ပရိေဘာဂေစတီထိုက္သည့္ ေဗာဓိမ႑ိဳင္

ကဆုန္လျပည့္ေန႔သည္ ဗုဒၶဘာသာဝင္တို႔၏ ေန႔ထူးေန႔ျမတ္ ႀကီးျဖစ္၏။ “ဗ်ာဒိတ္၊ ဖြား-ျမင္၊ ေဗာဓိပင္၊ စံဝင္နန္းနိဗၺာန္” ဟူေသာ စကားစဥ္အရ ျမတ္ဘုရားရွင္၏ သစၥာေလးပါး ျမတ္တရားကို ရရွိေတာ္မူရာျဖစ္သည့္ မဟာေဗာဓိပင္ေပါက္ ေသာေန႔ျဖစ္၏။ ထို႔ျပင္ “ကာဠဳ၊ ယေသာ္၊ ညီေတာ္၊ ဆႏၵ၊ ကဏၭက၊ ဗုဒၶေဟ” ဆိုအပ္သည့္ ေဗာဓိပင္သည္ ျမတ္ဘုရားရွင္၏ ဖြားဖက္ေတာ္ခုနစ္ပါးတြင္ တစ္ပါးအပါအဝင္ ျဖစ္၏။

▲ပူေဇာ္ထိုက္သည့္ သစ္ပင္ထူးသစ္ပင္ျမတ္▲

ေဂါတမျမတ္ဘုရားရွင္သည္ ေဗာဓိဉာဏ္ကိုရရန္ အားထုတ္ေတာ္မူရာ၌ အမွီျပဳေတာ္မူေသာ သစ္ပင္ျဖစ္၍ ေစတီသုံးမ်ိဳးအနက္ ပရိေဘာဂေစတီတြင္ ပါဝင္၏။ ဥဒၵကပါ႒ အ႒ကထာ နိဓိက႑သုတ္အဖြင့္ ၌လည္း “ေစတီဆိုသည္မွာ ပူေဇာ္သင့္ပူေဇာ္ထိုက္သည့္ အရာျဖစ္၏။ ထိုေစတီသည္ ပရိေဘာဂေစတီ၊ ဥဒၵိႆေစတီ၊ ဓာတုေစတီဟု သုံးမ်ိဳးရွိသည္။ ထိုသုံးမ်ိဳးတြင္ ေဗာဓိပင္သည္ ပရိေဘာဂေစတီမည္၏” စသည္ျဖင့္ ဖြင့္ဆိုထားသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေဂါတမျမတ္ဘုရားရွင္ ပြင့္ေတာ္မူရာျဖစ္ေသာ “ေဗာဓိေညာင္ပင္”သည္လည္း ပူေဇာ္ထိုက္သည့္ သစ္ပင္ထူးသစ္ပင္ျမတ္အျဖစ္ ပါဝင္၏။

▲မဟာေဗာဓိ▲

ေဂါတမျမတ္ဘုရားရွင္၏ သစၥာေလးပါးျမတ္တရားကို သိျမင္ေတာ္မူရာျဖစ္ေသာ ထိုေညာင္ဗုဒၶေဟပင္ သည္ ေဂါတမ ဘုရားရွင္ သာသနာ၌ ေဗာဓိပင္ျဖစ္၏။ ယင္းေဗာဓိပင္သည္ ဂုဏ္အားျဖင့္ ႀကီးျမတ္သည့္ သေဘာရွိသျဖင့္ “မဟာေဗာဓိပင္”ဟု ေခၚေဝၚျခင္းျဖစ္၏။ ပါဠိစာေပ၌ ေဗာဓိသည္ အရိယာမဂ္၊ သဗၺၫုတဉာဏ္ႏွင့္ ေဗာဓိပင္ဟူေသာ အနက္အဓိပၸာယ္သုံးမ်ိဳးတို႔ကို ေဟာ၏။ အရိယာမဂ္သည္ သစၥာေလးတန္ တရားမွန္ကို သိျမင္တတ္ေသာေၾကာင့္ ေဗာဓိမည္၏။ သိသင့္သမၽွ ေဉယ်တရားတို႔ကို သိျမင္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ သဗၺၫုတ ဉာဏ္ေတာ္သည္ ေဗာဓိမည္၏။ ျမတ္ဘုရားတို ပြင့္ေတာ္မူရာ သစ္ပင္တို႔အား သစၥာေလးပါး ေဉယ်တရားတို႔ကို ပိုင္းျခားထင္ထင္ သိျမင္ေတာ္မူရာ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ေဗာဓိပင္ ဟု ေခၚ၏။

