက်မှာဆို မိုးခေါင်တာ၊ မိုးနှောင်းတာ၊ မိုးခေါင်ရေရှားကာလကြာမြင့်တာတွေဖြစ်မယ်။ ဂေဟစနစ်ဘက်ကြည့်ပြန်လည်း ရေကန်တွေ၊ ချောင်းတွေခန်းခြောက်ပြီး တောမီးလောင်လွယ်မယ်၊ လူနဲ့တိရစ္ဆာန်တွေ ရေရှားပါးမှုနဲ့ကြုံရမယ်။ စိုက်ပျိုးရေးဘက်မှာဆို သီးနှံစိုက်ချိန်တွေ ရွှေ့ရမယ်၊ ရေမလုံလောက်လို့ သီးနှံအထွက်နှုန်း ထက်ဝက်လောက်အထိ ကျဆင်းသွားနိုင်တယ်။

ကမ္ဘာမှာ ဘယ်အရပ်တွေ ထိခိုက်မလဲ

အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံတွေမှာ မိုးနည်းခြင်းနဲ့တောမီးအန္တရာယ်၊ အိန္ဒိယနဲ့တောင်အာရှမှာတော့ ဖောက်လွဲဖောက်ပြန်လာတော့မယ့် မိုးရာသီနဲ့ စိုက်ပျိုးရေးအပေါ် သက်ရောက်နိုင်လာမှာ အသေအချာပါပဲ။ ပီရူး၊ အီကွေဒေါနဲ့ တောင်အမေရိကပစိဖိတ်ကမ်းရိုးတန်းတို့မှာ မိုးသည်းထန်ခြင်း၊ ရေကြီးခြင်း၊ ပင်လယ်ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းတွေကို ထိခိုက်လာကြတော့မှာပါ။

ဩစတြေးလျနဲ့ အာဖရိကတောင်ပိုင်း တချို့ဒေသတွေ မိုးခေါင်ခြင်းနဲ့ အပူဒဏ်အန္တရာယ်ကျရောက်ဖို့ အလားအလာရှိပြီး အမေရိကတိုက်အချို့ဒေသတွေမှာတော့ မိုးများခြင်း၊ မိုးနည်းခြင်းနဲ့ ဆောင်းရာသီမှာ ရာသီဥတုပုံစံပြောင်းလဲခြင်းတွေ ဖြစ်နိုင်တယ်။ ဒါတွေဟာ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့ ပုံစံတွေ ပါ။ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံး တစ်ပုံစံတည်း မဖြစ်ပါဘူး။ အရှေ့တောင်အာရှမှာ မြန်မာ၊ ထိုင်း၊ ဖိလစ်ပိုင်နဲ့ အင်ဒိုနီးရှား၊ ဩစတြေးလျ၊ အာဖရိကတိုက်ရဲ့ တောင်ပိုင်းနဲ့ တောင်အမေရိက (ဘရာဇီး၊ ပီရူး) ဘက်တွေမှာ မိုးခေါင်တာ၊ ပြင်းထန်တဲ့ အပူလှိုင်း ဒဏ်ခံရတာတွေ အဓိကဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။

ကျန်းမာရေးထိခိုက်မယ့်အချက် ကာကွယ်ဖို့

အပူဒဏ်ကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အပူချိန်ထိန်းညှိမှုပျက်ယွင်းပြီး ကိုယ်အပူချိန်အလွန်မြင့်တက်၊ အသက်အန္တရာယ်ရှိတဲ့ အခြေအနေရောက်သွားနိုင်ပါတယ်။ Heat exhaustion ခေါ်တဲ့ အပူဒဏ်ကြောင့် နွမ်းနယ်ခြင်းနဲ့ Heat stroke အပူလျှပ်ခြင်း (ပိုမိုပြင်းထန်ပြီး အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်တာ)တို့ဟာ ဖြစ်လာတော့မှာပါ။ မှတ်ထားဖို့က Heat stroke ဟာ သာမန်အပူလျှပ်တာထက် ပိုပြင်းထန်တဲ့ အရေးပေါ်အခြေအနေဖြစ်လို့ ကျန်းမာရေးဌာနကို အမြန်ပြေးရပါ့မယ်။ နေပူပြင်းချိန်မှာ မလိုအပ်ဘဲ အပြင်မထွက်ပါနဲ့။ အပြင်ထွက်ရင် ထီး၊ ဦးထုပ်၊ လေဝင် လေထွက်ကောင်းတဲ့ အဝတ်ပါးပါး ဝတ်ပါ။

