ဒုတိယသမၼတ ဦးဟင္နရီဗန္ထီးယူ အမ်ိဳးသားယာဥ္အႏၲရာယ္၊ လမ္းအႏၲရာယ္ ကင္းရွင္းေရး ေကာင္စီ ပဥၥမအႀကိမ္ အစည္းအေဝးသို႔ တက္ေရာက္အမွာစကား ေျပာၾကား

ေနျပည္ေတာ္ ဧၿပီ  ၈

အမ်ိဳးသားယာဥ္အႏၲရာယ္၊ လမ္းအႏၲရာယ္ကင္းရွင္းေရးေကာင္စီ (National Road Safety Council – NRSC) ၏ ပဥၥမအႀကိမ္ အစည္းအေ၀းကို ယေန႔မြန္းလြဲ ၁ နာရီတြင္ ေနျပည္ေတာ္ရိွ ပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ဆက္သြယ္ေရး၀န္ႀကီးဌာန အစည္း အေ၀းခန္းမ၌ က်င္းပရာ အမ်ိဳးသား ယာဥ္အႏၲရာယ္၊ လမ္းအႏၲရာယ္ကင္းရွင္းေရး ေကာင္စီဥကၠ႒ ဒုတိယသမၼတ ဦးဟင္နရီဗန္ထီးယူ တက္ေရာက္ အမွာစကားေျပာၾကားသည္။

အစည္းအေ၀းသုိ႔ အမ်ိဳးသားယာဥ္အႏၲရာယ္၊ လမ္းအႏၲရာယ္ကင္းရွင္းေရး ေကာင္စီ ဒုတိယ ဥကၠ႒ႏွင့္ ေကာင္စီဝင္မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ ျပည္ေထာင္စုဝန္ႀကီးမ်ား၊ ေနျပည္ေတာ္ေကာင္စီဥကၠ႒၊ ဒုတိယဝန္ႀကီးမ်ား၊ တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္မ်ားမွ လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ ဝန္ႀကီးမ်ား၊ ဆပ္ေကာ္မတီ အတြင္းေရးမွဴးမ်ားႏွင့္ ဌာနဆုိင္ရာ အႀကီးအကဲမ်ား တက္ေရာက္ၾကသည္။

အစည္းအေ၀းတြင္ ဒုတိယသမၼတက အမ်ိဳးသားယာဥ္အႏၲရာယ္၊ လမ္းအႏၲရာယ္ ကင္းရွင္းေရး ေကာင္စီ (NRSC) အစည္းအေဝးမ်ားကို ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ NRSC စတင္ဖြဲ႕စည္းၿပီးကတည္းက က်င္းပခဲ့သည္မွာ ယခုဆိုလွ်င္ (၅)ႀကိမ္ေျမာက္ ရွိၿပီျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ယာဥ္တိုက္ခိုက္မႈမ်ားႏွင့္ ပ်က္စီးဆုံး႐ႈံးမႈမ်ား ေလ်ာ့နည္း က်ဆင္းေစရန္၊ ၂၀၂၀ျပည့္ႏွစ္တြင္ ယာဥ္တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ေသဆုံးသူဦးေရကို တြက္ခ်က္မႈအေျခခံႏွစ္ျဖစ္သည့္ ၂၀၁၃ခုႏွစ္ေသဆုံးမႈ၏ ၅၀ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ေလ်ာ့နည္း က်ဆင္းလာေစေရးဆိုသည့္ အဓိကရည္မွန္းခ်က္ကို မ်က္ေျခမျပတ္ေစရန္၊ Road Safety Action Plan (2014-2020) ႏွင့္အညီ အရွိန္အဟုန္ျမႇင့္တင္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္ရန္ ရည္႐ြယ္ခ်က္မ်ားျဖင့္ NRSC အစည္းအေဝးမ်ားတြင္ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြး ဆုံးျဖတ္ၾကၿပီး ႀကိဳးစားေဆာင္႐ြက္လာခဲ့ၾကသည္မွာ ယခုဆိုလွ်င္ Action Plan ၏ ေနာက္ဆုံးႏွစ္ ျဖစ္သည့္ ၂၀၂၀ျပည့္ႏွစ္ကို နီးကပ္လာေနၿပီ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ က်န္သည့္ကာလအတြင္း မည္သို႔ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္ သြားၾကမည္ကို ဝိုင္းဝန္းသုံးသပ္ အေျဖရွာႏိုင္ရန္ ယေန႔အစည္း အေဝးကို ေခၚယူျခင္း ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

