ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦး၀င္းျမင့္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ကမၻာ့ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားသုိ႔ တက္ေရာက္မိန္႔ခြန္းေျပာၾကား

 ေနျပည္ေတာ္ ဇြန္ ၅
၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ကမၻာ့ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားကို ယေန႔နံနက္ ၉ နာရီတြင္ ေနျပည္ေတာ္ရွိ ျမန္မာအျပည္ျပည္ဆိုင္ရာကြန္ဗင္းရွင္း ဗဟိုဌာန-၂ တြင္ က်င္းပရာ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ဦး၀င္းျမင့္ တက္ေရာက္၍ မိန္႔ခြန္းေျပာၾကားသည္။

အခမ္းအနားသို႔ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးမ်ား၊ ေနျပည္ေတာ္ေကာင္စီ ဥကၠ႒၊ ဒုတိယ ဝန္ႀကီးမ်ား၊ ဒုတိယေရွ႕ေနခ်ဳပ္၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ႏွင့္ မႏၲေလးၿမိဳ႕တို႔မွ ၿမိဳ႕ေတာ္၀န္မ်ား၊ ေနျပည္ေတာ္ေကာင္စီ၀င္မ်ား၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ႏွင့္ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္တို႔မွေရးရာ ေကာ္မတီဥကၠ႒မ်ား၊ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ ဆိုင္ရာ ဗဟိုေကာ္မတီဝင္မ်ားႏွင့္ လုပ္ငန္းေကာ္မတီဝင္မ်ား၊ ကုလသမဂၢအဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ သံအမတ္ႀကီးမ်ား၊ ျပည္တြင္း ျပည္ပမွ အစိုးရမဟုတ္ေသာ အဖြဲ႕ အစည္းမ်ားမွ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား၊ ေက်ာင္းသား ေက်ာင္းသူမ်ား၊ ဖိတ္ၾကားထားသည့္ ဧည့္သည္ေတာ္မ်ားႏွင့္ တာ၀န္ရွိသူမ်ား တက္ေရာက္ၾကသည္။
အခမ္းအနားတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ ဦး၀င္းျမင့္က မိ္န္႔ခြန္းေျပာၾကားရာ၌ ယေန႔ က်ေရာက္သည့္ ကမၻာ့ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးေန႔သည္ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ အလြန္ထူးျခားေလးနက္သည့္ေန႔ျဖစ္ၿပီး ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ကမၻာ့ ႏိုင္ငံအသီးသီးတြင္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ႏွင့္ ေဒသအဆင့္ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးဆိုင္ရာ လႈပ္ရွားေဆာင္႐ြက္မႈမ်ား က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါေၾကာင္း၊ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ႏိုင္ငံတကာအဆင့္ ကမၻာ့ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ အခမ္းအနားကို မိမိတို႔၏ အိမ္နီးခ်င္း ႏိုင္ငံျဖစ္သည့္ တ႐ုတ္ျပည္သူ႔သမၼတႏိုင္ငံက အိမ္ရွင္ႏိုင္ငံအျဖစ္ လက္ခံက်င္းပလ်က္ရွိပါေၾကာင္း။
မိမိတို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံအပါအဝင္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံအမ်ားအျပားအေနျဖင့္ လက္ရွိ ရင္ဆိုင္ ႀကဳံေတြ႕ေနရသည့္ ပတ္ဝန္းက်င္ယိုယြင္းပ်က္စီးမႈဆိုင္ရာ စိန္ေခၚမႈျပႆနာမ်ားထဲတြင္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈျပႆနာသည္ ဦးစားေပးအေနျဖင့္ အေရးတႀကီး အေလးထား ေျဖရွင္း ေဆာင္႐ြက္သြားရန္ လိုအပ္ေနၿပီျဖစ္သည္ကုိ မီးေမာင္းထိုးျပသည့္အေနျဖင့္ ယခုႏွစ္ ကမၻာ့ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ အခမ္းအနား၏ ေဆာင္ပုဒ္အျဖစ္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈ တိုက္ဖ်က္စို႔ (Beat Air Pollution) ဟု သတ္မွတ္ထားပါေၾကာင္း။
