စာၾကည့္တိုက္မ်ားေရရွည္ဖြံ႕ ၿဖိဳးေရး ဝိုင္းဝန္းကူညီေဆာင္ရြက္ေပး

သန္႔ဇင္ဝင္း

စာၾကည့္တိုက္ဟု ဆိုရာဝယ္ ဘီစီ ၃ဝ ခန္႔က မွတ္တမ္းျပတိုက္မ်ားမွသည္ စာၾကည့္တိုက္မ်ား အျဖစ္သို႔ ႐ိုမန္မင္းဆက္ မ်ားလက္ထက္တြင္ သက္ဝင္ ခဲ့သည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ေပါင္း ႏွစ္ေထာင္ေက်ာ္က (ယခု တူရကီႏိုင္ငံရွိ)Ephesus Ancient City ေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕မွ အစိုးရပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးကို ဂုဏ္ျပဳတည္ေဆာက္ထားသည္ Celsus Library ( Celcius Library ) Ephesus မွာ ယခုခ်ိန္ထိ ၁၉၆ဝ-၇ဝ ခုႏွစ္ က်န္ရွိပံုလက္ရာအတိုင္း ထိန္းသိမ္းထားဆဲျဖစ္ၿပီး ကမၻာလွည့္ခရီးသြား မ်ားကိုဆြဲ ေဆာင္ လ်က္ရွိသည္။

ထိုအခ်ိန္က စာၾကည့္တိုက္မ်ားတြင္ စာအုပ္မ်ားမဟုတ္၊ ေက်ာက္ျပားမ်ား၊ ဝါးယင္းလိပ္မ်ားေပၚ ေရးမွတ္ခဲ့ၾကၿပီး၊ ယခုေခတ္စာၾကည့္တိုက္မ်ားသည္ စာအုပ္မ်ား၊ မွတ္တမ္းမ်ား၊ သတင္းအခ်က္မ်ား၊ အသံဖိုင္မ်ား၊ ဗီဒီယို၊ ဒီဗီဒီမ်ားျဖင့္ သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ားကို ထားရွိကာ စာဖတ္သူ မ်ား အသိပညာ၊အတတ္ပညာ ေလ့လာရန္ ဘဏ္တိုက္တစ္ခုျဖစ္လာသည္။

ေနာက္ပိုင္းတြင္ အင္တာနက္စာၾကည့္ တိုက္၊ ဒီဂ်စ္တယ္စာၾကည့္တိုက္မ်ားသို႔ တိုးတက္ ေျပာင္းလဲလာၾကသည္။ သို႔ေသာ္ ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ေက်းလက္ေဒသတခ်ဳိ႕ႏွင့္ ေဝးလံသီေခါင္သည့္ ေဒသမ်ားတြင္မူ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးႏွင့္ ဘာသာစကား၊ ေငြေၾကးအခက္အခဲမ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏စာၾကည့္တိုက္ မ်ားအခန္းက႑သည္ တိုးတက္မႈ ေႏွးေကြးခဲ့ရသည္။ စာၾကည့္တိုက္မ်ားထိန္းသိမ္းေရး၊ စာၾကည့္တိုက္မ်ား၏ အက်ဳိးသက္ေရာက္မႈ၊ စိန္ေခၚမႈမ်ားကို စာၾကည့္တိုက္မွဴးမ်ားက သိထားရန္လိုသည္။

ဆရာႀကီးပီမိုးနင္း၏ 'အရင္းမစိုက္ေလွထိုးလိုက္' စာအုပ္ႏွင့္ 'သိသူေဖာ္စား မသိသူေက်ာ္သြား' စာအုပ္ ႏွစ္အုပ္ကို ဖတ္မွတ္လုပ္ေဆာင္ ရာမွ ခ်မ္းသာ လာသူတစ္ဦးသည္ သူ႔အိမ္ ဘုရားေဆာင္ထက္တြင္ ထိုစာအုပ္ႏွစ္အုပ္အား ေရႊကလာပ္ျဖင့္ ပူေဇာ္ထားသည္ကို စာေရးဆရာအီၾကာေကြးကေရးသားခဲ့ေၾကာင္း ဆရာမႏုႆေက်ာ္ဝင္းက သူ၏တပည့္မ်ား ၏ 'အိပ္မက္ေလွ' စာအုပ္မိတ္ဆက္ပြဲမွတစ္ဆင့္အမွာစကား ေျပာခဲ့ဖူးသည္။

