သဘာ၀မက်တဲ့ ေဈးတက္မႈကိုေတာ့ ေခၚယူေဆြးေႏြးၿပီး ထိန္းသိမ္းသင့္တဲ့အပိုင္းေတြကို လိုအပ္ရင္ ႏိုင္ငံေတာ္အပိုင္းက လုပ္ေစခ်င္တယ္

ကမၻာ့အင္အားႀကီး ႏိုင္ငံႏွစ္ႏိုင္ငံ ျဖစ္သည့္ အေမရိကန္ႏွင့္ တ႐ုတ္တို႔၏ ကုန္သြယ္ေရး ယွဥ္ၿပိဳင္မႈေၾကာင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ေငြေၾကးမတည္ ၿငိမ္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့ၿပီး အဆိုပါ ဂယက္ေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္လည္း ေဒၚလာေဈး ျမင့္တက္လာျခင္းႏွင့္ အတူ ေ႐ႊေဈး၊ ျပည္တြင္းရွိ စက္သုံးဆီ ေဈး၊ အေျခခံ စားေသာက္ကုန္ေဈးႏႈန္း မ်ားႏွင့္ ေဆးဝါးမ်ားပါလိုက္ပါ ျမင့္တက္လာခဲ့သည့္အျပင္ ေဒၚလာေဈး ကစားသူမ်ားေၾကာင့္ ေငြေၾကး မတည္ၿငိမ္မႈမ်ား ျဖစ္ေပၚခဲ့သည္။

အဆိုပါ ေဒၚလာေဈးကစားသူ မ်ားအား စုံစမ္းလ်က္ရွိၿပီး အေရးယူမႈမ်ား ျပဳလုပ္သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း စက္တင္ဘာ ၂၁ ရက္က ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတအိမ္ေတာ္တြင္ ျပဳလုပ္သည့္ သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတ႐ုံး ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ၫႊန္ၾကား ေရးမႉးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္ေဌး ေျပာၾကားခဲ့ၿပီး ေနာက္ ေလာင္းကစားဆန္ဆန္ ေဒၚလာေဈးကစားေနမႈမ်ား ရပ္တန္႔ သြားၿပီး ေဒၚလာေငြေဈးႏွင့္အတူ ေ႐ႊေဈးမွာလည္း က်ဆင္းလာေနသည္။

လက္ရွိအခ်ိန္တြင္ ေဒၚလာေငြေဈး ႏွင့္ ေ႐ႊေဈး က်ဆင္းသြားသည့္အေပၚ နယ္ပယ္အသီးသီးရွိ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္မ်ားႏွင့္ ေတြ႕ဆုံေမးျမန္း ထားသည္မ်ားကို တင္ျပလိုက္ပါသည္။

ဦးေက်ာ္ဝင္း (ဥကၠ႒၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ေ႐ႊလုပ္ငန္းရွင္အသင္း)

▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲

ႏိုင္ငံတိုင္းမွာ ေ႐ႊရယ္၊ ေဒၚလာ ရယ္လို႔ေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ တျခား ပစၥည္းေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိပါ တယ္။ တခ်ိဳ႕အပိုင္းက ေဈးတက္ တာသည္ သဘာ၀က်က် တက္တာရွိ သလို သဘာ၀မက်တဲ့ ေဈးတက္တာ ေတြလည္းရွိတယ္။ သဘာ၀က်တဲ့ ေဈးတက္မႈကို အားလုံးကလက္ခံ တယ္။ သဘာ၀မက်တဲ့ ေဈးတက္မႈကို ေတာ့ ေခၚယူေဆြးေႏြးၿပီး ထိန္းသိမ္း သင့္တဲ့အပိုင္းေတြကို လိုအပ္ရင္ ႏိုင္ငံေတာ္အပိုင္းက လုပ္ေစခ်င္ တယ္။ တခ်ိဳ႕အပိုင္းေတြမွာ ေကာလာ ဟလ လႊင့္ၿပီးေတာ့ ေဈးတက္ေအာင္ လုပ္တာရွိတယ္။ ေဈးကစားတာရွိ တယ္။ ေ႐ႊတစ္ခုတည္းမဟုတ္ဘူး အားလုံးပါတယ္။ ကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲေၾကာင့္ ႏိုင္ငံတကာမွာ ေဒၚလာေဈး အားေကာင္းေနတာျဖစ္ တယ္။ သူမ်ားႏိုင္ငံက ေငြတန္ဖိုး သုံးရာခိုင္ႏႈန္း၊ ငါးရာခိုင္ႏႈန္းက်ရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာလည္း ေငြတန္ဖိုး ငါးရာခိုင္ႏႈန္း၊ ခုနစ္ရာခိုင္ႏႈန္း က်တာ သဘာ၀က်တယ္။ သူမ်ားႏိုင္ငံေတြက တစ္ရာခိုင္ႏႈန္း ေငြေဈးက်ၿပီး ကိုယ့္ ႏိုင္ငံက ေငြေဈးက ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္သြားတယ္ဆိုရင္ သဘာ၀မက်ဘူး။ သဘာ၀မက်တဲ့ အေၾကာင္းကို ရွာၿပီး ရွင္းမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ျပႆနာ ေျပလည္သြားမွာပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ေ႐ႊလုပ္ငန္းရွင္ အသင္းမွာလည္း အစည္းအေဝးလုပ္ ၿပီး သဘာ၀မက်တဲ့ အပိုင္းေတြကို ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း လုပ္ဖို႔ ေမတၱာ ရပ္ခံခဲ့ပါတယ္။ အသင္းက အာဏာပိုင္အဖြဲ႕အစည္း မဟုတ္ေတာ့ အသင္းသားေတြ မလုပ္ဘူးဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကလည္း ဘာမွလုပ္လို႔ မရပါဘူး။ အဓိက ႏိုင္ငံေတာ္အာဏာ ပိုင္ အဖြဲ႕အစည္းကလည္း လိုအပ္ တဲ့ကိုင္တြယ္မႈလုပ္ဖို႔လိုပါတယ္။

လက္ရွိေ႐ႊေဈးကြက္မွာ ပုံမွန္ ေရာင္း ပုံမွန္ဝယ္ေတာ့ လုပ္ေနပါ တယ္။ သို႔ေသာ္လည္း အေရာင္းအဝယ္ လုပ္တဲ့အခါမွာ တခ်ိဳ႕ကုန္သည္ ေတြက ေ႐ႊကိုႀကိဳေရာင္းမယ္၊ ႀကိဳဝယ္မယ္စသျဖင့္ အဲဒီလိုအပိုင္း ေလးေတြရွိေတာ့ အဲဒီစနစ္ကလည္း ေ႐ႊေဈးကို တက္ေစတာေပါ့။ ႀကိဳ ေရာင္း ႀကိဳဝယ္လုပ္တဲ့အပိုင္းကလည္း အတက္အက် ျဖစ္ေစတယ္။ ဒုတိယ တစ္ခ်က္က မီတာတိုးၿပီး ဝယ္တာရွိ ပါတယ္။ ဒါကလည္းေ႐ႊေဈးကို အတက္အက် ျဖစ္ေစတယ္။ ေနာက္ တစ္ခ်က္က ရက္ေ႐ႊ႕ၿပီးေရာင္းတာ၊ ေလနဲ႔ အေရာင္းအဝယ္လုပ္တာ ဒါေတြကလည္း အတက္အက်ျဖစ္ေစ တာေပါ့။ ႏိုင္ငံမွာျဖစ္ေနတဲ့ ေ႐ႊေဈးအတက္ အက်ၾကမ္းတဲ့ အေနအထားရယ္၊ ေဒၚလာေဈး အတက္အက်ၾကမ္းတဲ့ အေနအထား ရယ္ ဒါကိုမထိန္းႏိုင္ရင္ ဒီထက္ပိုဆိုး သြားမယ္။ ေျဖရွင္းႏိုင္တဲ့ နည္းနဲ႔ ေျဖရွင္းရတာေပါ့။ အသင္း အေနနဲ႔လည္း ေ႐ႊလုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ေခၚၿပီး ေဈးတည္ၿငိမ္ၿပီး က်သြား ေအာင္ ေ႐ႊေတြအေရာင္းအဝယ္လုပ္ မယ္ဆိုရင္ လက္ငင္းပဲ အေရာင္း အဝယ္လုပ္ပါ။ ႀကိဳေရာင္း ႀကိဳဝယ္ စနစ္မလုပ္ပါနဲ႔၊ တစ္ပိုင္တစ္ႏိုင္ပဲ လုပ္ပါ။ မီတာယူၿပီးဝယ္တာ မလုပ္ပါ နဲ႔လို႔ ေမတၱာရပ္ခံ ထားတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ ဘက္ကလည္း ေဒၚလာေငြ ေဈးႏႈန္း ထိန္းေပးမယ္ဆိုရင္ ႏွစ္ဖက္ စလုံး တစ္ၿပိဳင္နက္တည္း လုပ္သြားႏိုင္ မယ္ဆိုရင္ ေျပလည္သြားမွာပါ။