လူသားမ်ားသည္ ေကာင္းစြာ အသက္ရွင္ေနထိုင္ႏိုင္ရန္အတြက္ သန္႔ရွင္းသည့္ ေရကို ေသာက္သုံးရန္၊ သန္႔ရွင္းသည့္ အစားအေသာက္မ်ားကို စားသုံးရန္ လိုအပ္သကဲ့သို႔ သန္႔ရွင္းသည့္ေလကို အခ်ိန္တိုင္း ေန႔စဥ္႐ႉ႐ႈိက္ႏိုင္ရန္လိုအပ္ပါေၾကာင္း၊ သုိ႔မွသာ အနာေရာဂါ ကင္းရွင္းၿပီး တစ္ဦးခ်င္းစီ က်န္းမာဖြံ႕ၿဖိဳးမႈမွ ႏိုင္ငံဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ရန္ ေကာင္းက်ိဳးအျဖာျဖာကို လုပ္ေဆာင္ေပးႏိုင္မည္ျဖစ္သည့္အတြက္ သန္႔ရွင္းေသာေလကို ႐ႉ႐ႈိက္ႏိုင္ရန္ “ေလထု ညစ္ညမ္းမႈ တိုက္ဖ်က္စို႔” ေဆာင္ပုဒ္ႏွင့္ ျပည္သူမ်ား အသိပညာ ပိုမိုႏိုးၾကားလာေစရန္ ယေန႔အခမ္းအနားကို က်င္းပျခင္း ျဖစ္ပါေၾကာင္း။
ေလထုညစ္ညမ္းမႈ၏ ဆိုးက်ိဳးမ်ားႏွင့္စပ္လ်ဥ္းၿပီး အိမ္တြင္း၊ ႐ုံးတြင္း ေလထုညစ္ ညမ္းမႈ (Indoor Air Pollution)ႏွင့္ ျပင္ပေလထုညစ္ညမ္းမႈ (Outdoor Air Pollution) ဟူ၍ ႏွစ္ပိုင္းခြဲၿပီး ေလ့လာၾကည့္ႏိုင္ပါေၾကာင္း၊ ကုလသမဂၢပတ္ဝန္းက်င္အစီအစဥ္၏ ေလ့လာ ဆန္းစစ္ေတြ႕ရွိခ်က္အခ်ိဳ႕ကို ေကာက္ႏုတ္ေျပာရမည္ဆိုပါက ကမၻာတစ္ဝန္းတြင္ ေန႔စဥ္ ခ်က္ျပဳတ္ႏိုင္ရန္အတြက္ ထင္း၊ မီးေသြးႏွင့္ အျခား႐ုပ္ႂကြင္းေလာင္စာမ်ားကို အသုံးျပဳရာမွ အိမ္တြင္းႏွင့္ စက္႐ုံ အလုပ္႐ုံအတြင္း ေလထုညစ္ညမ္းမႈမ်ားေၾကာင့္ အသက္႐ႈ လမ္းေၾကာင္းဆိုင္ရာ ေရာဂါမ်ားျဖစ္ေစၿပီး ႏွစ္စဥ္ ဦးေရ ၄ ဒသမ ၃ သန္းခန္႔ ေသဆုံး ေနၾကရပါေၾကာင္း၊ ထို႔ျပင္ စက္မႈ၊ စြမ္းအင္၊ သယ္ယူပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ စိုက္ပ်ိဳး ေရးက႑မ်ားမွ အခိုးအေငြ႕ထုတ္လႊတ္မႈမ်ား၊ ေတာမီးေလာင္ကၽြမ္းမႈမ်ား၊ သဲႏွင့္ ဖုန္မႈန္႔မ်ား ပါရွိသည့္ မုန္တိုင္းတိုက္ခတ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ျပင္ပေလထုညစ္ညမ္းမႈျဖစ္ေစၿပီး ႏွစ္စဥ္ လူဦးေရ ၃ ဒသမ ၇ သန္းခန္႔ ေသဆုံးေနၾကရပါေၾကာင္း၊ အဆိုပါ ေသဆုံးမႈမ်ားထဲတြင္ မိမိတို႔၏ အေရွ႕ေတာင္ အာရွႏွင့္ အေနာက္ပစိဖိတ္ေဒသမ်ားတြင္ ဆုံး႐ႈံးမႈအမ်ားဆုံးျဖစ္ၿပီး ကေလးမ်ားႏွင့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ ပိုၿပီးခံစားရသည္ဟု ေလ့လာသိရွိရပါေၾကာင္း။
ပလတ္စတစ္ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားကို ဟင္းလင္းျပင္တြင္ မီး႐ႈိ႕ဖ်က္ဆီးျခင္းသည္လည္း ေလထုညစ္ညမ္းေစၿပီး အနီးပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ေနထိုင္ၾကသူမ်ား၏ က်န္းမာေရးအေပၚ ထိခိုက္မႈအႏၲရာယ္ႀကီးမားသည့္အျပင္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈကိုပါ ျဖစ္ေပၚေစသည့္အတြက္ တားဆီးကာကြယ္ထိန္းခ်ဳပ္မႈမ်ား ေဆာင္႐ြက္သြားရန္ လိုအပ္ပါေၾကာင္း၊ ကိန္းဂဏန္းမ်ား အရ ကမၻာ့ၿမိဳ႕ျပေဒသမ်ားတြင္ ေနထိုင္သည့္ လူဦးေရ၏ ထက္ဝက္ေက်ာ္သာ သန္႔ရွင္းသည့္ ေလကို ႐ႈ႐ႈိက္ခြင့္ရၾကသည္ဟု ေလ့လာသိရွိရပါေၾကာင္း။
ထို႔ေၾကာင့္ ကမၻာႀကီးတြင္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈျပႆနာသည္ ဦးစားေပးအေနျဖင့္ အစဥ္တစိုက္ ေရရွည္ေျဖရွင္းေဆာင္႐ြက္သြားရမည့္ ပတ္ဝန္းက်င္ဆိုင္ရာ အဓိက စိန္ေခၚမႈ တစ္ခုျဖစ္သည္ကုိ ယခုႏွစ္ ကမၻာ့ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးေန႔၏ ေဆာင္ပုဒ္ က ေဖာ္ၫႊန္း ေနပါေၾကာင္း။