စာအုပ္ေကာင္းႏွစ္အုပ္ပင္ ထိုမွ်ခ်မ္းသာမႈေပးေစႏိုင္လွ်င္ စာၾကည့္တိုက္ေကာင္းတစ္ခုဆို အသံုးခ်တတ္သူေတြအတြက္ စာေပေရႊအိုး ႀကီးမ်ားပင္။ ထိုစာၾကည့္တိုက္ေကာင္းမ်ားကို ထိန္းသိမ္းရသည့္ စာၾကည့္တိုက္မွဴးမ်ား၏ အခန္းက႑မွာလည္း အေရးပါလွေပသည္။

စာၾကည့္တိုက္မ်ား ေရရွည္တည္တံ့ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအတြက္ စာၾကည့္တိုက္မွဴးမ်ား၊ မိမိတို႔ ေဒသရွိလူငယ္မ်ား၊ စာဖတ္ပရိ သတ္မ်ား၊ မိမိတို႔၏စာၾကည့္တိုက္မ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီမည့္ စည္းကမ္းမ်ား၊ ေဆြးေႏြးခ်က္မ်ားကို ျပန္လည္ စုစည္းၿပီး စာၾကည့္တိုက္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး လမ္းစဥ္မ်ားခ်မွတ္ခဲ့ၾကသည္။ စာၾကည့္တိုက္မ်ားေရရွည္တည္တံ့ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးတြင္ ေကာ္မတီ၏ပါဝင္ ေဆာင္ ရက္မႈတြင္ မူတည္ေနၿပီး စာၾကည့္တိုက္မွဴးမ်ား၏ အရည္အေသြး၊ ပ်ဴငွာေဖာ္ေရႊမႈ၊ စာဖတ္ပရိသတ္မ်ားကို ဆြဲေဆာင္ႏိုင္မႈႏွင့္ စာဖတ္အား ျမႇင့္တင္မႈအတြက္ ပဓာနက်သည္။

ထိုသို႔ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ရန္ ေက်းရြာ၊ ရပ္ကြက္၊ သက္ဆိုင္ရာ ေဒသစာၾကည့္တိုက္ေကာ္မတီဝင္မ်ားမွ စာၾကည့္တိုက္မွဴး မ်ားကို ေရရွည္ေဆာင္ရြက္လိုစိတ္ရွိလာရန္ ေကာ္မတီဝင္

မ်ား၏ လစဥ္ထည့္လွဴျခင္းမွ ေက်းလက္စာၾကည့္တိုက္ မွဴးမ်ား ကို လစာေပးသည့္အျပင္ လိုအပ္သည့္စာအုပ္မ်ားလည္း ဝယ္ယူႏိုင္ရမည္ ျဖစ္သည္။ စာၾကည့္တိုက္မွဴးမ်ားသည္ ေဒသတြင္းလူငယ္မ်ားအတြက္အလုပ္အကိုင္အခြင့္ အလမ္းမ်ားကို လည္းလက္လွမ္းမီသေလာက္ ရွာေဖြေပးျခင္း၊ပရဟိတလုပ္ငန္းမ်ား၊ လူမႈေရးေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းျဖင့္လည္း စာဖတ္သူမ်ား ကို ဆြဲေဆာင္ႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ စာၾကည့္ တိုက္မွဴးမ်ားသည္ထင္ေပၚေက်ာ္ၾကားလိုစိတ္၊ ေနရာယူလိုသည့္စိတ္မ်ားျဖင့္ ေဆာင္ရြက္သူမ်ားမဟုတ္ဘဲ ေစတနာ့ဝန္ထမ္းမ်ား အျဖစ္ ဝိုင္းဝန္းေဆာင္ရြက္ေပးက ပိုမိုေအာင္ျမင္ေစပါသည္။ စာအုပ္ေကာင္းမ်ားႏွင့္စာအုပ္သစ္မ်ားထားရွိႏိုင္မႈ၊ ျပည္သူလူထုအတြက္  အေကာင္းဆံုး ဝန္ေဆာင္မႈေပးရန္၊ စာဖတ္သူဦးေရတိုးပြားေရး၊ စာဖတ္သူမ်ား စာေပကိုစိတ္ဝင္စားလာၾကေစရန္ ကဗ်ာရြတ္ၿပိဳင္ပြဲ၊ စာစီစာကံုးၿပိဳင္ပဲြ၊ က်ပန္းစကားေျပာၿပိဳင္ပဲြ၊ စကားရည္လုပြဲ၊ စာေပေဟာေျပာပြဲ၊ စာေပေဆြးေႏြး ပြဲ၊ ကေလးမ်ားအတြက္ ပန္းခ်ီသင္တန္း၊ Library quiz၊ ေႏြရာသီ အဂၤလိပ္စာ သင္တန္းမ်ား ဖန္တီးေပးျခင္းျဖင့္ ဆြဲေဆာင္ႏိုင္သည္။