မၾကာမီက ထုတ္ျပန္ခဲ့သည့္ Global Status Report on Road Safety 2018 အစီရင္ခံစာအရ ယေန႔အိမ္နီးခ်င္း အာဆီယံႏိုင္ငံမ်ား အပါအ၀င္ တစ္ကမၻာလုံးတြင္ ယာဥ္တိုက္မႈေၾကာင့္ ေသေၾက၊ ဒဏ္ရာရ၊ ဆုံး႐ႈံးပ်က္စီးမႈမ်ားသည္ ဆက္လက္ ျမင့္တက္ေနဆဲျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို ျပည့္မီႏိုင္ရန္ အလွမ္းကြာေနေသးသည့္ အေနအထားကို ေလ့လာေတြ႕ရွိရပါေၾကာင္း၊ NRSC ၏ ယာဥ္အႏၲရာယ္၊ လမ္းအႏၲရာယ္ကင္းရွင္းေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားသည္ ႏိုင္ငံေတာ္အတြက္ အေရးပါၿပီး ျပည္သူလူထု၏ အသက္အႏၲရာယ္လုံျခဳံမႈ၊ ေဘးအႏၲရာယ္ကင္းရွင္းမႈအတြက္ အထူးအေရးႀကီးသည့္ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားျဖစ္သည့္ အတြက္ 2020 Target မ်ားကို ျပည့္မီေအာင္ က်န္သည့္အခ်ိန္ကာလအတြင္း ကိုယ္စြမ္းဉာဏ္စြမ္းရွိသမွ် အထူးအားထုတ္ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္သြားၾကရန္ တိုက္တြန္းလိုပါေၾကာင္း။

NRSC ၏ (၃)ႏွစ္တာေျခလွမ္းမ်ားကို ျပန္လည္သုံးသပ္ရာတြင္ အေထာက္အကူျဖစ္ေစမည့္ NRSC ၂၀၁၈ခုႏွစ္ ႏွစ္ခ်ဳပ္အစီရင္ခံစာကို စီမံခန္႔ခြဲေရး ဆပ္ေကာ္မတီက ျပည့္ျပည့္စုံစုံ ျပဳစု ထုတ္ျပန္ႏိုင္ခဲ့ပါေၾကာင္း၊ ယင္းႏွစ္ခ်ဳပ္ အစီရင္ခံစာကို ေလ့လာၾကည့္ပါက ယာဥ္အႏၲရာယ္၊ လမ္းအႏၲရာယ္ကင္းရွင္းေရး ေဆာင္႐ြက္ေနၾကသည့္ ဆပ္ေကာ္မတီမ်ား၊ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္ RSCမ်ား၊ ဌာနဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား အေနျဖင့္ မည္သည့္က႑မ်ားတြင္ အားနည္းခ်က္၊ လစ္ဟာခ်က္မ်ား ရွိေနသည္၊ မိမိတိုင္းေဒသႀကီး၊ ျပည္နယ္သည္ မည္သည့္ အဆင့္အထိ ေရာက္ေနသည္၊ မည္သည့္အခ်က္မ်ားကို အေလးထား အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္ၾကရမည္ ဆိုသည့္ ေရွ႕လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္မည္ျဖစ္ၿပီး ယင္းလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ဖိဖိစီးစီး ႀကိဳးပမ္းေဖာ္ေဆာင္ၾကျခင္းအားျဖင့္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး အတိုင္းအတာျဖင့္ ထိခိုက္ဆုံး႐ႈံးမႈမ်ားကို ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးပမ္း ေဆာင္႐ြက္သြားၾကရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ေမာ္ေတာ္ယာဥ္ အမ်ိဳးအစားအလိုက္ ယာဥ္တိုက္မႈႏႈန္းကို ေလ့လာၾကည့္ပါက ၂၀၁၈ခုႏွစ္အတြင္း ျဖစ္ပြားခဲ့သည့္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ယာဥ္ မေတာ္တဆႏႈန္းသည္ ၄၉ ရာခုိင္ႏႈန္းရွိၿပီး ၂၃၇၆ဦး ေသဆုံး၊ ၁၂၉၈၅ ဦး ဒဏ္ရာ ရရွိခဲ့သည္ကို ေလ့လာ ေတြ႕ရွိရပါေၾကာင္း။

ယာဥ္တိုက္မႈျဖစ္စဥ္ထက္ဝက္ခန္႔သည္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ပြားေနသည္ကို သတိမူၿပီး ၿပီးခဲ့သည့္ စတုတၳအႀကိမ္ NRSC အစည္းအေဝးတြင္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ တိုက္ခိုက္မႈ၊ ေသဆုံး၊ ဒဏ္ရာရမႈ ေလွ်ာ႔ခ်ေရးအတြက္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ ဦးထုပ္အရည္အေသြး စံခ်ိန္စံၫႊန္းမ်ား ထြက္ေပၚလာေရးႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းၿပီး စီမံခန္႔ခြဲေရး ဆပ္ေကာ္မတီအေနျဖင့္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ ေမာင္းႏွင္ စီးနင္းသူမ်ားအတြက္ မိမိတို႔ႏိုင္ငံ အေျခအေနႏွင့္ ကိုက္ညီသည့္ Safety Helmet Standard ျပဳစုျပ႒ာန္းႏိုင္ရန္ Regional Workshop on Motorcycle Helmet and Minimum Safety Requirements for cars အလုပ္႐ုံေဆြးေႏြးပြဲကို Suu Foundation ႏွင့္ပူးေပါင္း၍ ၂၀၁၈ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လအတြင္း ေနျပည္ေတာ္၌ က်င္းပခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ယခုဆိုလွ်င္ UN Regulation 22 (Safety Helmet) ကို Adoption ျပဳလုပ္ႏိုင္ေရးအတြက္ အမ်ိဳးသား စံခ်ိန္စံၫႊန္းမ်ား ေကာင္စီ (NSC)သို႔ တင္ျပထားသည့္ အဆင့္ကို ေရာက္ရွိေနၿပီျဖစ္ပါေၾကာင္း။