ရေဆာမှ သောက်တာမျိုးမလုပ်ဘဲ ပုံမှန် ရေသောက်ပါ။ မူးဝေ၊ ခေါင်းကိုက်၊ ပျို့အန်၊ ကြွက်တက်လာရင် အလုပ်ရပ်ပြီး အေးတဲ့နေရာကို ချက်ချင်းရွှေ့ပါ။ စိတ်ရှုပ်ထွေးလာတာ၊ သတိလစ်တာ၊ တက်တာ၊ ကိုယ်အပူအလွန်မြင့်တာဖြစ်ရင် အပူလွန်ကဲမှု အရေးပေါ်အခြေအနေဖြစ်နိုင်လို့ ဆေးကုသမှု ချက်ချင်းယူပါ။

အရေးကြီးတဲ့ လေအေးပေးစက်နဲ့ နေနည်း

၁။      အပူချိန်ကို ၂၄ ကနေ ၂၆ ကြား မှာပဲ ပုံမှန်ထား ပါ။ ၂၈ အထိဆို ပိုကောင်းပါတယ်။ အကျင့်ပါပဲ။

၂။       ရေဓာတ်မခန်းအောင် ရေမကြာခဏ သောက်ပေးပါ။

၃။      အဲကွန်းဆန်ခါတွေကို နှစ်ပတ် သို့မဟုတ် တစ်လတစ်ကြိမ် ပုံမှန်ဆေးကြောပေးပါ။

၄။      အခန်းထဲမှာ လေအလွန်မခြောက်သွေ့အောင် ရေဇလုံလေး အခန်းထဲထားပေးတာ သို့မဟုတ် နံနက်ပိုင်းပြတင်းပေါက် ခဏဖွင့်ပေးတာမျိုး လုပ်ပေးပါ။

၅။      ပန်ကာသုံးရင်၊ timer နဲ့ ဖွင့်ပါ။ မျက်နှာဘက် လှည့်မဖွင့်ပါနဲ့။

၆။      နေ့လယ် ပူလွန်းချိန် သက်ကြီးများ အပူလျှပ်ခြင်းမဖြစ်အောင် အခန်းအေးအေးထားပါ။ မီးမလာလည်း လေဝင်လေထွက်ကောင်းအောင် ပြတင်းပေါက်တွေ ဖွင့်ထားပါ။

၇။ ရေဖြည်းဖြည်း ပုံမှန်သောက်၊ ညမအိပ်မီရေတစ်ခွက်လောက်သောက်ပါ။ ဆီးခဏခဏသွားရတဲ့ ဆီးကျိတ်ရှိနေရင်လည်း ဆရာဝန်နဲ့သာ တိုင်ပင်ပါ။

၈။      အိပ်ခန်းတံခါး၊ ပြတင်းအနည်းငယ် ဖွင့်ဟထားက ပိုကောင်းပါတယ်။ ဒါမှမဟုတ် နေ့ခင်း လေဝင်ထွက်ကောင်းစေဖို့ သွေးတိုးသမားတွေ နံနက်ထသွေးပေါင်ချိန်ဖတ်၊ ဆေးမှန်မှန်သောက်၊ လေဖြတ်လက္ခဏာ (မျက်နှာတစ်ဖက်ကျ၊ လက်ခြေအားနည်း၊ စကားထစ်တာတွေ ကို စစ်ဆေးပေးပါ။) တွေ့ရင် ချက်ချင်းဆေးရုံ အမြန်သွားပါ။