ေလာေလာလတ္လတ္မွာ ေဒၚလာ ေဈးက အတတ္အက် ၾကမ္းေနတဲ့ အတြက္ ေ႐ႊေဈးကပါ အတက္ၾကမ္း ေနတာ၊ ဒါကို မထိန္းရင္ ဒီထက္ ပိုဆိုးသြားမယ့္ အေျခအေနရွိတယ္။ေ႐ႊေဈးတက္တာ သာမန္ျပည္သူေတြ ကို သိပ္မထိခိုက္ေပမယ့္ ေဒၚလာ ေဈးကေတာ့ အေျခခံကုန္ေဈးႏႈန္းကို ထိခိုက္ႏိုင္တဲ့အတြက္ ျပည္သူေတြကို ထိခိုက္ႏိုင္တယ္။

OSSC ႐ုံးဖြင့္ေတာ့ ေ႐ႊေတြ ျပည္ပပို႔မွာမို႔ ျပည္တြင္းမွာ ေ႐ႊေတြ ရွားသြားၿပီး ေ႐ႊေဈးတက္မယ္ စသျဖင့္ ေျပာေနတာေတြ ရွိတယ္၊ တကယ္ေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ အတိုင္းအတာ သတ္မွတ္ခ်က္နဲ႔ မူဝါဒခ်မွတ္ၿပီး ပို႔မွာျဖစ္တဲ့ အတြက္ အထိန္းအကြပ္မဲ့ လုပ္ခ်င္ သလို လုပ္လို႔မရပါဘူး။ သတင္းစာ၊ မီဒီယာေတြမွာ ကန္႔ကြက္တယ္လို႔ ၾကားတယ္။ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တာပါ၊ ရန္ကုန္ တိုင္းေဒသႀကီး ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေျပာသလိုပါပဲ၊ ႀကိဳးနီ စနစ္နဲ႔ လုပ္ဖို႔မဟုတ္သလို ဘယ္သူမွ လက္ဝါးႀကီးအုပ္ထားတာ မရွိပါဘူး။

ေဒါက္တာစိုးထြန္း (ဥကၠ႒၊ျမန္မာႏိုင္ငံ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္တင္သြင္းထုတ္လုပ္ ျဖန္႔ခ်ိေရာင္းခ်သူမ်ားအသင္း)

▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲

ေဒၚလာေဈးက လက္ရွိမွာ က်တာ ေတာ့မဟုတ္ဘူး၊ ေဈးကြက္ရပ္ေန တာ။ အေရာင္းအဝယ္ေဈးကြက္မွာ လက္လီနဲ႔လက္ကား ေဈးကြက္ႏွစ္ခုရွိ တယ္။ Money Changer နဲ႔ ဘဏ္ ေတြမွာေတာ့ ဝယ္ေဈးနဲ႔ ေရာင္းေဈး ကြာထားတယ္။ ဝယ္ေဈး ေရာင္းေဈး က အရင္တုန္းက ႏွစ္က်ပ္ ေလာက္ပဲ ကြာတယ္။ အခုဝယ္ေဈး ေရာင္းေဈး က ၅၀ က်ပ္ေလာက္ ကြာတယ္။ အဲဒီပုံစံျဖစ္ေနတယ္။ ေဒၚလာက ဝယ္ခ်င္တိုင္းဝယ္မရေတာ့ အေရာင္း အဝယ္က တန္႔ေနတယ္။ စစ္ေဆးမႈ ေတြလုပ္ေနေတာ့ အလုပ္မလုပ္ၾက ဘူး။ တရားဝင္ေဈးကြက္ ရပ္တည္ႏိုင္ ရင္ ေကာင္းတာေပါ့။ အခုက တရားဝင္ေဈးကြက္ တစ္ခုတည္းမွာ မရပ္တည္ႏိုင္ဘူး။ ေငြက သြင္းကုန္နဲ႔ ပို႔ကုန္မွာ သြင္းကုန္ကမ်ားၿပီး ပို႔ကုန္ က နည္းတယ္။ ဘဏ္ေတြမွာလည္း ေဒၚလာလိုသေလာက္ မေရာင္းႏိုင္ ဘူး။ ပို႔ကုန္လုပ္တဲ့ ကုမၸဏီေတြ ကလည္း အဲဒီေလာက္ အမ်ားႀကီး မရွိတဲ့ အခါက်ေတာ့ တရားမဝင္ ေဈးကြက္ရပ္သြားရင္ ေဒၚလာရွား ၿပီး ျပန္ေတာင္ေဈးတက္သြားႏိုင္တဲ့ အေနအထားရွိတယ္။ လက္ရွိမျဖစ္ မေနဝယ္မယ္ ဆိုရင္ေတာင္ ၁၆၀၀နဲ႔ ဝယ္လို႔မရဘူး ျဖစ္ေနတယ္။

ကုန္သည္/ စက္မႈအသင္းခ်ဳပ္ဘက္ ကေရာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အသင္းဘက္ ကေရာ အႀကံျပဳထားတာရွိတယ္။ တရားမဝင္ ေဈးကြက္ကို အခုလိုမ်ိဳး လုပ္တာမ်ိဳးနဲ႔ လုံေလာက္တာမဟုတ္ ဘူး။ တရားဝင္ျဖစ္လာေအာင္ ေဆာင္႐ြက္ဖို႔ ေငြလႊဲတဲ့လုပ္ငန္းေတြ တရားဝင္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ငန္းလိုင္စင္ ေတြ ထုတ္ေပးဖို႔လိုပါတယ္။ မူဆယ္ ဘက္မွာလည္း ႏိုင္ငံျခားဘဏ္ေတြကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ေပးဖို႔ ယြမ္ေငြနဲ႔တရားဝင္ ေပးေခ်ခြင့္ျပဳဖို႔ တင္ျပထားတယ္။ ဒါမွ ေငြေၾကးစီးဆင္းမႈ ျမန္ဆန္လာမယ္။ ပို႔ကုန္ကိုလည္း အားေပးဖို႔လိုမယ္။

ေ႐ႊဆိုရင္လည္း အရင္တုန္းက တရားမဝင္ ခိုးသြားၾကတယ္။ အခု တရားဝင္ ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ ေကာင္း တယ္။ တရားဝင္ လမ္းေၾကာင္းကသြား ေတာ့ အစိုးရလည္း အခြန္အခရမယ္။ တစ္ဖက္မွာလည္း အဝင္အထြက္ကို ေသခ်ာသိႏိုင္တယ္။ တရားဝင္ လုပ္ငန္းမွန္သမၽွကို ႀကိဳဆိုပါတယ္။

