ဒုတိယအႀကိမ္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ (၁၂)ႀကိမ္ေျမာက္ ပံုမွန္အစည္းအေ၀း ဒုတိယေန႔က်င္းပ

ေနျပည္ေတာ္ ေမ ၂

ဒုတိယအႀကိမ္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ (၁၂)ႀကိမ္ေျမာက္ ပံုမွန္အစည္းအေ၀း ဒုတိယေန႔ကို ယေန႔နံနက္ (၁၀) နာရီတြင္ ေနျပည္ေတာ္ရွိ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ အစည္း အေ၀းခန္းမ၌ က်င္းပသည္။

အစည္းအေ၀းတြင္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး မဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၅)မွ ဦးရဲထြဋ္ ၏ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး၊ ဆားလင္းႀကီး ၿမိဳ႕နယ္၊ လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္း အနီးရွိ ေက်းရြာမ်ားတြင္ စီမံကိန္းမွ ထြက္ရွိလာေသာ အက္ဆစ္ေငြ႔မ်ား၊ ယမ္းေငြမ်ား ေၾကာင့္ သစ္ပင္မ်ား၊ ထန္းဥယ်ာဥ္မ်ား၊ သီးႏွံမ်ား ေျခာက္ေသြ႔ေသဆံုးျခင္း၊ မိုင္းခြဲမႈ တုန္ခါအားေၾကာင့္ ေျမဆီ လႊာ ပ်က္စီးျခင္းႏွင့္ ေရဆိုးလႊတ္မႈေၾကာင့္ လယ္ယာေျမမ်ား ထိခိုက္ပ်က္စီးမႈမ်ားအေပၚ အျမန္ဆံုး တားဆီးအေရးယူေပးရန္ အစီအစဥ္ ရွိ/မရွိ ေမးခြန္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ သယံဇာတႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီး ေဒါက္တာရဲျမင့္ေဆြက လက္ပံေတာင္းေတာင္စီမံကိန္းသည္ ဟင္းလင္းဖြင့္ (Open Pit) မိုင္းအမ်ိဳးအစား ျဖစ္ၿပီး သတၱဳရိုင္း တူးေဖာ္ရာတြင္ ယမ္းေဖာက္ခြဲမႈ အစီအစဥ္မ်ားကို အနီးပတ္၀န္းက်င္ရွိ ျပည္သူမ်ား အႏၲရာယ္ ကင္းရွင္းေစရန္ ၿမိဳ႕နယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးရံုးသို႔ လစဥ္တင္ျပျခင္း၊ ၿမိဳ႕နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးရံုး မွလည္း ေက်းရြာအုပ္စု အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားသို႔ စာျဖင့္ ထပ္ဆင့္အေၾကာင္းၾကားေစၿပီး အသိေပးေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ ယမ္းေဖာက္ခြဲရာတြင္လည္း အခ်ိန္ဇယားအတိုင္း တိက်စြာ တစ္ေန႔လွ်င္ တစ္ႀကိမ္သာ ေဖာက္ခြဲျခင္း၊ ယမ္းမေဖာက္ခြဲမီ (၁၅)မိနစ္၊ ယမ္းေဖာက္ခြဲခါ နီးႏွင့္ ယမ္းေဖာက္ခြဲၿပီး ဆံုးခ်ိန္တို႔တြင္ ဥၾသဆြဲသတိေပးျခင္းတို႔ကို ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိ ၿပီး ယမ္းေဖာက္ခြဲျခင္းမွ ျဖစ္ေပၚလာသည့္ ဖုန္မႈန္႔ပ်ံ႕လြင့္မႈ၊ ဆူညံမႈ ၊ တုန္ခါမႈမ်ားကို လည္း World Bank Standard သတ္မွတ္ခ်က္ စံခ်ိန္စံညြန္းႏွင့္အညီ အၿမဲမျပတ္ ေစာင့္ၾကည့္တိုင္း တာစစ္ေဆးလ်က္ရွိရာ ႏိုင္ငံတကာလက္ခံသည့္ သတ္မွတ္စံခ်ိန္ စံညႊန္းအတြင္းသာ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း။