မိမိတို႔ႏိုင္ငံအတြက္ ဆိုင္ကယ္ဦးထုပ္ "စံ" သတ္မွတ္ခ်က္အျဖစ္ ႏိုင္ငံတကာ စံခ်ိန္စံၫႊန္းႏွင့္အညီ UN Regulation 22 ကို လက္ခံက်င့္သုံးၿပီး E-mark ပါသည့္ ဦးထုပ္မ်ား အသုံးျပဳႏိုင္မည္ဆုိပါက ယာဥ္မေတာ္တဆမႈေၾကာင့္ အသက္ ဆုံး႐ႈံးေနရျခင္းမ်ားကို သိသာထင္ရွားစြာ ေလ်ာ့က်လာေစမည္ ျဖစ္ၿပီး တစ္ႏိုင္ငံလုံးက ေမာ္ေတာ္ ဆိုင္ကယ္စီးနင္းသူ အားလုံးအတြက္ အမွန္တကယ္ ထိေရာက္အက်ိဳးရွိေစမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ အရည္အေသြးျပည့္မီသည့္ ဆိုင္ကယ္စီး ဦးထုပ္မ်ား၏ အားသာခ်က္မ်ားကို ျပည္သူမ်ားၾကားထဲတြင္ စိမ့္ဝင္စြဲၿမဲၿပီး စနစ္တက် သုံးစြဲလာေစရန္၊ လူတိုင္း ဝတ္ဆင္ေစရန္ကိုလည္း ဆက္လက္အသိပညာေပး ေဆာင္႐ြက္ၾကရဦး မည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈ အခ်က္အလက္မ်ား ေကာက္ခံသည့္ လက္ရွိ Data Collecting စနစ္၏ အားနည္းခ်က္မ်ားကို ျပဳျပင္ႏိုင္ရန္အတြက္ ADB ၏ TA 8987 အစီအစဥ္အရ Road Crash Database System ကို ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ အတြင္း ေရးဆြဲၿပီးစီးခဲ့ၿပီးျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ၂၀၁၉ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီ (၁)ရက္ကစၿပီး Road Crash Database System အသစ္ကို ေျပာင္းလဲက်င့္သုံး ေဆာင္႐ြက္ေနၿပီျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ယာဥ္မေတာ္တဆမႈဆိုင္ရာ စာရင္းဇယား၊ အခ်က္အလက္မ်ား တိက် မွန္ကန္ျပည့္စုံမွသာ NRSC အေနျဖင့္ ထိေရာက္ေအာင္ျမင္သည့္ လုပ္ငန္းစဥ္/ မူဝါဒမ်ားကို ခ်မွတ္ေဖာ္ေဆာင္ႏိုင္မည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ Road Crash Database System စတင္က်င့္သုံးမႈ ထိေရာက္ ေအာင္ျမင္ေစေရးအတြက္ သက္ဆိုင္ရာ ဆပ္ေကာ္မတီ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ ရဲတပ္ဖြဲ႕ႏွင့္ ကညနတို႔ ပူးေပါင္းၿပီး အေလးထား ႀကိဳးပမ္းေဆာင္႐ြက္သြားၾကရန္ တိုက္တြန္းပါေၾကာင္း။

လာမည့္ ေမလတြင္ ကမၻာႏွင့္အဝန္း က်င္းပျပဳလုပ္မည့္ UN Global Road Safety Week ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ တိုင္းေဒသႀကီး/ျပည္နယ္ RSC မ်ားကို မွာၾကား လိုပါေၾကာင္း၊ WHO ၏ ဦးေဆာင္မႈျဖင့္ UN Global Road Safety Weekကို (၂)ႏွစ္ တစ္ႀကိမ္သတ္မွတ္က်င္းပလ်က္ရွိရာ ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနျဖင့္လည္း ကမၻာ့မိသားစုဝင္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအျဖစ္ တာဝန္ေက်ပြန္စြာ အစဥ္အဆက္ ပူးေပါင္းပါဝင္ ေဆာင္႐ြက္လ်က္ရွိပါေၾကာင္း၊ ယခုႏွစ္တြင္ ေမလ(၆)ရက္မွ (၁၂)ရက္အထိ ပၪၥမအႀကိမ္ေျမာက္ ကုလသမဂၢ ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ ယာဥ္အႏၲရာယ္၊ လမ္းအႏၲရာယ္ ကင္းရွင္းေရး ရက္သတၱပတ္ လႈပ္ရွားမႈကာလ (5th UN Global Road Safety Week) အျဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး ေဆာင္ပုဒ္အေနျဖင့္ "လူ႕အသက္မ်ားကယ္ဆယ္ရန္၊ Road Safety အေၾကာင္းမ်ားမ်ား ေျပာၾကစို႔ (Save Lives - # Speak Up)" ဟူ၍ သတ္မွတ္ထားပါ ေၾကာင္း၊ ေနျပည္ေတာ္၊ တိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္ ယာဥ္အႏၲရာယ္၊ လမ္းအႏၲရာယ္ ကင္းရွင္းေရး ေကာင္စီမ်ား၏ ဦးေဆာင္ႀကီးၾကပ္မႈျဖင့္ သက္ဆိုင္ရာ ဌာနမ်ား ညႇိႏႈိင္းပူးေပါင္းၿပီး UN Global Road Safety Week ဆိုင္ရာ လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ထိထိေရာက္ေရာက္ က်င္းပ စီမံေဆာင္႐ြက္သြားၾကရန္ တိုက္တြန္းပါေၾကာင္း။