ေဒါက္တာေမာင္ေအာင္ (စီးပြားေရးပညာရွင္)

▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲

လက္ရွိကေတာ့ ေဒၚလာေဈး တက္တာကေတာ့ ကုန္သြယ္ေရးစစ္ ပြဲေၾကာင့္ ျဖစ္တာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံနဲ႔ေတာ့ အမ်ားႀကီးမဆိုင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္လည္း အေမရိကန္ ေဒၚလာက ကမၻာသုံးေငြေၾကးဆို ေတာ့ တစ္ကမၻာလုံးကို ထိခိုက္တာ ပါ။ ထိခိုက္ေသာ္လည္း ႏိုင္ငံတိုင္း လိုလိုက ေဒၚလာေဈးတက္တယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံကေတာ့ သူမ်ား တက္ ပိုတက္တယ္ ဆိုတာကေတာ့ တခ်ိဳ႕ကေဈးကစားတာပါ။ အစိုးရ ဘက္ကလည္း ေတာ္ေတာ္ေလးၾကပ္ မတ္တဲ့ သေဘာရွိလာတဲ့အခါက်ေတာ့ နည္းနည္းေတာ့ ျပန္က်သြားတယ္။အခု ေလာေလာဆယ္ကေတာ့ ကုန္သြယ္ေရး စစ္ပြဲကလည္း ၿပီးဦးမွာ မဟုတ္ေသးဘူး။ မၿပီးတဲ့ အခါက် ေတာ့ က်တယ္ဆိုေပမယ့္ သိပ္ေတာ့ က်သြားမွာမဟုတ္ဘူး။ အတက္ဘက္ မွာပဲရွိဦးမွာ။ တက္ေဈးရွိတယ္ဆို ေတာ့ ဒီအေျခအေနမွာ ကိုယ့္ႏိုင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရး ဘယ္လိုဆက္ၿပီး ထိန္း မလဲေပါ့။ ဒီအခ်ိန္မွာ အေကာင္းဆုံး ကေတာ့ ပို႔ကုန္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကို အေကာင္း ဆုံးလုပ္ရမယ္။ ပို႔ကုန္ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈဆိုတာ အေရအတြက္ တိုး႐ုံတင္မဟုတ္ဘူး။ အရည္အေသြးပါ တိုးတက္ဖို႔လိုတယ္။ အဲဒီမွာ တန္ဖိုးျမႇင့္ထုတ္ကုန္ေတြ ထုတ္ၿပီးပို႔ႏိုင္ေအာင္ လုပ္ဖို႔လည္း လို႔တယ္။ ေလာေလာဆယ္ ေဒၚလာ ေဈးတက္တဲ့ဟာ ျမန္မာေငြေပ်ာ့တာ မေကာင္းဘူး။ ပို႔ကုန္ဖြံ႕ၿဖိဳးေအာင္ ပီပီျပင္ျပင္ တြန္းတြန္းတိုက္တိုက္ လုပ္ဖို႔လိုတယ္။ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ဒီအခ်ိန္မွာ ပို႔ကုန္နဲ႔ဆက္စပ္ေနတဲ့ စက္မႈလုပ္ငန္းေတြ၊ တန္ဖိုးျမႇင့္ ထုတ္ ကုန္ထုတ္တဲ့ လုပ္ငန္းေတြ လုပ္ခ်င္ေအာင္ ဥပေဒေၾကာင္းအရ ပံ့ပိုးေပးရမယ္။ တျခား ပံ့ပိုးမႈေတြ လုပ္ေပးရမယ္။ အဲဒီလိုလုပ္လိုက္မယ္ ဆိုရင္ အခုျဖစ္ေနတဲ့ ေဒၚလာေဈး တကယ္သာလုပ္တတ္ ကိုင္တတ္မယ္ ဆိုရင္ အခက္အခဲေတြကို ေက်ာ္လႊား ႏိုင္မွာပါ။