ဘယ်လိုလူတွေ ပိုဂရုစိုက်မလဲ

အထူးဂရုစိုက်ရမယ့် သူတွေကတော့ နှလုံးရောဂါ၊ နှလုံးအားနည်းသူ၊ သွေးတိုး၊ သွေးပေါင်ကျလွယ်သူ၊ ဆီးချိုရောဂါရှိသူ၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါရှိသူတွေ၊ ပန်းနာရင်ကျပ်နဲ့ အဆုတ်ရောဂါရှိသူတွေနဲ့ အသက်ကြီးသူ၊ ကလေးငယ်၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်သူ၊ အဝလွန်သူ၊ ချွေးအများကြီးထွက်ရတဲ့ အလုပ်လုပ်သူ၊ ဆီးဆေး၊ သွေးပေါင်ကျဆေး၊ ဆီးချိုကျဆေးတွေသောက်နေသူတွေ ပိုဂရုစိုက်ရပါ့မယ်။ ဆေးကို ကိုယ့်သဘောနဲ့ ရပ်တာ၊ ပမာဏပြောင်းတာ မလုပ်ပါနဲ့။

သူတို့ကို ဘယ်လို ထိခိုက်စေတာလဲ

နှလုံးနဲ့ သွေးတိုးရောဂါသမားမှာ ပူလို့သွေးကြောတွေကျယ်ပြီး ချွေးထွက်တဲ့အခါ နှလုံးက သွေးတွေ ကို ပိုညှစ်ပေးရတော့ နှလုံးကိုဝန်ပိုပိစေပြီး ရင်ဘတ်အောင့်တာ၊ သွေးတိုးတာတွေ ဖြစ်စေတယ်။ ကျောက်ကပ်က ရေဓာတ်ခန်းခြောက်လို့ သွေးပမာဏနည်းသွားတဲ့အခါ ကျောက်ကပ်ဆီသွေးရောက်မှုနည်းပြီး ကျောက်ကပ်ပျက်စီးနိုင်ခြေမြင့်လာတယ်။

ဆီးချိုသမားတွေကတော့ ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ရင် သွေးတွင်းအချိုဓာတ်တွေပိုစေးကပ်လာပြီး ချွေးထွက်များလို့ ကိုယ်တွင်းဓာတ်တွေ မညီမမျှ ဖြစ်တတ်တယ်။ သွေးတိုး၊ လေဖြတ်ဖူးသူ သတိ ထားရမယ်။ ရေဓာတ်နဲ့ ဆားဓာတ်မညီမျှတာ၊ သွေးပေါင်အပြောင်းအလဲတွေကြောင့် အားနည်း၊ မူးဝေနိုင်ပါတယ်။ ဒီတော့ မျက်နှာရွဲ့ခြင်း၊ လက်တစ်ဖက်အားနည်းခြင်း၊ စကားမပီခြင်းဖြစ်ရင် လေဖြတ်တာဖြစ်နိုင်လို့ အရေးပေါ်ဆေးရုံသွားပါ။

နောက် အသက်ကြီးသူ၊ ကိုယ်ဝန်ဆောင်သူ၊ အသက်ကြီးသူတွေမှာ ရေဆာတာကို သတိမထားမိ နိုင်သလို ခန္ဓာကိုယ်အပူထိန်းနိုင်စွမ်းလည်း လျော့လာနိုင်တယ်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင်သူတွေမှာ ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်းနဲ့ အပူဒဏ်ကြောင့် မူးဝေ၊ နွမ်းနယ်နိုင်ပြီး အန္တရာယ်ပိုရှိနိုင်ပါတယ်။