▲ျမန္မာႏိုင္ငံေဗာဓိပင္ စိုက္ပ်ိဳးသည့္ကာလ▲

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ေဗာဓိပင္စိုက္ပ်ိဳးသည့္ အခ်ိန္ကာလမွာ သကၠရာဇ္ ၅၃၆ ခုႏွစ္တြင္ ပုဂံ၌ နန္းတက္ေတာ္ မူသည့္ အေလာင္းစည္သူ၏ ေျမးေတာ္ နရပတိစည္သူ လက္ထက္တြင္ ေပါင္းေလာင္းရွင္ ဟု ေခၚေသာ အရွင္ပႆမေထရ္ျမတ္သည္ သီဟိုဠ္သို႔ သြားေရာက္ကာ အျပန္ခရီးတြင္ ေဗာဓိပင္ေညာင္ေစ့မ်ားကို ယူေဆာင္လာၿပီးေနာက္ နရပတိစည္သူမင္းအား ေပးေတာ္မူျခင္းကို မွတ္တမ္းေဟာင္းမ်ားတြင္ ေလ့လာသိရွိရ၏။ ပင္းယေခတ္တြင္ ဥဇနာမင္းႀကီးသည္ သကၠရာဇ္ ၇၀၂ ခုႏွစ္တြင္ ေဗာဓိပင္စိုက္ေတာ္မူ၏ဟု သာသနာလကၤာရ စာတမ္း ၁၂၆ တြင္ ျပဆိုထားေပသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံသို႔ ေဗာဓိ ပင္မ်ားေရာက္ရွိခဲ့သည့္ သာဓကမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ သကၠရာဇ္ ၅၆၃ ခုႏွစ္တြင္ ေရးထိုးခဲ့ေသာ သင္ႀကီးေညာင္အုပ္ ေက်ာက္စာ (ေက်ာ-၂-၃) တြင္ “က(မ္)န္ပသကူေလၿပီေအ္။ ေညာင္ဖီဖုန္”ဟုလည္းေကာင္း၊ သကၠရာဇ္ ၆၅၃ ခုႏွစ္တြင္ ပုဂံၿမိဳ႕၊ ေစာလွဝန္းေက်ာက္စာ (ေက်ာ-၂၂-၂၃) တြင္ “မိဖုန္၊ သႀကၤန္၊ စာရိယ္၊ ေညာင္ေရသြန္း၊ မျပတ္ေစလၽွင္ တည္၏” ဟုလည္းေကာင္း အေထာက္အထားအရ ပုဂံေခတ္တြင္ ေညာင္ေရသြန္းၾက၍ မဟာေဗာဓိပင္မ်ား ရွိေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာရေပ၏။