ထုိ႔ျပင္ Global Road Safety Week ၏ ယခုႏွစ္ေဆာင္ပုဒ္ကို အေျခခံၿပီး NRSC ၏ Road Safety ဆိုင္ရာ လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ မည္သို႔အစီအမံမ်ား ထပ္တိုးေဆာင္႐ြက္သြားသင့္သည္၊ မည္သို႔ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲေဆာင္႐ြက္လွ်င္ ပိုမိုထိေရာက္ အက်ိဳးရွိႏိုင္မည္ကိုလည္း တက္ေရာက္လာၾကသူမ်ားက ဝိုင္းဝန္း အၾကံျပဳ ေဆြးေႏြးၾကေစလိုပါေၾကာင္း၊ ေဆြးေႏြး အၾကံျပဳခ်က္မ်ားအရ ေပၚထြက္လာ သည့္ လုပ္ငန္းစဥ္တိုင္းကိုလည္း အမွန္တကယ္ အက်ိဳးေက်းဇူးရရွိႏိုင္ေအာင္၊ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ထိေရာက္ေအာင္ျမင္ေအာင္ ဆပ္ေကာ္မတီအားလုံး၊ ေဒသ RSC အားလုံးက အေလးထား ႀကိဳးပမ္း အေကာင္အထည္ေဖာ္ၾကရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

NRSC ၏ ၂၀၁၈ခုႏွစ္ ႏွစ္ခ်ဳပ္အစီရင္ခံစာအရ (၁၀)ႏွစ္တာကာလအတြင္း ေတာက္ေလွ်ာက္ အတက္ဘက္ကိုသာ ဦးတည္လာခဲ့သည့္ ယာဥ္တိုက္မႈ၊ ဒဏ္ရာရမႈႏွင့္ ေသဆုံးမႈ အေျခအေန မ်ားသည့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္တြင္ အနည္းငယ္ ျပန္လည္ ေလ်ာ့က်လာခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရွိရပါေၾကာင္း၊ ၂၀၁၈ခုႏွစ္တြင္ ယာဥ္တိုက္မႈ၊ ဒဏ္ရာရမႈႏွင့္ ေသဆုံးမႈမ်ား ေလ်ာ့က်ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ သည္ကို ႀကိဳဆိုရမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ႏွစ္ဆန္းပိုင္းႏွစ္လတြင္ ေသဆုံးမႈ သိသိသာသာ ျမင့္တက္လာသည္ကို စိစစ္ေတြ႕ရွိေနရပါေၾကာင္း၊ ယင္းကို NRSC အေနျဖင့္ အထူးသတိျပဳ ႀကိဳးစားကိုင္တြယ္ ေျဖရွင္းၾကရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

စိစစ္ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားအရ ခရီးသည္တင္အေဝးေျပး ဘတ္(စ္)ယာဥ္ႀကီးမ်ား တြင္ ခရီးသည္မ်ား အသက္ကယ္ ခါးပတ္မပတ္ၾကျခင္း၊ အခ်ိဳ႕ယာဥ္မ်ားဆိုလွ်င္ ခရီးသည္က အသက္ကယ္ခါးပတ္ ပတ္ခ်င္ေသာ္လည္း ထိုင္ခုံမ်ားတြင္ ခါးပတ္ ျပည့္ျပည့္စုံစုံ မပါရွိျခင္း၊ အခ်ိဳ႕မွာလည္း ပူးေပါင္းအဖြဲ႕ စစ္ေဆးခ်ိန္မ်ားတြင္သာ ဟန္ျပခါးပတ္ပတ္ၾကၿပီး က်န္ခရီးစဥ္တစ္ေလွ်ာက္ ခါးပတ္မပတ္ဘဲ စီးၾကျခင္း စသည္ျဖင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိၾကပါေၾကာင္း၊ ထုိအေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ အမွန္တကယ္ ယာဥ္တိမ္းေမွာက္မႈ၊ ယာဥ္တိုက္မႈမ်ားႏွင့္ ၾကဳံရသည့္အခါ ခရီးသည္အမ်ားစုသည္ ျဖစ္သင့္ျဖစ္ထိုက္သည္ထက္ ေသေၾက၊ ဒဏ္ရာရ ပ်က္စီးဆုံး႐ႈံးမႈမ်ား ပိုမိုႀကီးမားခဲ့သည္ကို သုံးသပ္ ေတြ႕ရွိရပါေၾကာင္း။