အခု ဘဏ္ေတြမွာ ေဒၚလာ ေရာင္းေဈး ဝယ္ေဈး ကြာဟမႈကလည္း မျဖစ္သင့္ဘူး။ အဲဒါကလည္း ဗဟိုဘဏ္နဲ႔ ဆိုင္တယ္။ အခုဘဏ္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားက ေဒၚလာ ေရာင္းခ်င္ရင္ ေရာင္းလို႔ရတယ္။ ဝယ္မယ္ဆို မေရာင္းေတာ့ဘူး။ဘဏ္ေတြအေနနဲ႔ အဲဒါမျဖစ္သင့္ဘူး။ အဝင္အထြက္ဆိုတာ ဝင္တာရွိရင္ ထြက္တာလဲ ရွိရမယ္။ ဗဟိုဘဏ္က ႀကီးၾကပ္ရမယ္လို႔ျမင္တယ္။

ေဒါက္တာေဇယ်ာၫြန္႔ (အမႈေဆာင္ အရာရွိခ်ဳပ္၊ အေသးစားႏွင့္အလတ္သးစား စက္မႈလုပ္ငန္းဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္)

▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲

လက္ရွိကေတာ့ ေဒၚလာေဈးက တက္ေနတယ္။ ပုံမွန္ထက္ ဝယ္အားမရွိဘဲနဲ႔ တက္ေနတာပါ။ ပုံမွန္ဝယ္အားမရွိဘဲ တက္ေနတာ ဆိုေတာ့ အျပင္မွာတကယ္တမ္း ပို႔ကုန္သြင္းကုန္လုပ္တဲ့ ေငြမတက္ဘဲနဲ႔ ေဒၚလာေဈးက တက္ေနတယ္။

ေဒၚလာေဈး တက္ေနတဲ့အတြက္ ေၾကာင့္ ေလပတ္ကားေတြေၾကာင့္ အခ်ိန္နဲ႔တစ္ေျပးညီ ေဈးကခုန္ေန တယ္။ ႏိုင္ငံတကာမွာေတာ့ ဒီလို မတက္ဘူး။ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြမွာ လည္း ဒီလိုတက္တာ ထုံးစံမရွိဘူး။ ကြာဟႏႈန္းကလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ တစ္ႏိုင္ငံတည္း ဟေနတယ္။ အဲဒါ ေတြကလည္း အေရးယူသင့္တယ္။ တကယ္တမ္း နယ္စပ္ေတြမွာ သြားေနတဲ့ ေဒၚလာကိုင္သုံးေနတဲ့သူေတြကို လည္းအေရးယူသင့္တယ္။ အဲဒါမွသာ ေဒၚလာေဈး ျပန္က်သြားႏိုင္တယ္။