ကမၻာ့ဘဏ္၏ ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္မ်ားအရ ေလထုညစ္ညမ္းမႈေၾကာင့္ စီးပြားေရး ဆုံး႐ႈံးမႈ ႏွစ္စဥ္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅ ထရီလီယံကို တစ္ကမၻာလုံးအတိုင္းအတာ အေနျဖင့္ အသုံးျပဳေနရပါေၾကာင္း၊ သာဓကအခ်ိဳ႕ကို ေျပာရလွ်င္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ စြမ္းအင္ ထုတ္လုပ္ရာမွ ေလထုညစ္ညမ္းမႈျဖစ္ေပၚျခင္းေၾကာင့္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္၌ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ကုန္က်စရိတ္ အပါအဝင္ စီးပြားေရးအေပၚ ထိခိုက္မႈမ်ားအတြက္ အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁၃၁ ဘီလီယံခန္႔ ကုန္က်ခဲ့ေၾကာင္း၊ ေအာက္စဖို႔ဒ္တကၠသိုလ္၏ ေလ့လာမႈအရ ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ားႏွင့္ မီးရထားမ်ားေၾကာင့္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈအတြက္ ႏွစ္စဥ္ ေပါင္ ၆ ဘီလီယံခန္႔ ကုန္က်ေနရေၾကာင္း၊ ဥေရာပပတ္ဝန္းက်င္ေအဂ်င္စီ (European Environment Agency)၏ ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္အရ ဥေရာပတြင္ စက္မႈ လုပ္ငန္းေပါင္း ၁၄၀၀၀ ေက်ာ္မွ ထုတ္လႊတ္သည့္ အခိုးအေငြ႔မ်ားေၾကာင့္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ တြင္ ယူ႐ို ၁၈၉ ဘီလီယံခန္႔ ကုန္က်ခဲ့ရသည္ဟု သိရွိရပါေၾကာင္း။
Organization for Economic Co-operation and Development (OECD) ၏ ေလ့လာေတြ႕ရွိခ်က္တြင္လည္း ျပင္ပေလထုညစ္ညမ္းမႈေၾကာင့္ အခ်ိန္မတိုင္ခင္ ေသဆုံးမႈ မ်ားအတြက္ တစ္ကမၻာလုံးအတိုင္းအတာအေနျဖင့္ ႏွစ္စဥ္ကုန္က်စရိတ္သည္ ၂၀၆၀ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁၈ ထရီလီယံမွ ၂၅ ထရီလီယံအထိ ရွိလာႏိုင္သည္ဟု သိရွိရပါေၾကာင္း၊ မိမိတို႔အားလုံး အသက္ရွင္ေနထိုင္ႏိုင္ရန္အတြက္ သန္႔ရွင္းသည့္ ေလကို ေန႔စဥ္ ႐ွဴ႐ႈိက္ခြင့္ရရွိေနရန္ အလြန္ပင္အေရးႀကီးလွပါေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ မတ္လတြင္ က်င္းပခဲ့သည့္ စတုတၳအႀကိမ္ေျမာက္ ကမၻာ့ကုလသမဂၢ ပတ္ဝန္းက်င္ ညီလာခံတြင္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈျပႆနာကို အလ်င္အျမန္ အေရးယူ ေျဖရွင္း ေဆာင္႐ြက္ရန္ ေဆြးေႏြးဆုံးျဖတ္ခဲ့ၾကသည္ဟု သိရွိရပါေၾကာင္း။
မၾကာေသးမီကာလအထိ ျမန္မာႏိုင္ငံအေနျဖင့္ အျခားဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံမ်ားကဲ့သို႔ စက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားစြာ မရွိေသးသည့္အတြက္ ၿမိဳ႕ျပေဒသမ်ားတြင္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈသည္ ဆိုးဝါးျပင္းထန္သည့္ အေျခအေနေလာက္အထိ မျဖစ္ေပၚေသးပါေၾကာင္း၊ သုိ႔ေသာ္လည္း ယခုေနာက္ပိုင္းကာလမ်ားတြင္ စက္မႈဇုန္၊ အထူးစီးပြားေရးဇုန္မ်ားႏွင့္ စက္မႈလုပ္ငန္း ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ား၊ ၿမိဳ႕ျပ၊ ပို႔ေဆာင္ေရး၊ အေဆာက္အအုံႏွင့္ ေမာ္ေတာ္ ယာဥ္အသုံးျပဳမႈ မ်ားျပားလာမႈမ်ားသည္ ေဘးအႏၲရာယ္ရွိ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားအပါအဝင္ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းမ်ားႏွင့္ အခိုးအေငြ႕ထုတ္လႊတ္မႈမ်ား မ်ားျပားလာမႈေၾကာင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ႏွင့္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈ ျပႆနာမ်ား ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္သည့္အတြက္ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းႏွင့္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး အပါအဝင္ ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရး အစီအမံမ်ားကို က႑အသီးသီးတြင္ အေလးထား ေပါင္းစပ္ႏိုင္ရန္အတြက္ စနစ္တက်ႀကိဳတင္စီမံ ေဆာင္႐ြက္သြားၾကရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။