ထုိ႔ေၾကာင့္ သက္ဆိုင္ရာ ဆပ္ေကာ္မတီမ်ား၊ ဝန္ႀကီးဌာနမ်ား၊ တိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္ RSC မ်ား အေနျဖင့္ အမ်ားျပည္သူဆိုင္ရာ လမ္းမ်ားေပၚတြင္ ေမာင္းႏွင္ေနၾကသည့္ ယာဥ္အားလုံးတြင္ စီးနင္းသူ အားလုံးအတြက္ ထိုင္ခုံတိုင္း အသက္ကယ္ ခါးပတ္ျပည့္ျပည့္စုံစုံ တပ္ဆင္ပါရွိေစေရး၊ ျပည့္ျပည့္စုံစုံ တပ္ဆင္ပါရွိမႈမရွိပါက ခ်က္ခ်င္း ထိေရာက္ဟန္႔တားသည့္ ျပစ္ဒဏ္ခ်မွတ္ အေရးယူေရး၊ ယာဥ္ေမာင္းသူ သာမကယာဥ္ေပၚပါ စီးနင္းသူအားလုံး ခရီးစဥ္အစအဆုံး အသက္ကယ္ထိုင္ခုံ ခါးပတ္ပတ္ေစေရး စသည္တုိ႔ကို ေဆာလွ်င္စြာ စီမံခန္႔ခြဲေဆာင္႐ြက္သြားရန္ လိုအပ္သလို ယာဥ္ရပ္နားစခန္းမ်ားတြင္ မဟုတ္ဘဲ ၾကားစခန္းမ်ားတြင္လည္း ပူးေပါင္းစစ္ေဆးေရး အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ စစ္ေဆး၊ ပညာေပး၊ အေရးယူမႈမ်ားကိုလည္း အရွိန္အဟုန္မက်ေစဘဲ အေလးထား ၾကပ္မတ္ထိန္းခ်ဳပ္ ေဆာင္႐ြက္သြားၾကရန္ တိုက္တြန္းပါေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

ထို႔ေနာက္ အမ်ိဳးသားယာဥ္အႏၲရာယ္၊ လမ္းအႏၲရာယ္ကင္းရွင္းေရးေကာင္စီ ဒုတိယဥကၠ႒ ျပည္ေထာင္စု၀န္ႀကီး ဦးသန္႔စင္ေမာင္က ယာဥ္တုိက္ခုိက္မႈ၊ ေသဆံုးမႈ၊ ဒဏ္ရာရမႈ၊ ေမာ္ေတာ္ဆုိင္ကယ္ေၾကာင့္ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈ အမ်ားဆံုးျဖစ္ပြားေနမႈ၊ ေမာ္ေတာ္ဆုိင္ကယ္ ဦးထုပ္မ်ား အရည္အေသြးျပည့္မီွရန္ ေဆာင္ရြက္ရမည့္ အေျခအေန၊ ကုလသမဂၢ၏ ရည္မွန္းခ်က္ ျပည့္မီေရးႏွင့္ ၂၀၂၀ျပည့္ႏွစ္တြင္ ယာဥ္တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ ေသဆုံးသူဦးေရကို တြက္ခ်က္မႈ အေျခခံႏွစ္ျဖစ္သည့္ ၂၀၁၃ခုႏွစ္ေသဆုံးမႈ၏ ၅၀ ရာခုိင္ႏႈန္းအထိ ေလ်ာ့နည္းက်ဆင္းလာေစေရး ကိစၥရပ္မ်ားကို ေဆြးေႏြးတင္ျပသည္။

ယင္းေနာက္ အမ်ိဳးသားယာဥ္အႏၲရာယ္၊ လမ္းအႏၲရာယ္ကင္းရွင္းေရး ေကာင္စီ အတြင္းေရးမွဴး ကုန္းလမ္းပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေဇာ္မင္းဦးက အမ်ဳိးသား ယာဥ္အႏၲရာယ္၊ လမ္းအႏၲရာယ္ ကင္းရွင္းေရးေကာင္စီ၏ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ ႏွစ္ခ်ဳပ္အစီရင္ခံစာပါ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို အႏွစ္ခ်ဳပ္ ရွင္းလင္းတင္ျပသည္။