▲ဓမၼေစတီ ေဗာဓိပင္▲

ထူပါ႐ုံဒါယကာမင္း နရပတိမင္းႀကီး ၈၀၄ လက္ထက္ႏွင့္ ျပည္စုန္မင္း မဟာသီဟသူရ ၈၃၀ လက္ထက္၌ ေဗာဓိပင္မ်ား လွဴသြားၾကသည္ကို ေတြ႕ရွိရသည္။ ဓမၼေစတီမင္း ၈၃၃ သည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေ႐ႊတိဂုံေစတီေတာ္ႀကီး၏ အေနာက္ေျမာက္ ဆံေတာ္ႀကီးလမ္းရွိ ကုန္းေတာ္ ယခုေဗာဓိကုန္းေပၚတြင္ သီ ဟိုဠ္ဒကၡိဏ သာခါေဗာဓိပင္ေတာ္မွရေသာ မ်ိဳးေစ့ျဖင့္ စိုက္ပ်ိဳးထား၏။ သကၠရာဇ္ ၁၁၆၈ ခု တေပါင္းလဆန္း ၇ ရက္ေန႔တြင္ ဘိုးေတာ္မင္းတရားႀကီးသည္ ေ႐ႊေတာင္သာဂသူ၊ ေ႐ႊေတာင္ သီရိစည္သူတို႔အား မဇၥ်ိမေဒသဘုရားပြင့္ေတာ္မူရာ ေဗာဓိပင္သို႔ အဖူးအေျမာ္ ေစလႊတ္ေတာ္မူခဲ့ၿပီး အျပန္တြင္ ေဗာဓိပင္ မဟာပါလရိဂူ သံဇိတ ဆက္သလိုက္သည့္ မဇၥ်ိမေဒသမွ ေဗာဓိပင္ငယ္ကို ေဗာဓိေျမစစ္ျဖင့္ ေအာက္ခံျပဳလ်က္ ဘိုးေတာ္မင္းတရားႀကီးကိုယ္တိုင္ စိုက္ပ်ိဳးေတာ္မူသည္။ ထိုမင္းလက္ထက္ သကၠရာဇ္ ၁၁၉၆ ခုႏွစ္တြင္ မဇၥ်ိမေဒသဗုဒၶဂယာမွ ဝန္ေထာက္မင္းႀကီး မဟာစည္သူ၊ စာေရးႀကီး မင္းလွနႏၵ ေက်ာ္ထင္တို႔ ပင့္ေဆာင္လာသည့္ ေဗာဓိပင္ကို ေ႐ႊနန္းေတာ္၏ အေနာက္ေတာင္မွာ အလုံဝန္ႀကီး ကိုးကြယ္သည္ ေက်ာင္းတိုက္ အတြင္း မင္းႀကီးကိုယ္တိုင္ စိုက္ပ်ိဳးေတာ္မူခဲ့၏။

▲အာနႏၵာေဗာဓိပင္▲

ျမတ္ဘုရားရွင္ ပြင့္ေတာ္မူရာ မဟာေဗာဓိပင္ႀကီးမွ ေဗာဓိ ပင္မ်ား ပြားလာပုံမွာ “ေတရသက နိပါတ္ ကာလဂၤေဗာဓိဇာတ္”၌ ျမတ္ဘုရားရွင္ ေဇတဝန္ေက်ာင္းေတာ္၌ သီတင္းသုံးေတာ္မူစဥ္က လူအမ်ားသည္ ပန္းနံ႔သာ လွဴဖြယ္ပစၥည္းစသည္တို႔ကို ကိုင္ေဆာင္၍ ဘုရားရွင္ကို ပူေဇာ္ရန္ လာေရာက္ၾက၏။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ျမတ္ဘုရားရွင္သည္ သတၱဝါမ်ားကို တရားေဒသနာျဖင့္ ခ်ီးေျမႇာက္ ေဟာၾကားရန္ ေဒသစာရီႂကြခ်ီေတာ္မူေနခိုက္ႏွင့္ ႀကဳံ၍ ျမတ္ဘုရားရွင္အား မဖူးေျမာ္လိုက္ၾကရ၍ စိတ္လက္ မၾကည္သာျဖစ္ၾကၿပီး ဂႏၶကုဋိတံခါး၀တြင္ ပန္းနံ႔သာလႉဖြယ္ ပစၥည္းတို႔ကိုခ်၍ ျပန္သြားၾကရ၏။ ယင္းသို႔အေၾကာင္းကို အနာထပိဏ္သူေဌးႀကီး က အရွင္အာနႏၵာအား အေၾကာင္းစုံ ေလၽွာက္ထားေသာေၾကာင့္ အရွင္အာနႏၵာမွ တစ္ဆင့္ ျမတ္စြာ ဘုရားအား “ရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရား ေဒသစာရီႂကြခ်ီေနခိုက္ ကိုယ္စားပူေဇာ္မႈ ျပဳလုပ္ႏိုင္ၾကပါရန္ မဟာေဗာဓိပင္မွ မ်ိဳးေစ့ကို ယူ၍ ေဇတဝန္ေက်ာင္းေတာ္တံခါးမုခ္၌ စိုက္ထားလိုေၾကာင္း” ေတာင္းပန္ေလၽွာက္ ထားခဲ့ေတာ္မူ၏။