မိမိတို႔၏ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ သန္႔ရွင္းသည့္ ေလထုအရည္အေသြးကို ရရွိခံစားႏိုင္ရန္ လက္ေတြ႕ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္သည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို ျပန္ၾကည့္မည္ဆိုပါက ပတ္ဝန္းက်င္ အေထာက္အကူျပဳနည္းပညာမ်ား တိုးျမႇင့္ေဆာင္႐ြက္ျခင္း၊ ေလထုညစ္ညမ္းမႈ နည္းေစသည့္ သန္႔စင္သည့္ စြမ္းအင္အရင္းအျမစ္မ်ားကို ေျပာင္းလဲအသုံးျပဳျခင္း၊ ေရရွည္တြင္ ေနေရာင္ျခည္၊ ေလ၊ ေရ စြမ္းအင္ကဲ့သို႔ေသာ ပတ္ဝန္းက်င္ေလထုကို ညစ္ညမ္းမႈ မရွိေစသည့္ ျပန္လည္ျပည့္ၿဖိဳးၿမဲစြမ္းအင္ကဲ့သို႔ေသာ အစိမ္းေရာင္စီးပြားေရး ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ လုပ္ငန္းမ်ား တိုးျမႇင့္ေဆာင္႐ြက္ျခင္း၊ အမ်ားျပည္သူပို႔ေဆာင္ေရးစနစ္ ပိုမိုတိုးျမႇင့္ၿပီး ေမာ္ေတာ္ယာဥ္မ်ား၏ ထုတ္လႊတ္အခိုးအေငြ႕အပါအဝင္ ေလထုအရည္ အေသြး စံခ်ိန္စံၫႊန္း မ်ား ခ်မွတ္ၿပီး စနစ္တက်ၾကပ္မတ္ေဆာင္႐ြက္ျခင္း၊ စြန္႔ပစ္အမႈိက္မ်ား ကို ဟင္းလင္းျပင္တြင္ မီး႐ႈိ႕သည့္နည္းကိုမသုံးဘဲ စြန္႔ပစ္အမႈိက္မ်ားကို ေလၽွာ႔ခ်ျခင္း၊ ျပန္လည္အသုံးျပဳျခင္း၊ အသစ္တစ္ဖန္ထုတ္လုပ္ျခင္းဆိုင္ရာ နည္းပညာမ်ား အသုံးျပဳျခင္း၊ အိမ္တြင္း ခ်က္ျပဳတ္မႈမ်ား အတြက္ ေလာင္စာသက္သာၿပီး အပူစြမ္းအင္ပိုေကာင္းသည့္ မီးဖိုမ်ားကို ေက်းလက္ေဒသ မ်ားတြင္ က်ယ္ျပန္႔စြာျဖန္႔ေဝေပးျခင္း၊ ပတ္ဝန္းက်င္ ဆန္းစစ္မႈႏွင့္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာျခင္း ဆိုင္ရာ သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ား တိုးျမႇင့္ ေဆာင္႐ြက္ျခင္းမ်ားႏွင့္အတူ လူတစ္ဦး တစ္ေယာက္ခ်င္းစီ၏ ခံယူခ်က္၊ လုပ္ေဆာင္ခ်က္ မ်ားကစၿပီး အေျခခံက်က် ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ သြားရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။
အဆိုပါလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားအတြက္ ေရရွည္မူဝါဒမ်ား ခ်မွတ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္သြားၾကရန္ လိုအပ္သကဲ့သို႔ တစ္ခ်ိန္တည္းတြင္ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္မႈကို တိုးျမႇင့္ေဆာင္႐ြက္ၾကရန္လည္း တိုက္တြန္းေျပာၾကားလိုပါေၾကာင္း။
ယခုႏွစ္ ေႏြရာသီ မတ္လႏွင့္ ဧၿပီလအတြင္း ျမန္မာ−ထိုင္းနယ္စပ္၌ ေတာမီး ေလာင္ကၽြမ္းမႈေၾကာင့္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ မီးခိုးျမဴေငြ႕ညစ္ညမ္းမႈမ်ားႏွင့္ ႀကဳံေတြ႕ခဲ့ရပါ ေၾကာင္း၊ အဆိုပါျဖစ္စဥ္ႏွင့္ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ မီးခိုးျမဴ ေငြ႕ညစ္ညမ္းမႈဆိုင္ရာ အာဆီယံသေဘာတူညီခ်က္ (ASEAN Agreement on Transboundary Haze Pollution)အရ နယ္စပ္ျဖတ္ေက်ာ္ မီးခိုးျမဴေငြ႕ညစ္ညမ္းမႈ မရွိေစရန္ ကာကြယ္ျခင္းႏွင့္ ေစာင့္ၾကည့္တိုင္းတာျခင္းလုပ္ငန္းမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာ ဌာနမ်ားက ႏိုင္ငံ အတြင္း မီးထိန္းခ်ဳပ္ေရးအစီအမံမ်ားႏွင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိရာ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ား၊ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ေရး ပိုမို အားေကာင္းလာေအာင္ ညႇိႏႈိင္းေဆာင္႐ြက္သြားရန္လည္း တိုက္တြန္းလိုပါေၾကာင္း။
ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေရရွည္တည္တံ့ခိုင္ၿမဲၿပီး ဟန္ခ်က္ညီသည့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ စီမံကိန္း (Myanmar Sustainable Development Plan- MSDP)၏ လမ္းၫႊန္ခ်က္ႏွင့္အညီ ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ ေလၽွာ႔ခ်ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို က႑ အသီးသီးတြင္ ေပါင္းစပ္ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖြဲ႕မွ အတည္ျပဳၿပီး ျဖစ္သည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံအမ်ိဳးသားပတ္ဝန္းက်င္ေရးရာမူဝါဒ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ ဆိုင္ရာ မူဝါဒ၊ မဟာဗ်ဴဟာႏွင့္ ပင္မအစီအစဥ္မ်ားကို ယေန႔ ျဖန္႔ေဝထားၿပီးျဖစ္ပါေၾကာင္း။
ႏိုင္ငံေတာ္အေနျဖင့္ အဆိုပါမူဝါဒမ်ား ထုတ္ျပန္ႏိုင္ျခင္းအေပၚ မ်ားစြာဂုဏ္ယူမိ ပါေၾကာင္း၊ တစ္ဆက္တည္းတြင္ ယင္းမဟာဗ်ဴဟာႏွင့္ ပင္မလုပ္ငန္းအစီအစဥ္မ်ားကို ေရတို ေရရွည္ ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈလုပ္ငန္းမ်ားစသည့္ က႑အသီးသီးတြင္ လက္ေတြ႕ က်က် ေပါင္းစပ္ၿပီး ထိထိေရာက္ေရာက္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္သြားၾကရန္ အေလးအနက္ထား ေျပာၾကားလိုပါေၾကာင္း။
ေလထုညစ္ညမ္းမႈသည္ ေဒသဆိုင္ရာ၊ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈကို ျဖစ္ေစသည့္ အဓိကအေၾကာင္းရင္းတစ္ခုျဖစ္သည့္အတြက္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈကို ေလ်ာ့နည္းေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ အျခားတစ္ဖက္တြင္လည္း ကမၻာႀကီးပူေႏြးလာမႈ ေၾကာင့္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈကိုျဖစ္ေစေသာ မွန္လုံအိမ္အာနိသင္ရွိသည့္ ဓာတ္ေငြ႕မ်ား ေလ်ာ့ပါးေရးကို အေထာက္အကူျဖစ္မည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ထို႔ေၾကာင့္ ယေန႔ မိတ္ဆက္ ျဖန္႔ေဝထားၿပီးျဖစ္သည့္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈဆိုင္ရာ မူဝါဒ၊ မဟာဗ်ဴဟာႏွင့္ ပင္မ လုပ္ငန္းစဥ္ အတည္ျပဳထုတ္ျပန္ႏိုင္ရန္အတြက္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတ႐ုံးကို တင္ျပလာသည့္ အမ်ိဳးသားအဆင့္ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းစီမံခန္႔ခြဲမႈမဟာဗ်ဴဟာႏွင့္ ပင္မလုပ္ငန္းအစီအစဥ္ကို က႑ အသီးသီးတြင္ ေပါင္းစပ္အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္ျခင္းျဖင့္ ေလထု ညစ္ညမ္းမႈကို ကာကြယ္ႏိုင္မည္ဟု ယုံၾကည္ပါေၾကာင္း။