အိမ်မှာနဲ့ ပြင်ပထွက်ရမယ့်သူနဲ့ ကားအဲကွန်း

အိမ်မှာ အဲကွန်းကို အအေးလွန်ကဲတဲ့ (ဥပမာ- ၁၆ ဒီဂရီလောက်) မထားဘဲ ၂၄-၂၆ ဒီဂရီ လောက် မှာပဲ ထားပါ။ လေဝင်လေထွက်ကောင်းအောင် လုပ်ပါ။ ကားစီးရင်းကားထဲမှာ အဲကွန်းကို လွန်လွန် ကဲကဲ အအေးမမြှင့်ပါနဲ့။ အပြင်အပူချိန်နဲ့ ကားတွင်းအပူချိန်ကွာဟချက် အလွန်မကြီးစေနဲ့။ ၅-၇ ဒီဂရီ လောက်ပဲ ကွာတာကောင်းတယ်။

နှလုံးရောဂါသမားက အိမ်မှာ အေးတဲ့အခန်းမှာနေ၊ ရေပမာဏကို ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း သောက်၊ အပြင်ထွက်ကားစီးရင် နေပူချိန်ရှောင်၊ ရင်ဘတ်အောင့်ရင် ချက်ချင်းအကူအညီယူ ကျောက်ကပ်ရောဂါသမားက အိမ်မှာ ရေနဲ့ဆားပမာဏကို သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း လိုက်နာရပါမယ်။ အပြင်ထွက်ကားစီးရင် အပူထဲကြာကြာမနေနဲ့၊ မူးဝေလာရင် အေးတဲ့နေရာချက်ချင်းရွှေ့ပါ။ အချိန် မဆိုင်းနဲ့။

ဆီးချိုသမားအရေးကြီးတယ်။ အိမ်မှာ​​နေရင် သွေးချိုကိုစစ်​နေပါ။ ဆေးနဲ့အင်ဆူလင်ကို သင့်တော်တဲ့အပူချိန်မှာ အဆင်သင့်ထားပါ။ အပြင်ထွက်ကားစီးမယ်ဆိုရင် ရေယူသွား၊ အရေး​ကြီးတာက သွေးချိုကျလက္ခဏာနဲ့ အပူဒဏ်လက္ခဏာကို ခွဲသိရပါမယ်။

အိမ်က အခန်းမှာ​​နေရင် ပန်းနာ၊ အဆုတ်ရောဂါ သမားတွေက ဆေးလိပ်မီးခိုး၊ ​​ ခြင်ဆေးခွေအနံ့၊ ဖုန်နဲ့အပူကို ရှောင်ရပါမယ်။ အပြင်ထွက်ကားစီးမယ့်သူက ရှူဆေးယူသွား၊ ကားထဲမီးခိုးနဲ့ အနံ့ပြင်းတာတွေရှောင်။ Mask တပ်ပါ။ သွေးတိုး၊ လေဖြတ်ဖူးသူတွေ အိမ်မှာနေရင် ဆေးပုံမှန်သောက်၊ မူးဝေရင်သွေးပေါင်စစ်ပါ။ အပြင်ထွက်ကားစီးမယ်ဆိုရင် ရုတ်တရက်မတ်တတ်ရပ်တာမျိုးရှောင်၊ လက္ခဏာအသစ်ဖြစ်ရင် ဆေးကုသမှုခံဖို့သွားပါ။

အဲကွန်းဘတ်စ်ကားမှ အောက်ဆင်းရင်

စိမ့်အေးနေတဲ့ကားထဲကနေ ပူနေတဲ့ မှတ်တိုင်မှာဆင်းရင် ဘာတွေဖြစ်လာနိုင်မလဲဆိုတာ သေချာ သိထားရပါမယ်။ ကိုယ်ကနေပူထဲကနေ ချွေးတွေနဲ့ပူလောင်ပြီး ကား​ပေါ်တက်လာတယ်၊ အဲကွန်းဖွင့်ထားတဲ့ ကားထဲရောက်တော့ ရုတ်တရက်အေးစိမ့်သွားတယ်။ ပြီးတော့ မှတ်တိုင်ရောက်လို့ ပြန်ဆင်းတဲ့အခါ အပြင်ရဲ့အပူဒဏ်ကို ရုတ်တရက်ထပ်ခံရတယ်။ ဒီလို “အပူ-အအေး-အပူ” ရုတ်တရက်အကူး အပြောင်းကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်က အပူချိန်ကိုမထိန်းနိုင်တော့ဘဲဖျားနာတာ၊ ခေါင်းကိုက်တာ၊ နှာစေးချောင်းဆိုးတာ၊ ဇက်ကြောတက်တာနဲ့ ကိုယ်လက် ကိုက်ခဲတာတွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ်။