ျမတ္ဘုရားရွင္က “ထိုသို႔ ေဗာဓိပင္ကို စိုက္ပ်ိဳးပူေဇာ္ခဲ့ ပါလၽွင္ ငါဘုရား အၿမဲရွိေနဘိသကဲ့သို႔ျဖစ္ၿပီး ကုသိုလ္တရားမ်ား တိုးပြားေၾကာင္းျဖစ္၍ ေကာင္းျမတ္လွေပသည္” ဟု ႏႈတ္ေတာ္ျဖင့္ ခြင့္ျပဳေတာ္ မူခဲ့သည္။ ဘုရားရွင္သည္ မိမိကိုယ္စား ဖူးေျမာ္ခံ ႏိုင္ရန္ အရွင္အာနႏၵာအား မူလေဗာဓိပင္မွ မ်ိဳးေစ့ကို ေဆာင္ယူ စိုက္ေစ၍ အရွင္မဟာေမာဂၢလန္မေထရ္ျမတ္သည္လည္း ယူဇနာ ၆၀ ေဝးကြာေသာ ေဗာဓိမ႑ိဳင္ကုန္းေတာ္သို႔ ေကာင္းကင္ခရီးျဖင့္ ႂကြခ်ီ၍ ေႂကြက်ဆဲျဖစ္ေသာ မူလမဟာေဗာဓိမ်ိဳးေစ့ကို သကၤန္းျဖင့္ခံ၍ ယူေဆာင္လာခဲ့ၿပီး အရွင္အာနႏၵာအား ေပးေတာ္မူ၏။ ေဗာဓိပင္မ်ိဳးေစ့ကို ေဇတဝန္ေက်ာင္းဝင္းတြင္ တံခါးမုခ္၏ သတ္မွတ္ေနရာ၌ အနာထပိဏ္သူေဌးသည္ စိုက္ပ်ိဳး လိုက္ရာ တန္ခိုးေတာ္ေၾကာင့္ ေျမသို႔မေရာက္မီ ထြန္တုံး ပမာဏခန္႔ အေတာင္ ၅၀ ျမင့္ေသာ မဟာေဗာဓိပင္သည္ ပရိသတ္ မ်ား၏ ေရွ႕ေမွာက္၌ပင္ ခက္မငါးျဖာႏွင့္ ျပည့္စုံစြာျဖင့္ အံ့ဩဖြယ္ရာ ႐ုတ္ျခည္းေပါက္ဖြားလာခဲ့၏။ ထိုအခ်ိန္တြင္ ေကာသလမင္းႀကီး၊ ရဟၱာမေထရ္ႀကီးမ်ား၊ အနာထပိဏ္၊ ဝိသာခါ စေသာသဒၶါတရားႏွင့္ ျပည့္စုံေသာ အရိယာပုဂၢိဳလ္မ်ား ရွိေနၾက၏။ ထိုေဗာဓိေညာင္ပင္ ေအာက္၌ပင္ ဘုရားရွင္သည္ တစ္ညတာ နိေရာဓသမာပတ္ ဝင္စားေတာ္မူေလ၏။ ပေႆနဒီ ေကာသလမင္းႀကီးႏွင့္ တိုင္းသူျပည္သားတို႔သည္ မဟာေဗာဓိပင္ ကို ဘုရားရွင္ ကိုယ္ေတာ္အလား ပန္းနံ႔သာ၊ ဆီမီး စသည္တို႔ျဖင့္ ေန႔စဥ္ပူေဇာ္သကၠာရ ျပဳၾကေလ၏။ အပူရွိန္ျပင္းသည့္ ကဆုန္လ သို႔ေရာက္ေသာအခါ မင္းႏွင့္ျပည္သူ တို႔သည္ မဟာေဗာဓိပင္ မၫႈိးေရာ္ေစရန္ ေရသြန္းပူေဇာ္ပြဲ သဘင္ကို က်င္းပၾက၏။ ဤသို႔ ေဗာဓိပင္က အရွင္အာနႏၵာမေထရ္ႀကီးမွဴး စိုက္ပ်ိဳးသျဖင့္ “အာနႏၵာေဗာဓိ” ဟု အမည္တြင္ေနသည္။ အိႏၵိယသို႔ ဗုဒၶဂယာဘုရား သြားေရာက္သူတိုင္း အာနႏၵာေဗာဓိပင္ကို ေဇတဝန္ေက်ာင္းဝင္းတြင္ ယေန႔တိုင္ ဖူးေျမာ္ႏိုင္ပါ၏။