လက္ရွိထုတ္ျပန္ ျပဌာန္းထားၿပီးျဖစ္သည့္ ပတ္ဝန္းက်င္ႏွင့္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ ဆိုင္ရာ မူဝါဒ၊ ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးဆိုင္ရာ ဥပေဒ၊ နည္းဥပေဒမ်ား၊ လုပ္ထုံး လုပ္နည္းမ်ားႏွင့္ လမ္းၫႊန္ခ်က္မ်ား၊ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းမ်ားကို သက္ဆိုင္ရာဝန္ႀကီးဌာန၊ ၿမိဳ႕ျပအဖြဲ႕ အစည္းမ်ား၊ ပုဂၢလိကစီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား၊ ပညာရွင္မ်ား၊ ေက်ာင္းသူ ေက်ာင္းသားမ်ား၊ ျပည္သူမ်ားအေနျဖင့္ သိရွိနားလည္ရန္၊ မိမိတို႔၏က႑အလိုက္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ စီမံကိန္းမ်ား၊ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈလုပ္ငန္းမ်ားႏွင့္ ေရရွည္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးလုပ္ငန္း အသီးသီးတြင္ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးႏွင့္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈေလၽွာ႔ခ်ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို မျဖစ္မေန ထည့္သြင္းေပါင္းစပ္ၿပီး အေလးထား အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္ သြားရန္ႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာတြင္ ေအာင္ျမင္ေနသည့္ နည္းပညာ၊ အေတြ႕အႀကဳံမ်ားအေပၚ အေျခခံၿပီး သဘာဝေဂဟစနစ္ႏွင့္ သယံဇာတမ်ား ေရရွည္တည္တံ့ေရး၊ မွန္လုံအိမ္ဓါတ္ ေငြ႕ေလၽွာ႔ခ်ေရးႏွင့္ ေလထုညစ္ညမ္းမႈ ကာကြယ္ထိန္းခ်ဳပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို စနစ္တက် စီမံေဆာင္႐ြက္သြားျခင္းအားျဖင့္ ေရရွည္တည္တံ့ၿပီး စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ပတ္ဝန္းက်င္ ဟန္ခ်က္ညီသည့္ စဥ္ဆက္မျပတ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈအတြက္ အာမခံခ်က္ရရွိႏိုင္လိမ့္မည္ဟု အျပည့္အဝယုံၾကည္ပါေၾကာင္း။
ယခုကဲ့သုိ႔ မူဝါဒ၊ မဟာဗ်ဴဟာ၊ ပင္မလုပ္ငန္းစဥ္မ်ား ထုတ္ျပန္ႏိုင္ရန္ႏွင့္ ပတ္ဝန္း က်င္ထိန္းသိမ္းေရးဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ နည္းပညာ၊ ေငြေၾကးအေထာက္အပံ့ ေပးေနသည့္ ဥေရာပသမဂၢ(European Union)၊ ကုလသမဂၢဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အစီအစဥ္(United Nations Development Programme-UNDP)၊ ကုလသမဂၢအေျခခ် ေနထိုင္မႈအစီ အစဥ္(UN-Habitat)၊ ကုလသမဂၢပတ္ဝန္းက်င္အစီအစဥ္ (United Nations Environmental Programme-UNEP)၊ ကမၻာ့ဘဏ္ (World Bank)၊ အာရွဖြံ႕ၿဖိဳးေရးဘဏ္ (Asian Development Bank-ADB)၊ ကမၻာ့ကုလသမဂၢစားနပ္ရိကၡာႏွင့္စိုက္ပ်ိဳးေရးအဖြဲ႕ (Food and Agriculture Organization of the United Nations-FAO)၊ ဂ်ပန္ႏိုင္ငံ အေျခစိုက္ ကမၻာ့ပတ္ဝန္းက်င္ ဆိုင္ရာ မဟာဗ်ဴဟာအဖြဲ႕(Institute for Global Environmental Strategies-IGES)၊ ဂ်ပန္ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရးေအဂ်င္စီ (Japan International Cooperation Agency-JICA)၊ ကိုရီးယားအျပည္ျပည္ဆိုင္ရာပူးေပါင္းေဆာင္႐ြက္ေရး ေအဂ်င္စီ (Korea International Cooperation Agency-KOICA)၊ ေနာ္ေဝပတ္ဝန္းက်င္ေအဂ်င္စီ (Norwegian Environment Agency-NEA)၊ ကမၻာ့ သဘာဝဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးရန္ပုံေငြ႕အဖြဲ (World Wide Fund for Nature-WWF)၊ ကမၻာ့အစိမ္းေရာင္ဖြံ႕ၿဖိဳးေရးအဖြဲ႕(Global Green Growth Institute-GGGI)စသည့္ ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ႕အစည္းမ်ားကို အထူးေက်းဇူးတင္ရွိပါေၾကာင္း ႏွင့္ မူဝါဒ ရည္မွန္းခ်က္မ်ား ေအာင္ျမင္စြာအေကာင္အထည္ေဖာ္ႏိုင္ရန္အတြက္ ဆက္လက္ ပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္ေပးၾကရန္ အေလးအနက္တိုက္တြန္းပါေၾကာင္း။