ဆက္လက္၍ စီမံခန္႔ခြဲေရးေကာ္မတီ၊ ပညာေပးေရးႏွင့္ စစ္ေဆးအေရးယူေရး ဆပ္ေကာ္မတီ၊ သုေတသနျပဳေရးႏွင့္ က်န္းမာေရး ဆပ္ေကာ္မတီႏွင့္ ဘ႑ာေရးဆပ္ ေကာ္မတီတုိ႔မွ အတြင္းေရးမွဴးမ်ားက  ဆပ္ေကာ္မတီအလုိက္ လုပ္ငန္းေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားႏွင့္ စတုတၳအႀကိမ္ အစည္းအေ၀း ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားအေပၚ အေကာင္အထည္ ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ၿပီးစီးမႈ အေျခအေနမ်ားကို လည္းေကာင္း၊ ေနျပည္ေတာ္ေကာင္စီ၀င္၊ တိုင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္ လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရးဆိုင္ရာ ၀န္ႀကီးမ်ားႏွင့္ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ေနျပည္ေတာ္/ တုိင္းေဒသႀကီးႏွင့္ ျပည္နယ္အလုိက္ ယာဥ္အႏၲရာယ္၊ လမ္းအႏၲရာယ္ကင္းရွင္းေရးလုပ္ငန္းမ်ား အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ေနမႈႏွင့္ စတုတၳအႀကိမ္ အစည္းအေ၀း ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ားအေပၚ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္မႈ အေျခအေနမ်ားကိုလည္းေကာင္း ရွင္းလင္းတင္ျပၾကသည္။

ထုိ႔ေနာက္ ကုန္းလမ္းပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေနလင္းက အေရွ႕ေတာင္အာရွႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ကမၻာလံုးဆုိင္ရာ ယာဥ္တုိက္ခုိက္မႈ အေျခအေန မ်ားကို ေလ့လာသံုးသပ္တင္ျပၿပီး ကုန္းလမ္းပို႔ေဆာင္ေရးႏွင့္ ညႊန္ၾကားမႈဦးစီးဌာန  အင္ဂ်င္နီယာမွဴးႀကီး ေဒၚျဖဴျဖဴ၀င္းက ယာဥ္မေတာ္တဆျဖစ္စဥ္တြင္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရမႈမွ ကာကြယ္ေပးသည့္ Child Safety Seats ႏွင့္ Child Restraint System ဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ားကို တင္ျပသည္။

ယင္းေနာက္ အစည္းအေ၀းသို႔ တက္ေရာက္လာၾကသူမ်ားက ယာဥ္စည္းကမ္း လမ္းစည္းကမ္း ေဖာက္ဖ်က္မႈ၊ စနစ္တက် ေစာင့္ၾကည့္မႈ၊ အေရးယူေဆာင္ရြက္မႈ၊ ျပည္သူမ်ားအား အသိပညာေပးမႈ၊ ေရွးဦးျပဳစုျခင္းႏွင့္ အႏၲရာယ္ကင္းရွင္းေရး ေဆာင္ရြက္ေနမႈ၊ ယာဥ္အႏၲရာယ္ ျဖစ္ပြားပါက အေရးေပၚ ေဆာင္ရြက္ရမည့္ အခ်က္မ်ားအား ျပည္သူမ်ား သိရွိႏုိင္ရန္ အသိပညာေပးေရး၊ လမ္းေၾကာင့္ အႏၲရာယ္ျဖစ္ေပၚႏုိင္သည့္ ေနရာမ်ားအား ျပဳျပင္ေဆာင္ရြက္ေရး ဆုိင္ရာ ကိစၥရပ္မ်ားကို ေဆြးေႏြးတင္ျပၾကရာ ဒုတိယသမၼတက တင္ျပခ်က္မ်ားအေပၚ ျဖည့္စြက္ ေဆြးေႏြးသည္။