အိႏၵိယႏိုင္ငံ ပါဋလိပုတ္ျပည့္ရွင္ သီရိဓမၼာေသာက မင္းတရားႀကီးသည္ အရွင္မဟာေမာဂၢလိ ပုတၱတိႆ မေထရ္ျမတ္၏ အမိန္႔ ရွိေတာ္မူသည့္အတိုင္း မဇၩိမေဒသဘုရားပြင့္ေတာ္မူရာ မူလမဟာ ေဗာဓိပင္ႀကီးမွ ေတာင္ဘက္ကိုင္းကို ေညာင္ပင္ေအာက္ အင္းပ်ဥ္ေပၚတြင္ မင္းႀကီးကိုယ္တိုင္ရပ္ကာ လက္ယာေတာင္ ကိုင္းကို ေ႐ႊစုတ္တံျဖင့္ ဟသၤာျပဒါး (ေဆးဒန္းျမင္းသိလာ) တို႔ျဖင့္ ေရးသားၿပီး “အကယ္၍ မဟာေဗာဓိပင္သည္ သီဟိုဠ္ ကၽြန္း၌ တည္အံ့၊ ငါသည္လည္း ဘုရားသာသနာ၌ ယုံမွား ကင္းသည္ျဖစ္ အံ့၊ ဤေဗာဓိပင္သည္ အလိုလိုေ႐ႊဖ်ဥ္း၌ တည္ပါေစ သတည္း” ဟု သစၥာဆိုေလ၏။ မင္းႀကီးသစၥာဆိုၿပီးသည္ႏွင့္ တစ္ၿပိဳင္နက္ သတ္မွတ္ထားေသာေနရာမွ ပင္စည္အျမင့္ ဆယ္ေတာင္ မၽွရွိၿပီး ေဗာဓိသီးငါးလုံးပါရွိသည့္ ေလးေတာင္ခန္႔မၽွေသာ ခက္မငါးျဖာ ႏွင့္ ျပည့္စုံသည့္လက္ယာ ေတာင္ကိုင္းသည္ အလိုလိုျပတ္၍ ေ႐ႊဖ်ဥ္းထက္၌ တည္လာေလသည္။ ယင္းေဗာဓိ ကိုင္းကို သီရိဓမၼာေသာက မင္းႀကီး၏ သမီးေတာ္ သဃၤမိတၱာ ရဟၱာေထရီမသည္ ပရိသတ္အၿခံအရံမ်ားစြာႏွင့္ သီဟိုဠ္ႏိုင္ငံသို႔ ပင့္ေဆာင္ၿပီး စိုက္ပ်ိဳးခဲ့ေလ၏။

▲ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ထင္ရွားေသာေဗာဓိပင္မ်ား▲

၁။ သကၠရာဇ္ ၃၃၈ ခုႏွစ္တြင္ ရွင္အရဟံ စိုက္ပ်ိဳးခဲ့ေသာ မေကြးတိုင္း၊ နတ္ေမာက္ၿမိဳ႕နယ္၊ ပင္းၿမိဳ႕ရွိ မဟာ ေဗာဓိေ႐ႊေညာင္ေတာ္။