လက္ရွိ အေရးယူတယ္ဆိုတာ ကလည္း ေဆးၿမီးတိုနဲ႔ကုတာေပါ့။ တကယ္တမ္း စီးပြားေရးအရ႐ိုက္ ခတ္ေနတဲ့ အထူးသျဖင့္ အိမ္နီးခ်င္း တ႐ုတ္ႏိုင္ငံပါ။ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံကို ကုန္ဝယ္တယ္။ ကုန္ဝယ္တဲ့အခါ က်ေတာ့ ေဒၚလာနဲ႔ပဲ သြားဝယ္ၾက တယ္။ တကယ္ေတာ့ ဘဏ္ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီးလုပ္ရမွာ။ ဘဏ္ေတြမွာ သုံးတဲ့ေငြက ဘယ္ေလာက္သုံးသြား တယ္ဆိုတာ၊ ဘယ္ေလာက္ဝင္လာ တယ္ဆိုတာ အစိုးရကသိမွာ။ သိလာ မွ ဒါကိုေျဖရွင္းလို႔ရမွာ။ အခုက ဝယ္ေရာင္းသမားေတြက ေဒၚလာ ယူလာတယ္။ ဟိုဘက္ေရာင္းတယ္။ဟိုဘက္က တရားမဝင္ပစၥည္းေတြ သယ္လာ။ ဒါေတြေၾကာင့္ ျဖစ္ေနတာ ေပါ့။ အဓိက တ႐ုတ္ႏိုင္ငံဆိုရင္လည္း တ႐ုတ္နဲ႔ ျမန္မာနဲ႔ ယြမ္နဲ႔ ျမန္မာေငြ တရားဝင္သုံးႏိုင္ေအာင္ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရကေန ႀကီးၾကပ္ၿပီးေတာ့ လုပ္ေပးသင့္တယ္။ တရားဝင္ ကုန္သြယ္မႈရေအာင္၊ တရားဝင္တ႐ုတ္ ေငြကို ကုန္သြယ္မႈလုပ္တဲ့အခါ တရားဝင္သုံးစြဲႏိုင္ေအာင္ လုပ္ေပး ဖို႔လို႔တယ္။ အဲဒါဆို အဆင္ေျပသြားမယ္။ ေဒၚလာျပႆနာလည္း ေျပလည္သြားမယ္။

ေဒါက္တာဝင္းျမင့္ (အတြင္းေရးမႉး၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ စက္သုံးဆီအသင္း)

▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲▲

ဟိုရက္ကေတာ့ စစ္ေဆးမႈေလး ေတြ လုပ္ေနတယ္ၾကားတယ္။ အဲဒါ ေၾကာင့္ ေဒၚလာေဈး ျပန္ၿငိမ္သြား တယ္။ လတ္တေလာေတာ့ သက္ ေရာက္မႈ ေကာင္းတယ္ေျပာရမွာေပါ့။ ဒါေပမယ့္ ဥပေဒအတိုင္း ေဆာင္႐ြက္ ရင္ ပိုေကာင္းမွာပါ။ ဥပေဒရွိရမွာ ပါ။ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္တယ္ဆိုတာ ေဒၚလာသည္ ေဈးႏႈန္းကစားတဲ့၊ ေဒၚလာေဈးႏႈန္းကို ဖန္တီးတဲ့ အုပ္စုရွိတယ္။ အဖြဲ႕ရွိတယ္။

ျပန္ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေဒၚလာဆို တာက ကုန္ပစၥည္း တစ္ခုလိုျဖစ္ေန တယ္။ က်န္တဲ့ ပစၥည္းေတြနဲ႔မတူဘူး။ ထူးျခားတာက သက္ေရာက္မႈက တစ္ႏိုင္ငံလုံးရဲ႕ စီးပြားေရးကို သြား သက္ေရာက္ေနတယ္။ သက္ေရာက္ ေတာ့ လြတ္လပ္တယ္၊ လြတ္လပ္တယ္ ဆိုတာက အရာရာတိုင္းေတာ့ မေကာင္းဘူးလို႔ျမင္တယ္။ ေရာင္းဝယ္ ေဖာက္ကားမႈျပဳတဲ့ ေနရာမွာေတာ့ လြတ္လပ္ျခင္းဆိုတာ ေကာင္းတယ္။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ႕ကိစၥရပ္ေတြမွာ ေတာ့ လြတ္လပ္လို႔မေကာင္းဘူး။အထူးသျဖင့္ ေဒၚလာကေတာ့ လြတ္လပ္စြာ ေဈးကြက္ႀကီးကျဖစ္ တယ္ဆိုတာ စကားလုံးေလးကေကာင္း တယ္။ သို႔ေသာ္လည္းပဲ အဲဒီလိုထား လို႔ရတဲ့ ပစၥည္းမ်ိဳးေတာ့ မဟုတ္ဘူး လို႔ျမင္တယ္။