စာၾကည့္တိုက္ Library Partnership ေထာက္ပံ့ရန္မွာ အစိုးရတစ္ခုတည္းျဖင့္မလံုေလာက္ သက္ဆိုင္ရာအုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ား ပါဝင္ေဆာင္ရြက္ရန္ႏွင့္ လိုအပ္ပါက ျမန္မာႏိုင္ငံစာၾကည့္တိုက္ေဖာင္ေဒးရွင္း၊ ျမန္မာႏုိင္ငံစာၾကည့္တိုက္မ်ားအသင္းမ်ားႏွင့္ ေဒသတြင္းရွိ ျပန္ၾကားေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔ဆက္ဆံေရဦးစီးဌာနသို႔ဆက္သြယ္ၿပီး စာၾကည့္တိုက္ဖြင့္ လိုသူမ်ားသည္ ေကာ္မတီဖြဲ႕ၿပီး ခ်ိတ္ဆက္အကူအညီေတာင္းခံႏိုင္သည္။ စာေပေရခ်မ္းစင္အေသးမ်ားကို ျပန္/ဆက္႐ံုးမ်ားတြင္ ရယူႏိုင္သည္။

စာေပပြဲေတာ္မ်ားျဖစ္သည့္ ျမန္မာဆယ့္ႏွစ္လရာသီပြဲမ်ား မွ နယုန္လစာျပန္ပြဲ၊ နတ္ေတာ္ လ စာဆုိေတာ္ပြဲ စသည့္ေန႔မ်ားတြင္လည္း ေန႔ထူးေန႔ျမတ္မ်ား အျဖစ္ စာၾကည့္တိုက္ပ႐ိုမိုးရွင္းသေဘာ လုပ္ေဆာင္ေပးသလို၊ ႏိုင္ငံ တကာ စာေပႏွင့္ပတ္သက္သည့္ေန႔မ်ားျဖစ္သည့္ ႏိုင္ငံတကာစာအုပ္မ်ားေန႔ မတ္လ ၁၄ ရက္၊ နတ္ေတာ္လစာျပန္ပြဲ၊ ႏိုင္ငံတကာကေလး မ်ား စာေပေန႔ ဧၿပီ ၂ ရက္၊ ႏုိင္ငံတကာ စာၾကည့္တိုက္မွဴးမ်ားေန႔ ဧၿပီ ၁၃ ရက္၊ ႏိုင္ငံတကာ မိခင္ဘာသာစကားေန႔ ေမ ၃ ရက္၊ ႏိုင္ငံတကာ ျပတိုက္ေန႔ ေမ ၁၈ ရက္၊ ႏုိင္ငံတကာ စာတတ္ေျမာက္ေရးေန႔ စက္တင္ဘာ ၈ ရက္၊ ႏိုင္ငံတကာ အင္တာနက္ေန႔ ေအာက္တိုဘာ ၂၉ ရက္ စသည့္စာဖတ္သူ မ်ားႏွင့္သက္ဆိုင္သည့္ေန႔မ်ားကိုလည္း အမွတ္တရဆိုင္းဘုတ္မ်ားျဖင့္ စာဖတ္ရိွန္ျမႇင့္တင္ေရးမ်ား၊ စာအုပ္မ်ား အမွတ္တရလက္ေဆာင္ေပးျခင္း၊ စာဖတ္ပြဲမ်ား၊ ေဟာေျပာပြဲမ်ား က်င္းပေပးျခင္းအားျဖင့္ စာၾကည့္တိုက္ဝန္း က်င္ရွိ ျပည္သူမ်ားကို စာဖတ္ခ်င္စိတ္မ်ား တိုးတက္လာေအာင္ စြဲေဆာင္ေပးႏိုင္မည္ဟု မတ္လညီလာခံတြင္ အၾကံျပဳခဲ့ၾကသည္။