၂။ သကၠရာဇ္ ၁၂၀၃ ခုႏွစ္တြင္ သာယာ၀တီမင္း လက္ထက္ ရွာေဖြေတြ႕ရွိေသာ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး၊ ဗဟန္းၿမိဳ႕နယ္၊ ဝင္ဒါမီယာ ေတာင္ဖ်ား ေဗာဓိကုန္း ေက်ာင္းတိုက္အတြင္းရွိ ေဗာဓိေညာင္ေတာ္။

၃။ သကၠရာဇ္ ၁၂၂၁ ခုႏွစ္တြင္ သီဟိုဠ္မွ ပင့္ေဆာင္လာၿပီး ၁၂၂၂ ခုႏွစ္တြင္ မင္းတုန္းမင္း စိုက္ပ်ိဳးခဲ့ေသာ မႏၲေလးၿမိဳ႕၊ စၾကာႏြယ္ဇင္ရပ္ရွိ မင္းတုန္းမင္း၏ ကုသိုလ္ေတာ္ေဗာဓိပင္။

၄။ စစ္ကိုင္းတိုင္း၊ မုံ႐ြာၿမိဳ႕နယ္၊ ခတက္ကန္႐ြာရွ ဆရာေတာ္ဦးနာရဒ စိုက္ပ်ိဳးေတာ္မူေသာ ေဗာဓတစ္ေထာင္ ေဗာဓိပင္မ်ား။

၅။ သကၠရာဇ္ ၁၃၂၉ ခုႏွစ္တြင္ အိႏၵိယႏိုင္ငံဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ အင္ဒီယာဂႏၵီ၏ လက္ေဆာင္ကို သကၠရာဇ္ ၁၃၃၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ေတာ္သလင္းလျပည့္ေက်ာ္ ၈ ရက္၊ (၁၄- ၉-၆၈)စေနေန႔ နံနက္ ၆ နာရီ ၃၀ မိနစ္တြင္ ေျမခ် စိုက္ပ်ိဳးပူေဇာ္အပ္ေသာ ကမၻာေအးပိဋကတ္တိုက္ ဥပစာရွိ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေနဝင္း၏ ကုသိုလ္ေတာ္ ေဗာဓိပင္။

၆။ သကၠရာဇ္ ၁၃၆၄ ခုႏွစ္၊ ကဆုန္လျပည့္ေန႔တြင္ ေျမခ် စိုက္ပ်ိဳးခဲ့ေသာ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ ဓမၼရကၡိတကုန္းေျမ၊ မဟာ ဝိဇယေစတီေတာ္အနီးရွိ သီရိလကၤာႏိုင္ငံမွ လက္ေဆာင္ေပးေသာ ေဗာဓိပင္တို႔ျဖစ္၏။

ဖြားဖက္ေတာ္ခုနစ္ပါးတြင္ ပါဝင္ေသာေဗာဓိပင္သည္ ပရိေဘာဂေစတီေတာ္ ျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ ယင္းေဗာဓိပင္၏ ေက်းဇူးကို ေအာက္ေမ့လ်က္ ေဂါတမျမတ္ဘုရားရွင္သည္ ရပ္လ်က္ မမွိတ္မသုန္ ခုနစ္ရက္တိတိ ၾကည့္႐ႈေတာ္မူခဲ့ရာ ေနရာ၌ အနိမိႆေစတီေတာ္အျဖစ္ ပူေဇာ္ထားသည္ကို ဒုတိယ သတၱာဟအျဖစ္ ဖူးေျမာ္ႏိုင္ၾကေလ၏။ ျမတ္ဘုရားရွင္ တို႔သည္ ေဗာဓိပင္ႏွင့္ ေ႐ႊပလႅင္တို႔ ေနရာတစ္ေနရာတည္း၌ ပြင့္ေတာ္မူၾကျခင္းျဖစ္၏။