သွေးတိုးဆီးချိုသမား၊ လေဖြတ်ဖူးသူ ကားပေါ် တက်ရင်၊ ကားပေါ်ကဆင်းမယ်ဆိုရင် ရေအဝသောက်ပါ။ ရေခဲရေမသောက်ရပါဘူး။ မှတ်ထားဖို့က အပူလွန်ကဲမှုကို ထီး၊ ဦးထုပ်၊ အရိပ်ခို​တာမျိုးနဲ့ ရေများများသောက်ပါ။

အပူအအေး ချက်ချင်းပြောင်းမှုရဲ့ ထိခိုက်မှုတွေ

ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ခုခံအားစနစ်နဲ့ အပူချိန်ထိန်းညှိမှုစနစ်ကို ရုတ်တရက်ရှော့ခ်ဖြစ်သွားစေတယ်။ သွေးကြောတွေ ရုတ်တရက်ကျဉ်းလိုက်/ကျယ်လိုက်ဖြစ်တာကြောင့် ဦးနှောက်နဲ့နှလုံးသွေးကြောစနစ်ကို ထိခိုက်စေပြီး မူးမေ့တာ၊ လေဖြတ်နိုင်ခြေမြင့်တာတွေအထိ ဖြစ်စေနိုင်တယ်။

ပူတဲ့နေရာကနေ အေးတဲ့နေရာကို ရုတ်တရက်ဝင်ရင် တချို့သူတွေမှာ မအီမသာဖြစ်တာ၊ ခေါင်းကိုက်တာ၊ သွေးပေါင်ပြောင်းလဲတာ ဖြစ်နိုင်တယ်။ အေးတဲ့လေကို မျက်နှာနဲ့လည်ပင်းကို တိုက်ရိုက်အကြာကြီးခံတာက ပန်းနာရင်ကျပ်ရှိသူတွေမှာ လက္ခဏာပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။

ကိုယ်ပိုင်ကား၊ ဘတ်စ်ကားနဲ့ တက္ကစီပေါ်ကဆင်းရင် ဘယ်လို ကာကွယ်ရမလဲ

ကိုယ်ပိုင်ကား၊ ဘတ်စ်ကားနဲ့ တက္ကစီကားပေါ်ကမဆင်းခင် ၁ မိနစ်၊ ၂ မိနစ်လောက်အလိုမှာ အဲကွန်းကို ခဏပိတ်တာဖြစ်ဖြစ်၊ လေအေးကိုလျှော့ချတာဖြစ်ဖြစ်လုပ်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ကို အပြင်နဲ့ အနည်းငယ်နီးစပ်အောင်အရင်လုပ်ပါ။ ကားပေါ်ကဆင်းတဲ့အခါ ထီးဆောင်းတာ၊ မျက်နှာ သုတ်ပဝါနဲ့ ချွေးတွေကို အရင်သုတ်တာမျိုး လုပ်ပေးပါ။

ဘတ်စ်ကားပေါ်က ဆင်းခါနီးရေသောက်ပြီး ခဏနားပါ။ နေပူထဲတန်းမထွက်ဘဲ အမိုးအကာ၊ အရိပ်ရတဲ့နေရာကို ရွေးပါ။ ထီး၊ ဦးထုပ်ကို အရင် ပြင်ဆင်ပါ။ အပြင်ရောက်တာနဲ့ အမြန်လမ်းလျှောက် တာ၊ လေးလံတဲ့ပစ္စည်းသယ်တာကိုရှောင်ပါ။

မူးဝေနေရင် မဆင်းခင် ယာဉ်မောင်းကို အကူအညီတောင်းပြီး အေးတဲ့နေရာမှာ ရပ်​ပြီးမှဆင်းပါ။