ယင္းညီလာခံမ်ားမွတစ္ဆင့္ ျမန္မာျပည္အႏွံ႕ စာၾကည့္တိုက္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရး လုပ္ငန္းမ်ားအရွိန္ျမင့္လာေရး ေဆာင္ရြက္ၾက မည္ျဖစ္ရာ စာအုပ္မ်ားေပ်ာက္ ဆံုးမႈမွ ကာကြယ္ရန္၊ စာအုပ္မ်ားကို ျခႏွင့္ပိုးမႊားမ်ားရန္မွ ကင္းေဝးေစေရး၊ တိုင္းရင္းသား ေဒသမ်ားတြင္ ဘာသာစကားအခက္အခဲရွိေနသျဖင့္ စာေပျပန္႔ပြားေရးဖြံ႕ၿဖိဳးေစရန္ ထိုေဒသတြင္ 'အ' သံုးလံုးသင္တန္းေပးရန္၊ ေဝးလံသည့္ေဒသမ်ားသို႔ စာအုပ္မ်ားေရာက္ရွိေရး ျပန္/ဆက္ႏွင့္ ေဆြးေႏြးပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္၊ ေဒၚခင္ၾကည္ေဖာင္ေဒးရွင္းမွလည္း နယ္စာၾကည့္တိုက္မ်ားသုိ႔ စာအုပ္မ်ားလွဴဒါန္းမည္ဟု မတ္လညီလာခံတြင္ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္။

၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ တတိယအႀကိမ္ ျမန္မာႏိုင္ငံစာၾကည့္တိုက္မွဴးမ်ားညီလာခံတြင္ စာအုပ္ျပပြဲမ်ားပါ ေစ်းႏႈန္းသက္သာစြာျဖင့္ ေရာင္းခ်ေပးပါက နယ္မွလာသည့္ စာၾကည့္တိုက္မွဴးမ်ား လိုအပ္သည့္စာအုပ္မ်ား ဝယ္ယူႏုိင္မည္

ျဖစ္သည္။ ထို႔ျပင္ အေမရိကန္စင္တာ (သို႔)ရန္ကုန္တကၠ သိုလ္စာၾကည့္တိုက္ႀကီးမ်ားသို႔ ေနာက္ဆံုးေန႔ တြင္ သြားေရာက္ေလ့လာခြင့္ ေပးမည္ ျဖစ္ပါသည္။ ေဆြးေႏြးပြဲအခ်ိန္ကိုလည္း ႏွစ္ရက္ျဖင့္မ လံုေလာက္သျဖင့္ ရက္တိုးေပးရမည္ဟု ၂ဝ၁၅ ခုႏွစ္ မတ္လညီလာခံတြင္ သေဘာတူခဲ့သည္။

စာၾကည့္တိုက္မ်ားေအာင္ျမင္ရန္ budget, building, brain, books မ်ားႏွင့္ ျပည့္စံုမွ သာ ေအာင္ျမင္မည္ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံစာၾကည့္ တိုက္မ်ားေဖာင္ေဒးရွင္းဥကၠ႒ ဦးေမာင္ေမာင္ က ေျပာသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ စာၾကည့္တိုက္မွဴးမ်ား စြမ္းပကားျဖင့္ စာေပျမႇင့္တင္ျခင္းျဖင့္ လူ႔ဝန္းက်င္တြင္ ဗလငါးတန္ (ကာယ၊ ဥာဏ၊ စာရိတၱ၊ ေဘာဂ၊ မိတၱ) ႏွင့္ျပည့္ဝသည့္ ျပည္သူ မ်ားျဖစ္လာေစမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဧၿပီ ၁၃ ရက္တြင္ က်ေရာက္မည့္ ႏုိင္ငံတကာစာၾကည့္တိုက္မွဴးမ်ားေန႔ကို ဂုဏ္ျပဳတင္ျပလိုက္ရပါသည္။