▲ေဗာဓိပင္စိုက္ျခင္း အက်ိဳးေက်းဇူး▲

ေဗာဓိပင္စိုက္ပ်ိဳး ပူေဇာ္ျခင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အသနေဗာဓိယ မေထရ္ေလာင္းသည္ တိႆဘုရားရွင္တို႔၏ ေဗာဓိပင္ကို စိုက္ပ်ိဳးပူေဇာ္ရေသာ ကုသိုလ္ေၾကာင့္ နတ္ျပည္၌နတ္သား ျဖစ္ရျခင္း၊ စၾကာမင္းျဖစ္ရျခင္း၊ အပါယ္ေဘးမွကင္းလြတ္ရျခင္း စသည့္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားကို ရရွိသည္။ ဂေႏၶာဒကတိႆ မေထရ္ေလာင္းအေနျဖင့္ ပဒုမုတၱဘုရားရွင္တို႔၏ ေဗာဓိပင္ကို နံ႔သာရည္ သြန္းေလာင္းေသာ ကုသိုလ္ေၾကာင့္ နတ္ျပည္၌နတ္ ျဖစ္ရျခင္း၊ အနာေရာဂါကင္းရွင္းျခင္း၊ က်န္းမာသုခ ျပည့္စုံျခင္း စသည့္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ားကို အသီးသီးခံစားၾကရ၏။

မဟာေဗာဓိပင္ကို ေရသြန္းၾကသည့္ ယဥ္ေက်းမႈဓေလ့ႏွင္ စပ္လ်ဥ္း၍ ျမတ္ဘုရားရွင္ သက္ေတာ္ ထင္ရွား ရွိစဥ္က ပႆန ဒီေကာသလမင္းႀကီးသည္ အာနႏၵာေဗာဓိပင္ကို အေမႊးနံ႔ သာရည္တို႔ျဖင့္ သြန္းေလာင္း ခဲ့ဖူးၿပီး သာသနာေတာ္သကၠရာဇ္ ၂၃၆ ခုႏွစ္တြင္ သီရိဓမၼာေသာက မင္းသည္ ဒကၡိဏသာခါမဟာ ေဗာဓိပင္ကို အေနာတတ္ေရစင္ျဖင့္ အႀကိမ္ႀကိမ္ဘိသိက္ သြန္းေလာင္းခဲ့ ဖူးေၾကာင္း မွတ္တမ္းမ်ားရွိ၏။

ျမတ္ဘုရားရွင္ႏွင့္ မဟာေဗာဓိပင္သည္ ခြဲျခား၍မရ စေကာင္းပါေပ။ မဟာေဗာဓိပင္သည္ ဘုရားရွင္၏သေကၤတ ျဖစ္သည္။ ျမတ္ဘုရားရွင္သည္ ၃၅ ႏွစ္အ႐ြယ္ေဗာဓိပင္ေအာက္တြင္ ေပါက္ေသာ ေ႐ႊပလႅင္ထက္၌ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃ ခု၊ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ ဗုဒၶဟူးေန႔တြင္ ပု၊ ဒိ၊ အာ ဟူေသာ ဉာဏ္ေတာ္ သုံးမ်ိဳးကိုရၿပီး သဗၺၫဳတဉာဏ္ေတာ္ရွင္အျဖစ္ ေလာကသုံးပါးတြင္ ဘုရားစင္စစ္ ဧကန္ျဖစ္ေတာ္မူခဲ့၏။ လျပည့္ေက်ာ္တစ္ရက္ေန႔ မွစ၍ ပထမသတၱာဟအျဖစ္ ေဗာဓိ ပင္ရင္းတြင္ ခုနစ္ရက္သီတင္း သုံးေတာ္မူ၏။ ဒုတိယ သတၱာဟတြင္ ဤမၽွေက်းဇူးႀကီးမားေသာ ေဗာဓိပင္ကို ဘုရားရွင္သည္ အနိမိသကုန္းထက္မွေန၍ ေဗာဓိပင္ကို ခုနစ္ရက္ပတ္လုံး မတ္တတ္ရပ္ကာ မမွိတ္မသုန္ေသာမ်က္စိျဖင့္ ၾကည့္ေတာ္မ ျခင္းျဖင့္ ေက်းဇူးဆပ္ေတာ္မူခဲ့ေလ၏။