ရေစိုအဝတ်နဲ့ လည်ကုပ်၊ လည်ပင်းပွတ်ခြင်း

ရေစိုမျက်နှာသုတ်ဆိုရင်တော့ တကယ်တော့ ယာယီအားဖြင့် အပူသက်သာစေတဲ့နည်းလမ်းကောင်းတစ်ခုပါ။ လည်ကုပ်နဲ့ လည်ပင်းမှာ သွေးကြောကြီးတွေ ဖြတ်သန်းသွားတာကြောင့် အဲဒီနေရာကို အေးမြစေတဲ့အခါ ဦးနှောက်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးကို ခဏအတွင်းမှာပဲ အေးမြသွား စေပါတယ်။

ဒါက လက်တွေ့အသုံးဝင်တဲ့ အပူလျှော့နည်းတစ်ခုပါ။ ရေစိုအဝတ်က အရေပြားပေါ်ကအပူကို စုပ်ယူပေးတယ်။ ရေအငွေ့ပြန်တဲ့အခါ အရေပြားကို အေးစေတယ်။

လည်ပင်းနဲ့ လည်ဂုတ်မှာစိုတဲ့ အဝတ်တင်တာက အပူသက်သာစေနိုင်တယ်။ အပူလွန်ကဲပြီး စိတ်ရှုပ်ထွေး၊ သတိလစ်နေသူကိုတော့ ​ ရေပတ်အဝတ်တင်ရုံနဲ့ မလုံလောက်ပါဘူး။ အရေးပေါ်အကူအညီခေါ်ပြီး ချက်ချင်းအပူချနည်းတွေ လုပ်ပေးရပါတယ်။

တက္ကစီ၊ ဘတ်စ်ကားတွေမှာ အဲကွန်းဖွင့်ရင်

ကားသမားတွေကို အဲကွန်းကို တအားကြီးမပြင်းခိုင်းပါနဲ့။ ပြောမရရင် လေထွက်ပေါက်ဝတွေကို ကိုယ့်မျက်နှာတည့်တည့်မလာအောင် လှည့်ထားပါ။

​ကြာရှည်စီးရမယ်ဆိုရင် ပါးလွှာတဲ့အင်္ကျီလက်ရှည် ဒါမှမဟုတ် ခြုံစောင်ပါးပါးလေးဆောင်သွားပြီး အဲကွန်းအေးလွန်းရင် ပခုံးနဲ့ရင်ဘတ်ကိုအုပ်ထားပါ။ အရေးကြီးဆုံးက ဒီလောက်အေးလွန်းတဲ့ ကားပေါ်ကဆင်းရင် အအေး - အပူ ရုတ်ခြည်းပြောင်းလို့ သိပ်အန္တရာယ်ရှိသွားပါပြီ။

ရေဝဝသောက်ခိုင်းတဲ့အ​ကြောင်း

ဘယ်လိုအကျိုးသက်ရောက်မှုရှိလို့ သောက်ခိုင်းရတာလဲ သိသင့်ပါတယ်။

ချွေးထွက်များလို့ ဆုံးရှုံးသွားတဲ့ရေဓာတ်နဲ့ဆားဓာတ်တွေကို ပြန်ဖြည့်ပေးတာပါ။ ရေကခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ကိုထိန်းညှိပေးတယ်၊ သွေးစေးကပ်မှုကိုကာကွယ်ပေးပြီး ကျောက်ကပ်နဲ့အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းတွေ ပုံမှန်အလုပ်လုပ်နိုင်ဖို့အတွက် ရေဟာ မရှိမဖြစ်လိုအပ်လို့ပါ။