လက္ပံေတာင္းေတာင္ ေၾကးနီစီမံကိန္း လုပ္ငန္းမ်ား လည္ပတ္ေဆာင္ ရြက္ရာတြင္ ပတ္၀န္းက်င္ထိခိုက္မႈ အနည္းဆံုး ျဖစ္ေစ ရန္ ရည္ရြယ္၍ စီမံကိန္း ဧရိယာျပင္ပသို႔ အရည္၊ အေငြ႕၊ အစိုင္အခဲ စသည္တို႔ကို စြန္႔ထုတ္မႈ မရွိေသာ Zero Discharge ျဖစ္ေစေရးအတြက္ တူးေဖာ္ျခင္း၊ ႀကိတ္ခြဲျခင္း၊ Leach Pad ခင္းက်င္းစုပံုျခင္း၊ ဆာလ္ဖ်ဴရစ္အက္ဆစ္ ေပ်ာ႔အရည္ဖ်န္းၿပီး Copper Sulphate Solution ထုတ္ လုပ္ျခင္းႏွင့္ Electro Winning စနစ္ျဖင့္ ကက္သုတ္ေၾကးျပား ထုတ္လုပ္ျခင္း လုပ္ငန္းစဥ္အဆင့္ဆင့္ ကို စနစ္တက် ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း။

ဒုတၳာရည္သိုေလွာင္ကန္မ်ားကိုလည္း ေဒသရွိႏွစ္တစ္ရာအတြင္း အျမင့္ဆံုး မိုးေရခ်ိန္၊ ျမစ္ေရႀကီးမႈဆိုင္ရာ ကိန္းဂဏန္း အခ်က္အလက္မ်ားအေပၚ အေျခခံ၍ တည္ေဆာက္ထားၿပီး ေျမသားအတြင္းသို႔ ဒုတၳာရည္မ်ား စိမ့္၀င္မႈမရွိေစရန္ သိပ္သည္း က်စ္လစ္သည့္ ေပၚလီအက္သလင္း ပလတ္စတစ္အထူျပားမ်ားကို သိုေလွာင္ကန္၏ ေအာက္ေျခၾကမ္းျပင္ႏွင့္ ေဘးပတ္ လည္နံရံမ်ားတြင္ လည္းေကာင္း၊ သတၱဳရိုင္းအပံု Leach Pad မ်ား၏ ေအာက္ေျခတြင္လည္းေကာင္း ခင္က်င္းတည္ေဆာက္ ထားပါေၾကာင္း၊ ေၾကးနီထုတ္ လုပ္မႈနည္းစဥ္ အဆင့္ဆင့္ကိုလည္း ႏုိင္ငံတကာဥပေဒမ်ားႏွင့္ ႏုိင္ငံတကာစံႏႈန္းမ်ားႏွင့္အညီ ေဆာင္ရြက္ လ်က္ရွိျခင္းႏွင့္ ကတိက၀တ္ပါ ပတ္၀န္းက်င္ အရည္အေသြးဆိုင္ရာ ေစာင့္ၾကည့္တုိင္းတာမႈကို လိုက္နာ ေဆာင္ရြက္ေရး ေစာင့့္ၾကည့္ ၾကပ္မတ္ၾကည့္ရႈေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိၿပီး ႏိုင္ငံေတာ္၏ အက်ိဳးစီးပြား၊ ႏိုင္ငံျခားရင္းႏွီး ျမွဳပ္ႏွံမႈအခန္းက႑ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေစေရးႏွင့္ ေဒသခံျပည္သူလူထု လူေနမႈအဆင့္ အတန္း ပိုမိုျမင့္မားလာေစေရးတို႔အတြက္ ရည္ရြယ္၍ ေဆာင္ရြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း ေျဖၾကားသည္။

စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး မဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၂)မွ ဦးေအာင္မ်ိဳး ၏ စစ္ကိုင္းတိုင္း ေဒသႀကီး၊ ေရႊဘိုၿမိဳ႕နယ္ အတြင္း၊ ပုလဲသြယ္  စပ္မ်ိဳးစပါး (GW-1) မ်ိဳးေစ့မသန္႔ျပန္႔မႈ ေၾကာင့္ နစ္နာဆံုးရံႈးခဲ့ေသာ ေတာင္သူ(၁၉၈) ဦးအတြက္ စပ္မ်ိဳးစပါးျဖန္႔ျဖဴးေရာင္းခ် ေသာကုမၸဏီမွ ေလ်ာ္ေၾကးရရွိေရး ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးရန္ အစီအစဥ္ ရွိ/မရွိ ေမးခြန္း ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဦးလွေက်ာ္ က ၂၀၁၇ - ၂၀၁၈ခုႏွစ္ စိုက္ပ်ိဳးရာသီတြင္ စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ေရႊ ဘိုခရိုင္၊ ေရႊဘိုိၿမိဳ႕နယ္၊ သီးလံုးေက်းရြာရွိ ေတာင္သူဦးတင္၀င္းပါ (၁၉၈) ဦးအေနျဖင့္ GW1 ပုလဲသြယ္ စပ္မ်ိဳးစပါး F1 ေၾကာင့္ နစ္နာခဲ့မႈအေပၚ လိုအပ္သည္မ်ား ေျဖရွင္း ေဆာင္ရြက္ ေပးႏုိင္ေရးအတြက္ စစ္ကိုင္းတိုင္း ေဒသႀကီး အစိုးရအဖြဲ႕သို႔ တင္ျပခဲ့ ပါေၾကာင္း၊ တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႕၏ လမ္းညႊန္တာ၀န္ေပးမႈနွင့္ အညီ စိုက္ပ်ိဳးေရး ဦးစီးဌာန၊ တိုင္းေဒသႀကီး ဦးစီးမွဴးရံုးအေနျဖင့္ ေက်းရြာအလိုက္ ကြင္းဆင္း အဖြဲ႔မ်ား ဖြဲ႕စည္းၿပီး အေၾကာင္းအခ်င္းအရာ ျဖစ္ေပၚခဲ့ေသာ ေက်းရြာမ်ားရွိ ေတာင္သူမ်ားထံ ေတြ႕ဆံုကြင္းဆင္း စိစစ္ခဲ့ပါေၾကာင္း။

စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရအဖြဲ႕ရံုးတြင္ အဆိုပါကိစၥႏွင့္ ပတ္သက္၍ စစ္ေဆး ေတြ႕ရွိမႈတင္ျပ ခ်က္ မ်ားအေပၚ အေျခ အေနအရပ္ရပ္ သံုးသပ္၍ ကုမၸဏီႏွင့္ ေတာင္သူ တို႔အၾကား ျပႆနာမ်ား ေျပလည္စြာ ေျဖရွင္းေပးႏုိင္ေရးအတြက္ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္နစ္နာမႈ မရွိေစေရး ဥပေဒ၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားႏွင့္အညီ ေဆာင္ရြက္ရန္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေပးခဲ့ ပါေၾကာင္း၊ သို႔ျဖစ္၍ စိုက္ပ်ိဳးေရးဦးစီးဌာန (ရံုးခ်ဳပ္)မွ ဒုတိယ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ကြင္းဆင္းခဲ့ၿပီး တုိင္းေဒသႀကီး ဦးစီးမွဴး၊ ခရိုင္စီမံခန္႔ခြဲမႈ၊ ၿမိဳ႕နယ္စီမံခန္႔ခြဲမႈေကာ္မတီမွ ဥကၠ႒မ်ား၊ ၿမိဳ႕နယ္စိုက္ပ်ိဳးေရးညွိႏိႈင္းမႈအဖြဲ႕၀င္မ်ား၊ ေတာင္သူကိုယ္စား လွယ္ မ်ား၊ တင္ျပထားေသာ ေက်းရြာမ်ားမွ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးမ်ားႏွင့္ ေရႊဘိုၿမိဳ႕နယ္ အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးဦးစီးဌာနတြင္ ေတြ႕ဆံုညွိႏိႈင္း ေဆြးေႏြးခဲ့ပါေၾကာင္း။

ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ သေဘာတူဆံုးျဖတ္ခ်က္ႏွင့္အညီ အက်ိဳးအျမတ္ႀကီးစြာ ထိခိုက္ ပ်က္စီး မႈမရွိသည့္ ေတာင္သူမ်ားအေနျဖင့္ မ်ိဳးစပါးတန္ဖိုးေငြ အေျပအေၾက ေပးသြင္း ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ေက်းရြာအုပ္စု (၄၇) အုပ္စုရွိ တင္ျပပါ ေတာင္သူ(၁၉၈) ဦးထံမွ ေကာက္ခံရန္ က်န္ရွိသည့္ မ်ိဳးေစ့ဖိုး ေၾကြးက်န္မ်ားအားလံုးကို ကုမၸဏီမွ ေကာက္ခံျခင္း မျပဳ ေတာ့ရန္ သေဘာတူ ဆံုးျဖတ္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေျဖၾကားသည္။