ထုိ႔ေနာက္ ဒုတိယသမၼတက နိဂံုးခ်ဳပ္အမွာစကား ေျပာၾကားရာတြင္ ၂၀၁၈ခုႏွစ္တြင္ တစ္ႏိုင္ငံလုံးဆိုင္ရာ ယာဥ္တိုက္ခိုက္မႈ၊ ဒဏ္ရာရမႈ၊ ေသဆုံးမႈမ်ား ေလ်ာ့က်လာေအာင္ ႀကိဳးပမ္းစြမ္းေဆာင္ တာဝန္ေက်ပြန္မႈမ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳပါေၾကာင္း၊ ၂၀၁၉ ခုႏွစ္ ႏွစ္ခ်ဳပ္တြင္ ယခုႏွစ္ထက္ ပိုမိုေကာင္းမြန္သည့္ ရလဒ္ေကာင္းမ်ားရရွိေအာင္၊ ၂၀၂၀ Action Plan ၏ ရည္မွန္းခ်က္မ်ားကို အတတ္ႏိုင္ဆုံး ျပည့္မီေအာင္ ယေန႔ ယခုအခ်ိန္ကစၿပီး ကိုယ္စြမ္းဉာဏ္စြမ္း ရွိသမွ် ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ ေဖာ္ေဆာင္သြားၾကရန္ အေလးအနက္ တိုက္တြန္းပါေၾကာင္း၊ အထူးသျဖင့္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္စီးဦး ထုပ္မေဆာင္းၾကသည့္အတြက္ ဦးထုပ္ေဆာင္းသည့္ သူမ်ားထက္ ဒဏ္ရာရမႈမွာ (၂ ဒသမ ၀၄၄)ဆ၊ ေသဆုံးမႈမွာ (၃ ဒသမ ၆၅၃)ဆ ပိုမိုေနသည္ကို NRSC အတြင္းေရးမွဴးက ေဖာ္ထုတ္တင္ျပသြားပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ တစ္ႏိုင္ငံလုံး အတိုင္းအတာျဖင့္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ ေမာင္းႏွင္သူ၊ စီးနင္းသူအားလုံး ဆိုင္ကယ္စီးဦးထုပ္မ်ားကို ေမးသိုင္းႀကိဳးၿမဲၿမံစြာတပ္ဆင္၊ ဝတ္ဆင္ၿပီး စီးနင္းၾကေစရန္၊ ဦးထုပ္မွာလည္း အသက္အႏၲရာယ္ကို အမွန္တကယ္ ကာကြယ္ေပးႏိုင္သည့္ အရည္အေသြးျပည့္မီသည့္ ဆိုင္ကယ္စီးဦးထုပ္မ်ားကို ေ႐ြးခ်ယ္ အသုံးျပဳၾကေစရန္ ပညာေပး၊ စစ္ေဆး၊ အေရးယူမႈမ်ားကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ လႈပ္ရွား ေဆာင္႐ြက္သြားၾကရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

အလားတူ ကားေမာင္းႏွင္၊ စီးနင္းစဥ္တြင္ အသက္ကယ္ထိုင္ခုံခါးပတ္ကို အသုံးမျပဳသည့္အတြက္ ၂၀၁၈ခုႏွစ္အတြင္း ဒဏ္ရာရ (၆၂၇၆)ဦး၊ ေသဆုံး (၁၂၁၄)ဦး ရွိခဲ့ပါေၾကာင္း၊ အသက္ကယ္ထိုင္ခုံ ခါးပတ္မပတ္ျခင္းသည္ ခါးပတ္ပတ္ျခင္းထက္ ဒဏ္ရာရမႈမွာ ၂ ဆနီးပါးႏွင့္ ေသဆုံးမႈမွာ ၄ ဆ နီးပါး ပိုမိုသည္ကိုႏွစ္ခ်ဳပ္ အစီရင္ခံစာ တင္ျပခ်က္မ်ားအရ အားလုံးသိၾကၿပီးျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ထုိ႔ေၾကာင့္ ေသဆုံးမႈ၊ ဒဏ္ရာရမႈမ်ားကို ေလွ်ာ႔ခ်ႏိုင္ရန္ ယာဥ္မ်ားေပၚတြင္ ေမာင္းႏွင္သူေရာ၊ လိုက္ပါစီးနင္းသူ အားလုံးခရီးစဥ္အစကေန အဆုံးအထိ ခါးပတ္ပတ္ေစရန္၊ ယာဥ္မ်ားအားလုံး အထူးသျဖင့္ ခရီးသည္တင္အေဝးေျပး ဘတ္(စ္) ယာဥ္ႀကီးမ်ား အားလုံး ထိုင္ခုံတိုင္းတြင္ အသက္ကယ္ထိုင္ခုံခါးပတ္မ်ား ျပည့္စုံစြာတပ္ဆင္ ပါရွိၿပီးျဖစ္ေစရန္ စီမံခ်က္တစ္ရပ္အသြင္ျဖင့္ စစ္ေဆး၊ ၾကပ္မတ္၊ အေရးယူမႈမ်ား ေဆာင္႐ြက္ၾကရမည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း။

ထုိ႔ျပင္ အသက္ကယ္ထိုင္ခုံခါးပတ္ တပ္ဆင္ေမာင္းႏွင္ျခင္းသည္ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈ ျဖစ္ပြားပါက မိမိတို႔၏ အသက္အႏၲရာယ္ကို အမွန္တကယ္ အကာအကြယ္ ေပးႏိုင္သည္ဆိုသည့္ ယုံၾကည္မႈကို ျပည္သူမ်ား၏ ကိုယ္ပိုင္အသိစိတ္အထိ ပ်ံ႕ႏွံ႔လက္ခံေစေရး၊ ျပည္သူမ်ား Road Safety ဆိုင္ရာ အသိအျမင္မွန္ကန္ၿပီး စနစ္တက် လိုက္နာက်င့္သုံးေစေရး အတြက္ အသိပညာေပး ေဟာေျပာ ေဆြးေႏြးမႈမ်ားကိုလည္း ခ႐ိုင္၊ ၿမိဳ႕နယ္၊ ရပ္ေက်းအဆင့္အထိ ကြက္ျပည့္ေဆာင္႐ြက္သြားၾကရန္ မွာၾကားလိုပါေၾကာင္း။