ကိုယ်ခန္ဓာက ချွေးထွက်ခြင်းအားဖြင့် အပူလျှော့ပါတယ်။ ချွေးနဲ့အတူ ရေနဲ့ဆားဓာတ်လည်း ဆုံးရှုံးပါတယ်။ ရေမလုံလောက်ရင် သွေးလည်ပတ်မှု ပမာဏလျော့လာနိုင်တယ်။ ဒီတော့နှလုံးခုန်မြန်၊ မူးဝေ၊ အားနည်းနိုင်တယ်။ ကျောက်ကပ်အပေါ် ဝန်ပိုတက်နိုင်တယ်။

အန္တရာယ်ပိုများလာနိုင်တယ်။ ဒါကြောင့် ပုံမှန်ရေကိုမကြာခဏသောက်ပေးတာ ကောင်းပါတယ်။ ချွေးအလွန်ထွက်ရင် ဓာတ်ဆားရည် လိုအပ်နိုင်ပေမယ့် နှလုံးနဲ့ကျောက်ကပ်ရောဂါရှိသူတွေက ရေပမာဏကို ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်အတိုင်းလိုက်နာပါ။ ရေကိုအချိန်တိုအတွင်း အတင်းအကျပ် အများကြီးမသောက်ပါနဲ့။

မီးပျက်တော့ အဲကွန်းဖွင့်မရရင် ဘာလုပ်မလဲ

အိမ်မှာ လေဝင်လေထွက်ကောင်းအောင် ပြတင်းပေါက်တွေ၊ တံခါးတွေအကုန်ဖွင့်ပါ။ နေထိုးရင် ခန်းဆီးစတပ်ရပါမယ်။ လက်ကိုင်ပန်ကာ၊ ဘက်ထရီပန်ကာ ဒါမှမဟုတ် ယပ်တောင်ကိုသာသုံးပါ။ ကြမ်းပြင်ကို ရေစိုပုဆိုးနဲ့မကြာခဏသုတ်ပေးတာက အိမ်တွင်းအပူချိန်ကို လျော့ကျစေတယ်။ ရေအေးအေးနဲ့ မကြာခဏ ရေချိုးပေးပါ။ လေတိုက်တဲ့ နေရာမှာနေပါ။

ယားယံအဖုအပိမ့်တွေ ထွက်လာရင်

အပူကြောင့် ချွေးပေါက်ပိတ်ပြီး အဖုသေးသေးလေးတွေ ထွက်တတ်ပါတယ်။ အပူကြောင့် ယားနာ၊ အပူဖု (Prickly Heat)ထွက်တာဆိုရင် Calamine Lotion လိမ်းပေးလို့ရတယ်။ ကရမက်၊ သနပ်ခါး ပါးပါးလိမ်းလို့လည်းရပါတယ်။ တကယ်လို့ ယားယံမှုတအားများရင်တော့ ဆရာဝန်နဲ့ပြပြီး Anti-allergic ဆေးတွေသောက်ရပါတော့မယ်။ ပိုးသတ်ဆေး၊ မှိုသတ်ဆေးတွေကို ကိုယ့်သဘောနဲ့ မလိမ်းပါနဲ့။

ဒီအချိန် ဘာတွေ စားသင့်သလဲ

ရေဓာတ်ပါတဲ့ အစားအစာ ဖရဲသီး၊ သခွားသီး၊ လိမ္မော်သီး၊ နာနတ်သီးစတဲ့ရေဓာတ်နဲ့ ဗီတာမင် ကြွယ်ဝတဲ့ အသီးအနှံကိုသာစားပါ။

ဓာတ်ဆားအနေနဲ့ကတော့ ချွေးထွက်များလို့ ဓာတ်ဆားရည်(ORS) ကို သောက်ပေးသင့်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဆီးချိုသမားတွေက ဆရာဝန်တွေကိုမေးမြန်း သင့်ပါတယ်။

ဒီအချိန်မှာ အရက်၊ ဘီယာ၊ ကဖင်းဓာတ်ပါတဲ့ ကော်ဖီနဲ့ အချိုရည်တွေက ရေဓာတ်ကို ပိုခန်းခြောက်စေလို့ ရှောင်သင့်ပါတယ်။ အလွန်အန္တရာယ်ကြီးပါတယ်။   ။