▲ကဆုန္လ ေညာင္ေရသြန္းပြဲေတာ္ေပၚေပါက္လာ▲

“ေဗာဓိ” ဆိုသည္မွာ ဘုရားရွင္တို႔၏သစၥာေလးပါးကို ထိုးထြင္းသိျမင္၍ နိဗၺာန္သို႔မ်က္ေမွာက္ျပဳေသာ သဗၺၫုတ ဉာဏ္ေတာ္ကို ဆိုလိုပါ၏။ ထိုဉာဏ္ေတာ္ရရွိရာအရပ္ အပရာ ဇိတေ႐ႊပလႅင္ထက္၌ ေပါက္ေသာအပင္သည္ “ေဗာဓိပင္” ဟု ေခၚ၏။ ဥပမာ- ကကုသန္ျမတ္စြာဘုရား၏ ေဗာဓိသည္ ကုကၠိဳပင္ျဖစ္သည္။ ေဂါတမျမတ္ဘုရား၏ ေဗာဓိသည္ ေရသဖန္းပင္၊ ကႆပျမတ္ဘုရား၏ ေဗာဓိသည္ ပေညာင္ပင္၊ ေဂါတမဘုရားရွင္သည္ ေညာင္ဗုဒၶေဟပင္၊ ေနာင္ပြင့္လတၱံ႕ ေသာ အရိေမတၱယ် ဘုရားရွင္၏ေဗာဓိသည္ ကံ့ေကာ္ပင္ စသည္တို႔ျဖစ္သည္။ ဗုဒၶဘာသာဝင္ သူေတာ္စင္တို႔အေနျဖင့္ ျမတ္ဘုရားႏွင့္ပတ္သက္၍ ဗုဒၶဝင္သမိုင္းမွတ္တိုင္စိုက္ထူ ခဲ့ေသာ ေန႔ထူးေန႔ျမတ္ ထူးျခားခ်က္မ်ားတြင္ ပရိေဘာဂ ေစတီထိုက္ေသာေဗာဓိပင္ကို ေရနံ႔သာရည္ စသည္တို႕ သြန္းေလာင္းပူေဇာ္ လာၾက၏။

“ေဗာဓိမ႑ိဳင္၊ ခန္းဝါပိုင္က၊ ခ်က္႐ိုင္ျပည့္စုံ၊ န၀ဂုဏ္ တည့္၊ ဆန္စုန္ေအာက္ထက္၊ ေက်ာ္ဝွန္းတက္၍၊ ဘဝဂ္ရပ္သူ၊ သယမၻဴဟု၊ ေျခာက္ဆူဘုံထြက္၊ အနတ္နတ္တို႔၊ ဦးၫြတ္က်ိဳးႏြံ၊ ဆုံးမခံလ်က္၊ အျဗဟၼာမာ၊ ဆယ့္ေျခာက္႐ြာသား၊ ရပ္႐ြာခပင္း၊ ထုပ္ဝပ္ျပင္းသည္၊ သနပ္ျမတ္စြာ၊ တို႔ဆရာကား...” ဟု ပါရမီေတာ္ခန္းပ်ိဳ႕တြင္ ပါရွိသည္။ လူ၊ နတ္၊ ျဗဟၼာသတၱဝါ အေပါင္းတို႔ ကိုးကြယ္အားထားရာ ျဖစ္ေသာ ျမတ္ဘုရားရွင္ ပရိနိဗၺာန္စံလြန္ေတာ္မူ ၿပီးေနာက္ ျမတ္ဘုရားရွင္၏ ဖြားဖက္ ေတာ္ဟုသိထားၾကသည့္ မဟာေဗာဓိပင္ကို ေရသြန္းေလာင္း ျခင္းျဖင့္ ကဆုန္လ ေညာင္ေရသြန္း ပြဲေတာ္ ေပၚေပါက္လာခဲ့ ရသည္။ ။

ေဒါက္တာေမာင္ေျဖ