မၾကာမီျမန္မာတို႔၏ ႐ိုးရာမဟာသႀကၤန္ပြဲေတာ္ႀကီးကို ေရာက္ရွိေတာ့မည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ မဟာသႀကၤန္ကာလမ်ားအတြင္း ယာဥ္မေတာ္တဆမႈမ်ား၊ ထိခိုက္ ေသဆုံး၊ ဒဏ္ရာရမႈမ်ား ရွိလာႏိုင္မည္ကိုလည္း ႀကိဳတင္ ေမွ်ာ္ေတြးျပင္ဆင္ ေဆာင္႐ြက္ထားၾကရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္ မဟာသႀကၤန္ ကာလအတြင္း ယာဥ္မေတာ္တဆမႈ (၃၁၇)မႈ၊ ဒဏ္ရာရ (၁၀၆)ဦး ႏွင့္ ေသဆုံး (၆၄၂)ဦး ရွိခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရပါေၾကာင္း၊ ထုိ႔ေၾကာင့္ ယခုႏွစ္တြင္ ယာဥ္မေတာ္တဆ မႈအနည္းဆုံးႏွင့္ မဟာသႀကၤန္ပြဲေတာ္ႀကီးကို ျဖတ္သန္းႏိုင္ရန္ အတြက္ သက္ဆိုင္ရာ ဆပ္ေကာ္မတီမ်ား၊ ေနျပည္ေတာ္/တိုင္းေဒသႀကီး/ ျပည္နယ္ယာဥ္အႏၲရာယ္၊ လမ္းအႏၲရာယ္ ကင္းရွင္းေရးေကာင္စီမ်ား အေနျဖင့္ ပူးေပါင္းစစ္ေဆးေရးအဖြဲ႕မ်ား ဖြဲ႕စည္း တာဝန္ေပးအပ္ၿပီး ပညာေပး၊ စစ္ေဆးၾကပ္မတ္မႈမ်ားကို ပုံမွန္ကာလမ်ားထက္ ပိုမိုတိုးျမႇင့္ ေဆာင္႐ြက္သြားၾကေစလိုပါေၾကာင္း။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ မွတ္ပုံတင္ယာဥ္စီးေရသည္ National Road Safety Action Plan (2014-2020) စတင္ခဲ့သည့္ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ စုစုေပါင္း (၄ ဒသမ ၀၁) သန္းသာ ရွိခဲ့ရာက ယခု ၂၀၁၉ခုႏွစ္ ေဖေဖာ္ဝါရီလ စာရင္းအရ စုစုေပါင္း (၇ ဒသမ ၂၉) သန္းအထိ ႏွစ္ဆနီးပါး တိုးလာခဲ့သည္ကို ေတြ႕ရွိရပါေၾကာင္း။

ယာဥ္စီးေရတိုးပြားလာမႈႏွင့္ ယာဥ္မေတာ္တဆမႈသည္ တိုက္႐ိုက္အခ်ိဳးက်သည့္ သေဘာသဘာဝ ရွိသည့္အျပင္ ယာဥ္တိုက္မႈျဖစ္ပြားရျခင္း အေၾကာင္းရင္း မ်ားကို ျခဳံငုံသုံးသပ္ၾကည့္သည့္အခါ လူေၾကာင့္ျဖစ္သည့္ ယာဥ္တိုက္မႈသည္ (၉၈ ဒသမ ၀၂) ရာခိုင္ႏႈန္း ျဖစ္သည့္အတြက္ ျပည္သူအားလုံး၏ Road Safety ဆိုင္ရာ အသိပညာ ျပည့္ဝမႈ၊ ယာဥ္စည္းကမ္း၊ လမ္းစည္းကမ္း လိုက္နာမႈ၊ အင္တိုက္အားတိုက္ ကိုယ္ေရာစိတ္ပါ ပူးေပါင္းပါဝင္ ေဆာင္႐ြက္မႈမ်ား မရွိမျဖစ္ လိုအပ္ပါေၾကာင္း။

ျပည္သူလူထု ပူးေပါင္းပါဝင္မွသာ ေအာင္ျမင္မႈရႏိုင္သည့္ လုပ္ငန္းတာဝန္ မ်ိဳးျဖစ္သည့္အတြက္ ျပည္သူကို အသိပညာျဖန္႔ေဝစည္း႐ုံးၿပီး ျပည္သူအားလုံး ႏိုးၾကားတက္ႂကြစြာ အသိစိတ္ဓာတ္ရွိရွိ ပူးေပါင္းပါဝင္ ေဆာင္႐ြက္လာေအာင္ တိုးျမႇင့္စည္း႐ုံး ေဆာင္႐ြက္သြားၾကရမည္ ျဖစ္ပါေၾကာင္း၊ သို႔မွသာ Road Safety ဆိုင္ရာ တစ္ကမၻာလုံး ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ျဖစ္သည့္ "Towards Zero Together" ဆိုသည့္ "Vision" ကို အမွန္တကယ္ ေရာက္ရွိလာႏိုင္မည္ျဖစ္ပါေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

(သတင္းစဥ္)