ႏိုင္ငံတကာမွာလည္း ေငြေၾကး မူဝါဒ၊ ေငြေၾကးတည္ၿငိမ္မႈက အေရး ႀကီးတယ္။ ေငြေၾကးမူဝါဒ၊ ေငြေၾကး တည္ၿငိမ္မႈမရွိရင္ အဲဒီႏိုင္ငံေတြရဲ႕ စီးပြားေရး မတည္ၿငိမ္မႈျဖစ္မွာပါ။ လြန္ခဲ့တဲ့ခုနစ္ႏွစ္က ထိုင္းႏိုင္ငံဆိုရင္ ေငြေၾကး တည္ၿငိမ္မႈမရွိခဲ့လို႔ စီးပြားေရး ကေမာက္ကမျဖစ္ခဲ့တဲ့ နမူနာေတြရွိခဲ့တယ္။ ေဒၚလာကို ဗဟိုဘဏ္က ထိန္းေက်ာင္းၿပီးေတာ့ ေဆာင္႐ြက္တဲ့ေဈးကြက္နဲ႔ ျဖစ္သင့္ တယ္လို႔ျမင္တယ္။

ေ႐ႊလုပ္ငန္းနဲ႔ ပတ္သက္ရင္လည္း သတၱဳတူးေဖာ္ေရးက လုပ္ေနတာၾကာ ၿပီ။ အၿမဲတမ္းလည္း ကၽြန္ေတာ္တို႔ ႏိုင္ငံက ေ႐ႊေတြကအမ်ားႀကီးထြက္ ေနပါတယ္။ အဲဒီေ႐ႊေတြကလည္း အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြကို ေရာင္းစား ေနတာပဲ။ ဒီေငြေတြကလည္းတရား ဝင္လမ္းေၾကာင္းေပၚမွာ မရွိဘူး။ မရွိတဲ့အခါက်ေတာ့ အဲဒီကရတဲ့ ေငြေတြကလည္း တကယ္တမ္းေတာ့ အတိုင္းအတာတစ္ခုထိ နည္းမွာ မဟုတ္ဘူး။ တရားဝင္ေရာင္းခ်ခြင့္ မျပဳခဲ့တဲ့အခါက်ေတာ့ ကုန္သြယ္မႈ မညီမၽွမႈျဖစ္တာပါ။

မၾကာခင္ကေတာ့ ေ႐ႊနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး One Stop Service ဖြင့္တယ္ဆိုေတာ့ ဝမ္းသာစရာသတင္း ပါပဲ။ တရားဝင္ သြားလို႔ရၿပီဆိုရင္၊ ေငြေတြကလည္း တရားဝင္လမ္း ေၾကာင္းေပၚ ေရာက္လာၿပီဆိုရင္ တရားမဝင္ ေရာင္းဝယ္မႈေတြ အထူး သျဖင့္ မဂိုလမ္းမွာ ဒီေရာင္းတဲ့ေ႐ႊေတြ ေဒၚလာေဈးကြက္ဆိုတာ ဒီဘက္ ကပဲလာတာပဲ။ အဲဒီကေန အေျချပဳ ၿပီး အဲဒီကေန ေဈးႏႈန္းအေရာင္း အဝယ္ လုပ္တဲ့အခါက်ေတာ့ ကုန္သည္ဆိုတာကေတာ့ ကိုယ့္လက္ ထဲရွိတဲ့ပစၥည္းကို ေဈးရေအာင္ေရာင္း ၾကတာပါ။ က်န္တာေတြ တိုင္းျပည္ မွာ ဘာျဖစ္မယ္ ညာျဖစ္မယ္ဆိုတာ သူတို႔မတြက္ေတာ့ဘူး။

ေတြ႕ဆုံေမးျမန္း-သီသီမင္း၊မင္းသစ္

ဓာတ္ပုံ-ေနလင္း