လူသားအားလုံး အသက္ရွင္ေနထိုင္ႏိုင္ေရးအတြက္ သန္႔ရွင္းေသာ ေလႏွင့္ ေရ သည္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ေသာေၾကာင့္ ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ားအေနျဖင့္လည္း ေလထုႏွင့္ ေရထု ညစ္ညမ္းမႈမ်ား ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္သည့္ ကိစၥအဝဝကို ဆင္ျခင္တုံတရား လက္ကိုင္ထားၿပီး ေရွာင္ၾကဥ္ၾကရန္ လိုအပ္ပါေၾကာင္း၊ ပ်က္စီးယိုယြင္းလာသည့္ ကမၻာ့ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္း သိမ္းေရးကို ကမၻာ့ႏိုင္ငံမ်ားအားလုံးက ပူးေပါင္းပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ၾကမွသာလၽွင္ အခ်ိန္မီ ထိန္းသိမ္းႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ကမၻာသူ၊ ကမၻာသားမ်ားကလည္း အသိတရားရွိရွိျဖင့္ ပံ့ပိုးကူညီၾကမွသာလၽွင္ ကမၻာ့ပတ္ဝန္းက်င္ ပ်က္စီးမႈကို ကာကြယ္ႏိုင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။
ၿခဳံငုံၿပီးေျပာရမည္ဆိုပါက မိမိတို႔၏ အမ်ိဳးသားပတ္ဝန္းက်င္ေရးရာ မူဝါဒေရရွည္ ေမၽွာ္မွန္းခ်က္ျဖစ္သည့္ “ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း မွီတင္းေနထိုင္ေနၾကသူအားလုံး၏ လူေနမႈဘ၀ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးႏွင့္ က်န္းမာေပ်ာ္႐ႊင္ေရးအတြက္ သန္႔ရွင္းေသာ ပတ္၀န္းက်င္ႏွင့္ ေကာင္းမြန္ေသာ ေဂဟစနစ္ကို ထိန္းသိမ္းႏိုင္ရန္"၊ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈဆိုင္ရာမူဝါဒ၏ ရည္မွန္းခ်က္ျဖစ္သည့္ “လက္ရွိႏွင့္ အနာဂတ္မ်ိဳးဆက္မ်ား ခ်မ္းသာသုခ ရရွိေစေရး အတြက္ ေရရွည္တည္တံ့ၿပီး ႂကြယ္ဝခ်မ္းသာမႈရွိကာ ရာသီဥတုဒဏ္ကို ခံႏိုင္ရည္ရွိေသာ ကာဗြန္ထုတ္လႊတ္မႈေလ်ာ့နည္းသည့္ လူမႈအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခု ျဖစ္လာေစရန္၊" အမ်ိဳးသား အဆင့္ စြန္႔ပစ္ပစၥည္းစီမံခန္႔ခြဲမႈ မဟာဗ်ဴဟာႏွင့္ ပင္မအစီအစဥ္၏ ေမၽွာ္မွန္းခ်က္ျဖစ္သည့္ “ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ေတာက္ပေသာ အနာဂတ္ကို ရည္မွန္း၍ ထာဝစဥ္ စိမ္းလန္းသန္႔ရွင္းၿပီး ေကာင္းမြန္မၽွတေသာ ပတ္ဝန္းက်င္ကို ေဖာ္ေဆာင္သြားရန္”စသည့္ မူဝါဒႏွင့္ လုပ္ငန္းစဥ္ မ်ားကို အထိမ္းအမွတ္ေဆာင္ပုဒ္ႏွင့္အညီ ေလထုညစ္ညမ္းမႈကို တိုက္ဖ်က္ႏိုင္ရန္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရအေနျဖင့္ ခ်မွတ္ထားၿပီးျဖစ္ပါေၾကာင္း။
ယေန႔အခမ္းအနားကို တက္ေရာက္လာၾကသည့္ ဧည့္သည္ေတာ္မ်ား အပါအဝင္ ျမန္မာႏိုင္ငံသူ၊ ႏိုင္ငံသားအားလုံးအေနျဖင့္ ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးကို အေထာက္ အကူျဖစ္ေစသည့္ မိမိတို႔၏ ေန႔စဥ္ျပဳမူေနထိုင္မႈပုံစံမ်ားကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ အမ်ိဳးသားအက်ိဳးစီးပြား ေရရွည္စဥ္ဆက္မျပတ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရး အတြက္ ဝိုင္းဝန္းပူးေပါင္း ေဆာင္႐ြက္ေပးၾကရန္ တိုက္တြန္းေျပာၾကားသည္။
ထို႔ေနာက္ ျမန္မာႏုိင္ငံအေျခစုိက္ ကုလသမဂၢ ဌာေနညႇိႏႈိင္းေရးမွဴး Mr.Peter Batchelor က ကုလသမဂၢအေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္၏ သဝဏ္လႊာကို ဖတ္ၾကားသည္။