အလားတူ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသႀကီး မဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၂) မွ ဦးစခင္ေဇာ္လင္း ႏွင့္ မြန္ျပည္နယ္ မဲဆႏၵနယ္ အမွတ္(၉)မွ ေဒါက္တာေဇာ္လင္းထြဋ္ တို႔၏ ေမးခြန္းမ်ားႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဦးလွေက်ာ္ႏွင့္ ေဒါက္တာရဲျမင့္ေဆြ တို႔က ျပန္လည္ရွင္းလင္း ေျဖၾကားခဲ့ၾကသည္။

ထို႔ေနာက္ စိုက္ပ်ိဳးေရး၊ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ ဆည္ေျမာင္း၀န္ႀကီးဌာန ဒုတိယ၀န္ႀကီး ဦးလွေက်ာ္ က ၂၀၁၉ခုႏွစ္၊ အပင္မ်ိဳးသစ္ အကာအကြယ္ေပးေရး ဥပေဒၾကမ္းကို လႊတ္ ေတာ္သို႔ တင္သြင္းသည္။

ယင္းေနာက္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ဥပေဒၾကမ္းေကာ္မတီ၀င္ ဦးေအာင္ၾကည္ ညြန္႕ က အဆိုပါ ဥပေဒ ၾကမ္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ဥပေဒၾကမ္းေကာ္မတီ၏ အစီရင္ခံစာကို ဖတ္ၾကားရွင္းလင္း သည္။

ဆက္လက္၍ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ မန္း၀င္းခုိင္သန္း က အဆိုပါ ဥပေဒ ၾကမ္းကို ေဆြးေႏြးလိုသည့္ လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ရွိပါက အမည္စာရင္းတင္ သြင္းႏုိင္ေၾကာင္း ေၾကညာသည္။

ထို႔ေနာက္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ဥပေဒၾကမ္းေကာ္မတီ၀င္ ဦးေအာင္သိန္း က တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေန မ်ား ေကာင္စီ အက္ဥပေဒကို ျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒၾကမ္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ဥပေဒ ၾကမ္းေကာ္မတီ ၏ အစီရင္ခံစာကို ျပန္လည္ဖတ္ၾကား ရွင္းလင္းသည္။

ယင္းေနာက္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒က ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္က ျပင္ဆင္ ခ်က္ျဖင့္ ျပန္လည္ေပးပို႔ လာေသာ တရား လႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေနမ်ားေကာင္စီ အက္ဥပေဒ ကို ျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒၾကမ္းအား အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ဥပေဒၾကမ္း ေကာ္မတီက ျပင္ဆင္ထားသည့္အတိုင္း လႊတ္ေတာ္၏ အဆံုးအျဖတ္ရယူ အတည္ျပဳသည္။

ဆက္လက္၍ ဧရာ၀တီတုိင္းေဒသႀကီး မဲဆႏၵနယ္အမွတ္(၃)မွ ဦးဆန္းျမင့္ က အဆိုပါ ျပင္ဆင္သည့္ ဥပေဒၾကမ္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ အမ်ိဳးသားလႊတ္ ေတာ္ႏွင့္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္တို႔ သေဘာကြဲလြဲသည့္အခ်က္ကို ျပည္ ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္တြင္ ေဆြးေႏြးဆံုးျဖတ္ရန္ အဆိုတင္သြင္းသည္။

ထို႔ေနာက္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒ က တရားလႊတ္ေတာ္ ေရွ႕ေနမ်ား ေကာင္စီ အက္ဥပေဒကို ျပင္ ဆင္သည့္ ဥပေဒၾကမ္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ လႊတ္ေတာ္ႏွစ္ရပ္ သေဘာကြဲလြဲသည့္ အခ်က္ကို ျပည္ေထာင္စု လႊတ္ေတာ္သို႔ တင္ျပရန္ ဆံုးျဖတ္ေၾကာင္း ေၾကညာသည္။

ဒုတိယအႀကိမ္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ (၁၂)ႀကိမ္ေျမာက္ ပံုမွန္အစည္းအေ၀း တတိယေန႔ကို ေမ ၃ ရက္တြင္ ဆက္လက္ က်င္းပသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေအာင္ရဲသြင္