ဆက္လက္၍ ကုလသမဂၢအေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ႏွင့္ ကုလသမဂၢပတ္ဝန္း က်င္အစီအစဥ္(UNEP) အမႈေဆာင္ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးတို႔၏ သ၀ဏ္လႊာ ဗီဒီယိုဖိုင္မ်ားကို ျပသၿပီး ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္ ျပည္ေထာင္စုအစိုးရအဖဲြ႕႐ုံး အစည္းအေ၀း အမွတ္စဥ္ (၂၂/၂၀၁၈)ႏွင့္ (၄/၂၀၁၉)တို႔၏ အတည္ျပဳခ်က္အရ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသား ပတ္ဝန္းက်င္ေရးရာမူဝါဒႏွင့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ိဳးသားအဆင့္ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈဆိုင္ရာ မူဝါဒ၊ မဟာဗ်ဴဟာႏွင့္ ပင္မလုပ္ငန္းအစီအစဥ္ (၂၀၁၈−၂၀၃၀) တို႔ကို အတည္ျပဳ ထုတ္ျပန္ၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း အသိေပးေၾကညာသည္။
ထို႔ေနာက္ ႏုိင္ငံေတာ္သမၼတ ဦး၀င္းျမင့္က ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ကမၻာ့ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္း သိမ္းေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္က်င္းပခဲ့သည့္ အလြတ္တမ္းေဆာင္းပါး ၿပိဳင္ပြဲတြင္ ပထမဆုရရွိခဲ့သည့္ ဦးေနဦးလြင္ (ေမာင္ေနဦး-ၿမိဳ႕ျပ)၊ ဒုတိယဆုရရွိခဲ့သည့္ ေဒၚညိဳညိဳေအာင္ (ညိဳညိဳေအာင္-စုိက္ပ်ိဳးေရး)ႏွင့္ တတိယဆုရရွိခဲ့သည့္ ဦးေက်ာ္ေဆြဦး (ေက်ာ္ေဆြဦး) တို႔ထံ ဂုဏ္ျပဳဆုတံဆိပ္မ်ားကို လည္းေကာင္း၊ သန္႔ရွင္း၍ စိမ္းလန္းစိုျပည္ေသာ ေက်ာင္းဆု ရရွိၾကသည့္ အေျခခံပညာအထက္ တန္းေက်ာင္း-ေရနံသာမွ ေက်ာင္းအုပ္ဆရာမႀကီး ေဒၚဆန္းဥ၊ အမွတ္(၂) အေျခခံပညာအထက္တန္းေက်ာင္း-စမ္းေခ်ာင္းမွ ေက်ာင္းအုပ္ ဆရာမႀကီး ေဒါက္တာစႏၵာျမၿငိမ္း၊ အေျခခံပညာမူလတန္းေက်ာင္း-သရက္ပင္ကံဆြယ္မွ ေက်ာင္းအုပ္ဆရာမႀကီး ေဒၚ႐ုိ႕စ္ေမရီမင္းႏွင့္ အမွတ္(၆) အေျခခံပညာ မူလတန္းေက်ာင္း-ပင္းတယမွ ေက်ာင္းအုပ္ဆရာမႀကီး ေဒၚခင္မိမိိတို႔ထံ ဂုဏ္ျပဳဆုတံဆိပ္မ်ားကို လည္းေကာင္း ေပးအပ္ခ်ီးျမႇင့္သည္။
ယင္းေနာက္ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးအုန္း၀င္းက ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ကမၻာ့ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္က်င္းပခဲ့သည့္ အလြတ္တမ္း စာစီစာကုံး ၿပိဳင္ပြဲတြင္ ပထမဆုရရွိခဲ့သည့္ ဦးေ၀ယံမိုး၊ ဒုတိယဆုရရွိခဲ့သည့္ ဦး၀င္းထြန္းႏွင့္ တတိယဆု ရရွိခဲ့သည့္ ဦးေနေဇာ္ေအာင္တို႔ထံ ဂုဏ္ျပဳဆုတံဆိပ္မ်ားကို လည္းေကာင္း၊ Video clip ၿပိဳင္ပြဲတြင္ ပထမဆုရရွိခဲ့သည့္ ေဒၚေမေဇာ္ထြန္း၊ ဒုတိယဆုရရွိခဲ့သည့္ ေဒၚႏွင္းအိ၀င္း၊ တတိယဆု ရရွိခဲ့သည့္ ေဒၚခင္သႏၲာမ်ိဳးႏွင့္ ႏွစ္သိမ့္ဆုရရွိခဲ့သည့္ ဦးမင္းစိုးသူရ တို႔ထံ ဂုဏ္ျပဳဆုတံဆိပ္ မ်ားကို လည္းေကာင္း ေပးအပ္ခ်ီးျမႇင့္သည္။
ထို႔ေနာက္ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ကမၻာ့ပတ္ဝန္းက်င္ထိန္းသိမ္းေရးေန႔ အထိမ္းအမွတ္ “သန္႔စင္ေသာ ေလ႐ူ႐ႈိက္ဖို႔ ေလထုညစ္ညမ္းမႈ တိုက္ဖ်က္စို႔” အသိပညာေပး ဗီဒီယိုဖိုင္ကုိ ျပသသည္။
ယင္းေနာက္ ႏိုင္ငံေတာ္သမၼတသည္ အခမ္းအနားသို႔ တက္ေရာက္လာသည့္ ျပည္ေထာင္စု ၀န္ႀကီးမ်ား၊ ဧည့္သည္ေတာ္မ်ား၊ ဆုရရွိၾကသူမ်ားႏွင့္အတူ စုေပါင္းမွတ္တမ္းတင္ ဓာတ္ပုံ ႐ုိက္ၿပီး ျမန္မာအျပည္ျပည္ဆိုင္ရာကြန္ဗင္းရွင္းဗဟိုဌာန-၂ အတြင္း သက္ဆိုင္ရာဝန္ႀကီး ဌာန၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၊ ပုဂၢလိကလုပ္ငန္းမ်ားမွ ခင္းက်င္းျပသထားေသာ ပတ္ဝန္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးဆိုင္ရာ ေဆာင္႐ြက္မႈ ျပကြက္မ်ားကို လွည့္လည္ၾကည့္႐ႈသည္။
Ref: Myanmar President Office